I SA/Bk 117/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oddala skargę.

W dniu [...] listopada 2013 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania L. K. (dalej Skarżący) płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 z sankcjami wieloletnimi. Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w łącznej wysokości 5133,30 zł, w tym dla: wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 1,63 ha w wysokości 1.287,70 zł, wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 5,06 ha w wysokości 1.315,60 zł i wariantu 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 5,06 ha w wysokości 2.530,00 zł. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. do działek rolnych CA, BB i części działki rolnej A, położonych na działkach ewidencyjnych nr 1, 2 i 7, zadeklarowanych w wariancie 2.1, 2.3 i 3.1.1. Organ odwoławczy odwołał się m.in. do § 2 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.) i wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa należna jest producentowi w przypadku prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych o powierzchni minimum 1 ha, przy czym niezbędne jest użytkowanie w/w działek rolnych. Jednym z podstawowych warunków skutecznego ubiegania się o przyznanie płatności przez producenta jest posiadanie gruntów rolnych, które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności. W ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR w rozpatrywanej sprawie istotnym jest ustalenie, czy Skarżący posiadał w 2012 r. zadeklarowane we wniosku grunty rolne oraz czy rzeczywiście w tym roku gospodarował rolniczo na tych gruntach. Organ zauważył przy tym, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR, organ I instancji prawidłowo uznał, że Skarżący nie użytkował jako posiadacz części gruntów rolnych zadeklarowanych na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 1, 2 i 7 obręb B., gmina G., powiat k. Z zeznań A. Ż., L. M., L. B., E. Ś. i Ł. J. wynika, że w 2012 r. część ww. działek była w posiadaniu i użytkowaniu I. C. - zięcia strony postępowania. Podobnej treści oświadczenie złożył również sam Skarżący. W dniu 22 stycznia 2013 r. poinformował o wyoraniu przez I. C. części działek zgłoszonych do płatności. Organ odwoławczy uznał jednak, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 1, ze zm.). Istotne znaczenie ma złożenie w dniu 27 maja 2011 r. zmiany do wniosku, w której Skarżący dostosował wniosek do stanu faktycznego na gruncie rolnym oraz oświadczenia, że I. C. bez wiedzy i zgody Skarżącego wyorał trwały użytek zielony i w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. obsiał połowę działki nr 2 i nr 7. Pomimo, że dokumenty te dotyczyły postępowania w ramach płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r., to brak ustosunkowania się przez organ I instancji do powyższego pisma wprowadziło stronę w błąd i zasugerowało słuszność i prawidłowość jej postępowania również w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i złożył skargę do Sądu. Zarzucił błędnie ustaloną powierzchnię stwierdzoną, brak naliczania odsetek od przyznanych kwot płatności. Podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa już blisko 3 lata. Jako bezprawne uznał nadanie na jego gospodarstwo numeru identyfikacyjnego [...] I. C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że skarżący decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. zaskarżył jedynie w części, w której organ odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. do działek rolnych CA, BB oraz części działki rolnej A, położonych na działkach ewidencyjnych nr 1, 2 i 7, zadeklarowanych w wariancie 2.1, 2.3 i 3.1.1 uznając, że Skarżący nie użytkował ich w 2012 r., jako posiadacz. W myśl postanowień § 2. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Z powyższego wynika, że płatność rolnośrodowiskowa można przyznać producentowi realizującemu 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w przypadku prowadzenia przez niego działalności rolniczej na działkach rolnych o powierzchni minimum 1 ha. Płatność przyznawana jest rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty. Jednym z podstawowych warunków skutecznego ubiegania się o przyznanie płatności przez producenta jest, więc posiadanie gruntów rolnych, które zostały zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych nie ma znaczenia w jakiej formie osoba ubiegająca się o płatność wykonuje władztwo nad gruntami rolnymi (prawo własności, dzierżawa). Ponieważ celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować (podobnie WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. V SA/Wa 575/13, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Sąd orzekający w sprawie powyższy pogląd w pełni akceptuje i uznaje za swój. Z materiału zgromadzonego w sprawie w szczególności: treści oświadczeń Skarżącego z [...] listopada 2012 r. (k-52 akt admin.) i [...] stycznia 2013 r. (k-62 akt admin.) oraz oświadczenia I. C. z [...] stycznia 2013 r. (k-71 akt admin.), a także zeznań świadków przesłuchanych w sprawie w dniu [...] marca 2013 r. tj.: A. Ż., L. M., T. B., L. B., E. Ś. i Ł. J. wynika, że w 2012 r. część z ww. działek nie była w posiadaniu i użytkowaniu Skarżącego lecz innego producenta rolnego (I. C.). Powyższe w świetle przywołanego na wstępie § 2. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,nie pozwalało na przyznanie płatności do części działek, które były w posiadaniu i użytkowaniu innego producenta rolnego. Za niezasadny należy uznać także zarzut braku naliczenia odsetek od przyznanej płatności z tytułu pozostawania przez organ w zwłoce. Po pierwsze dlatego, że przepisy regulujące przyznanie wspomnianych płatności nie przewidują możliwości wypłaty odsetek. Po drugie nie można uznać, że organ pozostawał w zwłoce, bowiem podstawą wypłaty płatności jest uzyskanie pozytywnej decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że uprawnienie do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej Skarżący uzyskał dopiero na podstawie decyzji Dyrektora. Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. Za niepozostający w związku z przedmiotem sprawy, a tym samym za nie zasadny uznano także zarzut nadania numeru identyfikacyjnego I. C. w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r., Nr 10, poz.76). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.