I SA/Bk 163/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 08 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. Rz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [....] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 1995-1998 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

I. Rz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 15) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną. Źródłem utrzymania skarżącego do dnia [...] kwietnia 2009 roku był zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 238,40 zł (k.16,18). Obecnie wnioskodawca pozostaje bez jakichkolwiek źródeł stałego utrzymania. Czasem skarżący podejmuje prace dorywcze na umowę zlecenia, z których to środków reguluje bieżące należności za prąd, wodę, kanalizację, gaz, podatek od nieruchomości, wywóz śmieci i wyżywienie. W sytuacji natomiast braku środków finansowych korzysta z pomocy rodziców (pomoc finansowa i wyżywienie). W skład majątku skarżącego wchodzą ½ części domu w zabudowie bliźniaczej, który został zajęty hipotekę na poczet należności wobec Urzędu Skarbowego (k. 15). Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k.15-18). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku I. Rz. dołączył kserokopie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w B. (k. 16) oraz wyciągu z rachunku bankowego (k. 17). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący I. Rz. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła i utrzymuje się jedynie ze środków uzyskanych z wykonywania prac dorywczych lub też pomocy rodziców. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Dodatkowo ½ części domu w zabudowie bliźniaczej, stanowiąca jego własność, została zajęta hipotekę na poczet należności wobec Urzędu Skarbowego. Zaległości podatkowe skarżącego będące przedmiotem niniejszego postępowania łącznie z odsetkami wynoszą około 266.634 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i zabezpieczonym hipoteką majątkiem pozwalają na stwierdzenie, iż I. Rz. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych (stan konta bankowego k. 17). W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.