I SA/Bk 160/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. S. i L. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr SKO.400/209/2026 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2020-2025 oddala skargę.

Pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. L. J. S. wystąpił do Burmistrza Miasta Grajewo o dokonanie korekty podatku od nieruchomości za lata 2020-2025, wskazując, że podatek został naliczony od budynków, które nie istniały, w szczególności budynku o pow. 204 m2 oraz budynku o pow. 697 m2. Burmistrz Miasta Grajewo potraktował żądanie jako wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: "o.p.") i postanowieniem z dnia 9 stycznia 2026 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzjami ustalającymi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025. Decyzją z dnia 24 lutego 2026 r. nr WF.3120.5.19.2025.KD, Burmistrz odmówił uchylenia decyzji ustalających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2020-2025. W ocenie organu strona nie wykazała, aby ujawniono jakąkolwiek nową okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ wskazał, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] ujawnione są m.in.: - budynek nr [...] - pozostały budynek niemieszkalny - pow. zabudowy 204 m2; - budynek nr [...] - budynek transportu i łączności - pow. zabudowy 697 m2; - budynek nr [...] - pozostały budynek niemieszkalny - pow. zabudowy 37 m2; - budynek nr [...] - budynek handlowo - usługowy - pow. zabudowy 58 m2. Zdaniem Burmistrza, z treści decyzji wymiarowych wynika, że w latach 2020-2024 do opodatkowania przyjęto łączną powierzchnię użytkową budynków związanych z działalnością gospodarczą wynoszącą 166 m2. Powierzchnia ta nie odpowiada: - 204 m2 wynikającym z budynku nr [...]; - 697 m2 wynikającym z budynku nr [...]; - ani wartościom 215 m2; 251 m2 czy 405,15 m2 wskazywanym przez stronę w jej własnych zestawieniach. Oznacza to, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie zostały automatycznie przeniesione do podstawy opodatkowania, a organ nie przyjął do podatkowania budynków o powierzchniach 204 m2 ani 697 m2. Podstawą wymiaru były dane wynikające z informacji podatkowych IN-1, składanych przez stronę. Tym samym twierdzenie, że organ naliczał podatek od nieistniejących budynków o wskazanych powierzchniach, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Nawet przy przyjęciu, że budynki o powierzchniach 204 m2 oraz 697 m2 nie istniały w danym okresie, okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na treść decyzji, skoro powierzchnie te nie stanowiły elementu podstawy opodatkowania. Odnosząc się do roku 2025 organ wskazał, że zobowiązanie zostało ustalone w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 29 sierpnia 2025 r. W toku tego postępowania organ uwzględnił wartości powierzchni wskazane przez podatników w złożonej informacji podatkowej, z wyjątkiem budynku garażowo-biurowego. Podatnicy wykazali do opodatkowania łączną powierzchnię 320,15 m2 budynków związanych z działalnością gospodarczą. W toku postępowania przedłożyli jednak dokumentację budowlaną, z których wynikało, że nowo wybudowany budynek garażowo-biurowy posiada powierzchnię użytkową 891,18 m2. Na podstawie tej dokumentacji - pochodzącej wyłącznie od podatników – organ ustalił rzeczywistą powierzchnię tego budynku i przyjął ją do opodatkowania zamiast wartości wskazanej w informacji podatkowej. W pozostałym zakresie organ przyjął do opodatkowania wartości powierzchni wynikające z informacji złożonej przez podatników. Nie dokonano zwiększenia podstawy opodatkowania ponad zakres wynikający z dokumentacji przedstawionej przez stronę. Nie przyjęto do opodatkowania budynku o pow. 204 m2 wskazywanego jako rozebrany; nie przyjęto do opodatkowania budynku o pow. 697 m2 wskazywanego jako niezrealizowany w pierwotnym zakresie; uwzględniono wyłącznie budynki wykazywane przez podatników jako istniejące oraz nowo wybudowany budynek garażowo-biurowy, którego rzeczywista powierzchnia wynikała z przedłożonej przez nich dokumentacji. Po rozpatrzeniu odwołania L. J. S. i W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr SKO.400/209/2026, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza. Kolegium wskazało, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika jednoznacznie, że w latach 2020-2024 podstawę opodatkowania stanowiła powierzchnia 166 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powierzchnia ta nie odpowiada powierzchniom wskazywanych przez stronę budynków (204 m2 i 697 m2) i nie została ustalona na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, lecz w oparciu o informacje podatkowe składane przez samą stronę. W takiej sytuacji zmiana zdania podatnika odnośnie powierzchni budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie stanowi o zaistnieniu przesłanki ujawnienia, odkrycia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Zgodnie z wyjaśnieniami podatników powierzchnia budynków na przestrzeni lat 2020-2025 zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przewyższała powierzchnię użytkową budynków zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej w decyzjach, których uchylenia domagają się odwołujący. W konsekwencji należy uznać, że nawet gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z nowymi dowodami i okolicznościami nieznanych w momencie wydawania tych decyzji to nie można przyjąć, że okoliczności te i dowody miały wpływu na wynik sprawy w sposób który powodowałby zmniejszenie obciążenia podatkowego. Organ na przestrzeni lat 2020-2024 przyjmował do opodatkowania na podstawie informacji złożonej przez podatników powierzchnię użytkową budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej wynoszącą 166 m2. Obecnie podatnik twierdzi, że w latach 2020-2022 zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej była powierzchnia wynosząca 215 m2, w 2023 r. - 251 m2, a w 2024 r. - 405,15 m2 (gdyż dodano parter budynku o pow. 154,15 m2). Podatnik wyraźnie wskazał, że ta powierzchnia (już po odjęciu budynków rozebranych) była użytkowana na działalność prowadzonej przez niego firmy. Pomimo tego, w złożonej deklaracji wykazał jedynie parter budynku o pow. 154,15 m2 pomijając istniejące według niego: budynek nr [...] o pow. 58 m2, budynek garażowy nr [...] o pow. 37 m2 oraz budynek garażowy nr [...] o pow. 120 m2. Oznacza to, że podatnik zaniżał dotychczas powierzchnię użytkową budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przed organem podatkowym. Również w odniesieniu do roku 2025 organ podatkowy nie przyjął do opodatkowania budynków o powierzchniach 204 m2 ani 697 m2, lecz ustalił podstawę opodatkowania w oparciu o dane wynikające z informacji podatkowych oraz dokumentacji budowlanej przedłożonej przez stronę, w szczególności w zakresie nowo wybudowanego budynku garażowo-biurowego. Zdaniem organu odwoławczego, w konsekwencji należy stwierdzić, że nawet przy przyjęciu twierdzeń strony o nieistnieniu wskazanych budynków za prawdziwe, okoliczność ta nie odnosi się do rzeczywistej podstawy opodatkowania przyjętej w decyzjach wymiarowych. Oznacza to, że nie mogła ona mieć wpływu na treść tych decyzji. Brak wpływu wskazywanych okoliczności na wynik sprawy wyklucza uznanie ich za "istotne" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. L. S. i W. S. zaskarżyli w całości decyzje co do kwot i okresów oraz sposobu użytkowania poszczególnych budynków. Podnieśli, że dwa budynki oznaczone na planie jako budynek techniczny oraz budynek tzw. łączności w roku 2020 (a nawet wcześniej) nie istniały - zostały rozebrane zgodnie z decyzjami i pozwoleniami na budowę i rozbiórkę z roku 2015. Przepisując je jako istniejące z roku na rok był pobierany podatek za dwa budynki opisane jako nieistniejące, na wykazie podatkowym nie były one wyszczególnione a ukryte zbiorczo (nie były wykazywane), co było działaniem celowym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, co do wielkości naliczonego podatku od nieruchomości w latach 2020-2025 za dwa obiekty, które nie istniały lub w częściach były nowo wznoszone. Wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez uchylenie wartości naliczonej za budynki, które nie istniały oraz mylnie naliczone mimo dostarczanej dokumentacji (rok 2023 i 2024 ) na wniosek organu. Wnieśli o zwrot kwot mylnie naliczonych za okres pięciu lat wstecz wraz z odsetkami ustawowymi (zgodnie z prawem podatkowym). W skardze zawarto także wniosek o uchylenie podatku za część budynku administracyjnego (parter) zgłoszonego do roku podatkowego 2025. Zdaniem skarżących wymiar został zawyżony, zgodnie z wnioskiem winno być 154 m2, jest 166 m2 (nie wiadomo czego dotyczy wielkość 166 m2 prawdopodobnie parter budynku administracyjnego). Skarżący zauważyli, że zaliczono klatki schodowe, powiększając powierzchnię o kilka metrów, naliczony jest ponadto podatek od urządzeń budowlanych - kostka brukowa. Podczas rozprawy w dniu 24 czerwca 2026 r. L. J. S. przedstawił ponadto zarzuty do opinii rzeczoznawcy i zarzucił wadliwe opodatkowanie urządzeń budowlanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Uruchomienie tego trybu postępowania było następstwem pism skarżących podważających wysokość ustalonego podatku od nieruchomości za lata 2020-2025. Skarżący twierdzili konsekwentnie, że podatek został naliczony od dwóch nieistniejących budynków i zgłosili żądanie zwrotu "mylnie zapłaconych podatków za okres 5 lat za budynki 2985 oraz 3014". Wobec ustalenia, że decyzje dotyczące tych okresów są ostateczne organ podatkowy zasadnie przyjął, że żądanie strony należy rozpatrzyć w trybie wznowienia postępowania, a mając na względzie argumentację skarżących, trafnie przyjął, że żądanie to oparte jest na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Tego skarżący nie kwestionują. Wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, precyzyjnie wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 o.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 o.p. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne, nadzwyczajne postępowanie. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p. Uwzględniając powyższe uwagi sąd stwierdza, że organ prawidłowo ocenił, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., wobec czego uprawniony był w oparciu o przepis art. 245 § 1 pkt 2 o.p. do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu omawianej podstawy można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. W realiach tego przypadku analiza akt sprawy wskazuje, że powierzchnie nieistniejących zdaniem strony budynków (choć widniejących w ewidencji gruntów i budynków) nie były opodatkowane w latach 2020-2025. W latach 2020-2024 podstawę opodatkowania stanowiła powierzchnia 166 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej/zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zgodnie z danymi zawartymi w informacjach podatkowych składanych przez podatnika, a nie powierzchnia odpowiadająca dwóm nieistniejącym budynkom (łącznie 901 m2). Z kolei w 2025 r. organ podatkowy ustalił podstawę opodatkowania w oparciu o dane wynikające z informacji podatkowych oraz dokumentacji budowlanej przedłożonej przez podatnika, w szczególności w zakresie nowo wybudowanego budynku garażowo-biurowego. Z akt nie wynika aby do opodatkowania przyjęto powierzchnię owych dwóch nieistniejących budynków. Sąd podkreśla, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., prowadzącą do możliwości weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej, należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że wiedza organu o określonych faktach w dniu wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym doprowadziłaby do podjęcia rozstrzygnięcia co do swej istoty odmiennego od dotychczasowego. W związku z tym, że okoliczność nieistnienia budynków nie miała wpływu na treść decyzji ostatecznych ustalających wysokość podatku za lata 2020-2025, gdyż powierzchnie, na które powołuje się strona nie zostały w ogóle uwzględnione w podstawie opodatkowania, nie wystąpiła przesłanka wznowienia wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznych. Jeżeli chodzi o argumenty skargi dotyczące zawyżonego wymiaru podatku w odniesieniu do budynku administracyjnego zgłoszonego do roku podatkowego 2025, czy też zarzuty dotyczące opodatkowania budowli – to skarżący polemizują w istocie z oceną dowodów dokonaną przez organ podatkowy w postępowaniu zwykłym, gdzie w ostatecznych decyzjach dokonano "wymiaru" podatku: za 2025 r. m.in. w oparciu o dokumentację budowlaną i wynikające z niej powierzchnie użytkowe nowopowstałego budynku, a za poprzednie lata ustalenia wysokości podatku dokonano z również uwzględnieniem opinii biegłego. Miejscem na kwestionowanie tej oceny były odwołania od tych decyzji i ewentualnie skargi do sądu. W nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie nie można podważać ocen i ustaleń decyzji ostatecznej bez m.in. powołania nowych okoliczności czy dowodów, istniejących w dniu ustalenia wysokości podatku i nieznanych organowi, mogących wpływać na treść wydanej decyzji ostatecznej. Takich okoliczności/dowodów strona nie przedstawiła, poprzestając na polemice z oceną materiału dowodowego dokonaną już w postępowaniu zwykłym. Dopuszczenie takiej polemiki i rozważanie jej zasadności stworzyłoby kolejną instancję postępowania podatkowego, co byłoby wbrew regule wyrażonej w art. 127 o.p. Możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej jest możliwa, ale jak już na wstępie zaznaczono w trybie nadzwyczajnym, opartym na przesłankach ściśle określonych w obowiązujących przepisach prawa, których istnienia skarżący nie wykazali. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143). Justyna Siemieniako Paweł Janusz Lewkowicz Marcin Kojło