I SA/Bk 1134/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. Sp. z o.o. w A. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień i grudzień 2012 r., zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2012 r. oraz określenia obowiązku zapłaty podatku w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

K. Sp. z o.o. w A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik wskazał, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie dysponuje środkami finansowymi na uiszczenie opłaty. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł. Z uwagi na okoliczność, iż Spółka nie odbiera korespondencji oraz brak kontaktu z jej zarządem, pełnomocnik oświadczył, że nie posiada wiadomości dotyczących wartości środków trwałych wnioskodawcy, wysokości zysku i strat za ostatni rok obrotowy według bilansu, stanu rachunków bankowych przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania: dokumentów określających wynik finansowy uzyskany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres wrzesień – listopad 2016 r., wyciągów z kont i rachunków bankowych skarżącej za okres wrzesień – listopad 2016 r., bilansu za 2015 r., wykazu środków trwałych za 2015 r., dokumentów potwierdzających fakt zaprzestania prowadzenia działalności - pełnomocnik strony nie nadesłał wymaganych dokumentów oświadczając, że nie ma kontaktu z zarządem spółki, bowiem przedsiębiorstwo zaprzestało prowadzenia działalności. Korespondencja kierowana do spółki nie jest podejmowana. Wszystkie dokumenty finansowe firmy zostały zabezpieczone w prowadzonym postepowaniu podatkowym. Do akt sprawy pełnomocnik dołączył kserokopie kopert z adnotacjami, że korespondencja nie jest odbierana. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz uznał, że Spółka nie wskazała, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie. W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia pełnomocnik Spółki wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Autor sprzeciwu zarzucił, że referendarz oparł się jedynie na braku konkretnych danych finansowych wyrażonych w liczbach, które potwierdzałyby sytuację dłużnika. Tymczasem we wniosku przedstawiono bardzo trudną i złą sytuację Spółki, która nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów. Pełnomocnik nie posiada informacji, czy na rachunkach bankowych i w kasie Spółki są jakiekolwiek środki finansowe umożlwiające realizację wymaganej opłaty. Brak również informacji, czy Spółka dysponuje majątkiem, którego składniki można spieniężyć. Wszystkie dokumenty finansowe, sprzęt komputerowy Spółki zostały zabezpieczone w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora UKS. Spółka nie mogła funkcjonować w takiej sytuacji. Fakt, że nie została wykreślona z KRS nie stoi w sprzeczności z okolicznością, że działalności operacyjnej nie prowadzi. Pełnomocnik nie ma kontaktu z zarządem Spółki. Jego zdaniem ustalona w decyzji kwota podatku stanowi wielkie obciążenie finansowe niemożliwe do udźwignięcia przez wiele nawet dobrze prosperujących podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu i zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jednak to rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy reprezentujący Spółkę pełnomocnik poprzestał jedynie na oświadczeniach zawartych w urzędowym formularzu, które sprowadzały się do wskazania wielkości kapitału zakładowego Spółki oraz twierdzeń o braku jakiejkolwiek wiedzy o obecnym stanie majątku i dochodach tego podmiotu. Pełnomocnik wskazuje, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej dokumentacja finansowa została zabezpieczona w postępowaniu kontrolnym. Przedstawione okoliczności nie mogą zostać uznane, jako wystarczające do objęcia Spółki ochroną w postaci przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie nie zaprezentowano argumentacji przemawiającej za zmianą takiej oceny. Słusznie zauważył referendarz, że z odpisu z KRS nie wynika, aby Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Na tę okoliczność pełnomocnik złożył jedynie oświadczenie, nie przedstawiając jednak dowodów potwierdzających powyższe. Fakt, że Spółka nie odbiera korespondencji nie świadczy o tym, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Niewątpliwie wysokość podatku do zapłaty wynikająca z decyzji jest wysoka (ponad 2 mln 700 tys. zł), tym niemniej sama w sobie nie może uzasadniać przyznania stronie prawa pomocy. Brak jakichkolwiek danych o stanie majątkowym podmiotu i środkach finansowych, którymi Spółka dysponuje, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Niewątpliwie w sprawie nie zostało wykazane, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona nie może przerzucać na Sąd obowiązku poszukiwania dowodów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy procesowej, orzeczono jak w sentencji.