I SA/Bk 92/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2026 r. nr 407.1006/AH/XII/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia negatywnie opiniującego lokalizację punktu sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie położonym w miejscowości Perlejewo p o s t a n a w i a odrzucić skargę. ,

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej powoływane jako Kolegium) postanowieniem z 2 lutego 2026 r. nr 407.1006/AH/XII/2025 stwierdziło nieważność postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. z dnia 23 października 2025 r. nr GKRPA.8141.5.2.2025.AI, negatywnie opiniującego lokalizację punktu sprzedaży napojów alkoholowych. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z uwagi na brak legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na wniesienie jej przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W orzecznictwie i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak - w świetle obowiązujących przepisów - nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji, ponieważ nie ma on legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. Powierzenie organowi administracyjnemu właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (postanowienia) wyłącza możliwość dochodzenia przezeń swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w danej sprawie, a mianowicie skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (zob. wyrok NSA z 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1579/16). Ponadto zauważyć należy, że charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego jest jego kontradyktoryjność. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielania ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (zob. postanowienia NSA: z 17 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1197/18, z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 527/12). Zdaniem sądu sytuacja prawna gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych jest w tym przypadku tożsama z sytuacją zarysowaną powyżej. O ile zasadniczo status prawny gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, powoływanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm., dalej jako: u.w.t.p.a.), budzi pewne wątpliwości, to z pewnością w postępowaniu w trybie art. 18 ust. 3a u.w.t.p.a. występuje ona jako organ współdziałający w rozumieniu art. 106 k.p.a., skoro wydaje w drodze postanowienia opinię o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży (por. uchwała 5 sędziów NSA z dnia 11 maja 1998 r., sygn. akt OPK 3/98; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SAB/Bk 2/09). Takiego właśnie postanowienia dotyczyła sprawa niniejsza, a więc bez wątpienia można wnoszącą skargę uznać w tym przypadku za organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, co wyklucza możliwość zaskarżenia przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. rozstrzygnięcia w sprawie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe sąd stwierdził, że Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie, skoro wydała postanowienie z 23 października 2025 r. nr GKRPA.8141.5.2.2025.AI, którego nieważność stwierdziło Kolegium w postanowieniu, które z kolei uczyniono w skardze przedmiotem zaskarżenia. Powyższa okoliczność uzasadniała jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.