I SA/Bd 623/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanowił: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej 500 (pięćset) zł

Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz córką, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: rata pożyczki [...] zł; umowa najmu lokalu mieszkalnego [...] zł; energia [...] zł; TV [...] zł; telefon i Internet [...] zł; polisy ubezpieczeniowe [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego w sprawie I SA/Bd 624/17 (równolegle rozpoznany wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy) skarżący przedłożył zeznania podatkowe za lata 2015-2016; wyciągi z rachunków bankowych; umowy o pracę; zestawienie ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem; fakturę za energię; kserokopie paragonów; fakturę za usługi telekomunikacyjne; umowę o dzieło; umowę najmu lokalu mieszkalnego; zaświadczenie o zameldowaniu; potwierdzenie przyjęcia wniosku o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; podatkową księgę przychodów i rozchodów; deklaracje VAT-7; wypowiedzenie umowy rachunku bankowego; oświadczenie o prowadzonych z majątku skarżącego egzekucjach; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz tytułu wykonawcze. Ponadto skarżący oświadczył, że: w okresie ostatnich trzech miesięcy nie pobierał świadczeń z pomocy społecznej; nie posiada oszczędności; nie posiada samochodów ani innych pojazdów. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej zwana p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz córką. Wbrew informacją zawartym na urzędowym formularzu dochód gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł netto (na urzędowym formularzu podano, że jest to kwota [...]zł). Powyższe ustalono w oparciu o przedłożone przez skarżącego umowy o pracę (K-56, 64 i 67 akt sądowych I SA/Bd 624/17). Skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto. Żona skarżącego z tytułu umów o prace uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto oraz [...] zł brutto. Po uwzględnieniu kosztów związanych z miesięcznym utrzymaniem tj. czynsz najmu [...] zł, energia elektryczna [...] zł; żywność [...] zł; środki czystości i higieny [...] zł; TV, Internet i telefon [...] zł; odzież [...] zł koszty ubezpieczenia [...] zł; lekarstwa [...] zł do dyspozycji w gospodarstwie domowym pozostaje kwota [...]zł. Odnosząc się do podnoszonej okoliczności, że w okresie od kwietnia do lipca 2017r. skarżący poniósł wydatek w kwocie [...]związany z postępowaniami sądowymi wskazać należy, że były to zobowiązania finansowe które były rozłożone na cztery miesiące. Zatem skoro skarżący poniósł takie wydatki, to mieściły się one w jego możliwościach finansowych. Orzekający dostrzega fakt, że obecnie skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisów sądowych oprócz przedmiotowej sprawy również w dwóch innych sprawach toczących się pod sygn. akt I SA/Bd 624/17 oraz I SA/Bd 622/17. Mając na uwadze, że wpis w trzech sprawach wyniesie łącznie ponad [...] zł zasadnym w ocenie orzekającego jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w przedmiotowej sprawie w postaci zwolnienia od wpisu od skargi powyżej [...] zł. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Ponadto wskazać należy, że ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Dlatego też, nie znajduje uzasadnienia, aby wnioskodawca spłacał inne ciążące na nim zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty związane z wniesieniem skargi pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Mając zatem na uwadze, że skarżący spłaca regularnie ratę kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie to zdaniem orzekającego jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie wpisu w przedmiotowej sprawie w kwocie [...]zł. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.