I SA/Gd 1000/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. postanawia: oddalić wniosek o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2017 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1309/08 oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 1028/07 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. W wyniku wznowienia postępowania w sprawie - wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 494/14, NSA uchylił ww. wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 1000/16. Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. WSA w Gdańsku zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie procesowym z dnia 15 marca 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował, że w następstwie prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 998/16 – w dniu 20 lutego 2017 r. organ wydał decyzję uchylającą ostateczną decyzję z dnia [...] 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji w sprawie określenia spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. tutejszy sąd umorzył postępowanie sądowe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W postanowieniu tym sąd nie zasądził kosztów postępowania. Pismem procesowym z dnia 7 czerwca 2017 r. spółka wniosła o uzupełnienie orzeczenia wskazując, że pomimo, iż organ nie zastosował formalnie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", ale uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie, czym uwzględnił skargę w całości. W ocenie strony w takim przypadku zasadne jest zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, gdyż zaskarżony akt był niezgodny z prawem i gdyby nie został uchylony w innym postępowaniu, skarga byłaby zasadna. Podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia stanowi per analogiam art. 201 § 1 p.p.s.a., gdyż w niniejszej sprawie de facto zaistniała sytuacja analogiczna do opisanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., do którego odsyła art. 201 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Z art. 157 § 1 p.p.s.a. mającego odpowiednie zastosowanie na mocy art. 166 p.p.s.a. wynika, że strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia postanowienia, zgłosić wniosek o jego uzupełnienie. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisami szczególnymi są w tym wypadku art. 200, art. 201 p.p.s.a, zgodnie z którymi w określonych sytuacjach strona może uzyskać zwrot kosztów postępowania od strony przeciwnej przed sądem pierwszej instancji. I tak zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednocześnie ustawodawca przewidział, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony – art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3, a więc w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi w trybie autokontroli. Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Autokontrola polega na usunięciu przez organ naruszenia prawa we własnym zakresie i podzielenia równocześnie poglądu strony przeciwnej o istnieniu naruszenia, co niweczy spór pomiędzy stronami (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W przypadku uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do sądu skargi w trybie 54 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest wydać na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości, jednocześnie zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stosownie do powołanego wyżej art. 201 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie spółka nie twierdzi, że organ uchylił zaskarżoną decyzję w trybie autokontroli uregulowanym w art. 54 § 3 p.p.s.a. Jednakże w jej ocenie art. 201 § 1 p.p.s.a. należy zastosować przez analogię. Ustosunkowując się do powyższego sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia ww. stanowiska strony i zastosowania ww. przepisu na zasadzie analogii. W ocenie sądu, skoro ustawodawca ustanowił w art. 199 p.p.s.a. zasadę ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, to nie można w nieograniczony sposób na zasadzie analogii rozszerzać uprawnień strony do żądania zwrotu kosztów, skoro odstępstwa od tej zasady zostały określone w przepisach szczególnych. W sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania wyjątki określone w art. 200-204 i art. 232 p.p.s.a., gdyż podstawą umorzenia postępowania sądowego była jego bezprzedmiotowość spowodowana wyeliminowaniem przez organ z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w trybie postępowania wznowieniowego sąd zobligowany był do oddalenia wniosku strony (podobnie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 96/17, dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ w trybie innym niż art. 54 § 3 p.p.s.a. nie rodzi w świetle art. 201 § 1 p.p.s.a. po stronie skarżącej spółki uprawnienia do żądania zwrotu kosztów postępowania. W obowiązującym stanie prawnym i przy stanie faktycznym jaki zaistniał w tej sprawie, brak było podstaw prawnych do zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, co w konsekwencji skutkowało odmową uwzględnienia rozpoznawanego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 199 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.