I SA/Gd 1235/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

I SA/Gd 1235/13 UZASADNIENIE I. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej jako K.p.a.) oraz art. 56 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015; ze zm.; u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącego W. K. na postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z 10 maja 2013 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. II. Stan sprawy: organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego W. K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego 16 listopada 2012 r. przez wierzyciela Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, obejmującego nienależne pobrane płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ustalone decyzją nr [...] z dnia 5 sierpnia 2009 r. Zawiadomieniem nr [...] z 5.04.2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w B.. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał to zawiadomienie 9.04.2013 r. Odpis zawiadomienia - wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 listopada 2012 r. - został doręczony skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2013 r. W odpowiedzi na zawiadomienie pismem nr [...] z 10.04.2013 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego, że zajęcie egzekucyjne nie może zostać zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku zobowiązanego. Pismem z 27.04.2013 r., zatytułowanym jako zarzuty, skarżący wniósł m.in. o "wstrzymanie egzekucji i umorzenie postępowania lub zawieszenie". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, ze prowadzona w stosunku do jego osoby egzekucja administracyjna, z uwagi na zarzut nieistnienia obowiązku prawnego, jest niedopuszczalna. Skarżący podniósł, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie nieprawomocnej decyzji, dlatego egzekucję należy uznać za przedwczesną i prowadzoną bez podstawy prawnej. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że o ile obowiązek dochodzony tytułem wykonawczym nr [...] rzeczywiście istniał, to nastąpiło jego wygaśnięcie i przedawnienie. Skarżacy zakwestionował także okoliczność czy Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był upoważniony do działania w imieniu Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie przekazania organowi egzekucyjnemu wystawionego na zobowiązanego ww. tytułu wykonawczego celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 maja 2013 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo, działającego z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia 6.05.2013 r., zawierające, skierowany na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wniosek o zawieszenie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania egzekucyjnego. W związku z tym wnioskiem, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 10 maja 2013 r. wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zawiesił postępowanie egzekucyjne. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie w treści którego wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego intencją, wyrażoną w piśmie z dnia 27.04.2013 r. było "aby organ wstrzymał egzekucję i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny". W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja, na podstawie której sporządzono tytuł wykonawczy nr [...] jest nieprawomocna, w związku z czym wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przedwcześnie. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dyspozycję art. 56 § 1 u.p.e.a., z mocy której postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej: 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzyciel, zgłaszając wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie jest obowiązany do podania okoliczności uzasadniających jego zgłoszenie. W przypadku złożenia przez wierzyciela wniosku zawierającego wyraźne żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny jest zobowiązany do wypełnienia dyspozycji wskazanego żądania. Zawarte we wniosku nr [...] z dnia 6 maja 2013 r., żądanie w przedmiocie zawieszenia prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania egzekucyjnego, skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., było dla organu egzekucyjnego - jako podmiotu właściwego w sprawie wydania postanowienia o przedmiotowej treści – wiążące. III. Skarżący W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 9 lipca 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z 10 maja 2013 r., którym zawieszono prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16.11.2012 r., postępowanie egzekucyjne i wniósł o uchylenie postanowienia organu drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi W. K. podkreślił, że pismem z 27.04.2013 r. zgłosił zarzuty przeciwko prowadzonej egzekucji administracyjnej (dot. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w B.) oraz "wniosek o wstrzymanie egzekucji i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub jego zawieszenie". Skarżący zarzucił, że wniesione przez niego pismem z 4.06.2013 r. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 10.05.2013 r. zostało rozpatrzone w oderwaniu od ww. podania. Skarżący wskazał ponadto, że wszczęcie egzekucji nastąpiło przedwcześnie, gdyż postępowanie prowadzone jest w oparciu o nieprawomocną decyzję. W świetle niniejszego, zdaniem zobowiązanego, organy egzekucyjne i organy nadzorcze powinny zweryfikować, czy w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy mógł zostać wystawiony i przekazany do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. IV. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej - oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy – podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem organu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 10 maja 2013 r. wydane zostały zgodnie z przepisami prawa, w tym ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do przywołanych przez skarżącego zarzutów zawartych w uzasadnieniu skargi, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wskazane okoliczności wykraczają poza przedmiot rozpoznania niniejszej sprawy. Postępowanie toczące się w przedmiotowym przypadku, jak zostało wyraźnie wskazane w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 10.05.2013 r. i postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 9.07.2013 r., zostało zainicjowane złożonym przez wierzyciela, a opartym na art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Złożone natomiast przez skarżącego W. K. podanie z dnia 27 kwietnia 2013 r. zapoczątkowało odrębne postępowanie, w wyniku którego zostaną rozpoznane, powtórzone w skardze z dnia 22.08.2013 r., podniesione w oparciu o art. 33 u.p.e.a., zarzuty dotyczące merytorycznych podstaw egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: V. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny bowiem został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. VI. Zgodnie z dyspozycją art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1/ w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2/ w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3/ w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4/ na żądanie wierzyciela; 5/ w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z mocy pkt 4 art. 56 § 1 u.p.e.a., pomimo istnienia spoczywającego na wierzycielu prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuścił możliwość zadysponowania przez wierzyciela przebiegiem postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia poprzez złożenie odpowiedniego wniosku. W ocenie Sądu z przytoczonych regulacji wynika, że inicjatywa wierzyciela odnośnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi znaleźć wyraz w jego wyraźnym żądaniu. W przedmiotowej sprawie wierzyciel żądanie takie wyraził. Zasadnie organ odwoławczy podkreślił, że wierzyciel, zgłaszając wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie jest obowiązany do podania okoliczności uzasadniających jego zgłoszenie. Co istotne w sprawie - w przypadku złożenia przez wierzyciela wniosku zawierającego wyraźne żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny jest zobowiązany do wypełnienia wskazanego żądania. Podstawa zawieszenia postępowania określona w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wymaga "żądania wierzyciela". W tym więc przypadku, jak już wskazano, pomimo spoczywającego na wierzycielu zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuszcza możliwość wpływu wierzyciela na przebieg postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia. Dalszą konsekwencją zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela może być natomiast umorzenie tego postępowania ze względu na upływ czasu wskazany w art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Odnosząc się do treści skargi Sąd podkreśla, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny zawiesi postępowanie egzekucyjne, nie może toczyć się postępowanie w zakresie zgłoszonych zarzutów; zawieszenie postępowania egzekucyjnego obliguje wierzyciela do powstrzymania się przed podejmowaniem jakichkolwiek rozstrzygnięć do czasu podjęcia postępowania. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż decyzja ta wydana została z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. EK