Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Bd 62/26

Wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 kwietnia 2026 r., I SA/Bd 62/26

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia
21 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (sprawozdawca) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. K. i M. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej osób trzecich za zobowiązania spółki oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] września 2023r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. ponownie rozpatrując sprawę, po dwukrotnym uchyleniu decyzji organu odwoławczego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokami z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 240/22 i z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt. I SA/Bd 115/23, orzekł o solidarnej odpowiedzialności T. K. i M. H. ("Strona" "Skarżący") jako osób trzecich za zaległości [...] sp. z o.o. w likwidacji, w kwocie [...]zł należności głównej, odsetek od należności głównej naliczanych do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania egzekucyjnego. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] marca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 130/24 uchylił zaskarżoną decyzję. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] września 2023 r. W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 maja 2025r., sygn. akt I SA/Bd 142/25 uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] września 2023 r. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "O.p.") podał, że do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest ustalenie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności w postaci bezskuteczności egzekucji oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia tej funkcji przez członka zarządu a nadto konieczne jest ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Podkreślił, że zadaniem organu jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania, które przerodziło się w dochodzoną należność, oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 116b § 1 O.p., likwidatorzy spółki, z wyjątkiem likwidatorów ustanowionych przez sąd, odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji. Na podstawie art. 116b § 3 O.p. do odpowiedzialności likwidatorów przepisy art. 116 i art. 116a stosuje się odpowiednio. Organ podał, że w dotychczasowych orzeczeniach wydawanych w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przesądzone zostało, że w sprawie wykazana została zarówno bezskuteczność egzekucji wobec [...] Sp. z o.o., jak i przesłanka pełnienia przez T. K. i M. H. funkcji członków zarządu (lub likwidatorów) w okresie powstania zobowiązania (wyroki: z dnia 12 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 115/23, z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie o sygn. I SA/Bd 130/24 oraz z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 142/25). Wobec powyższego, wskazywani członkowie zarządu/likwidatorzy mogliby zostać zwolnieni z odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie w przypadku, jeżeli wykazaliby spełnienie którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, które zostały określone w art. 116 § 1 O.p. W odwołaniu strona nie zakwestionowała wystąpienia przesłanek pozytywnych do przyjęcia odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Wskazała natomiast na zaistnienie przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., polegającej w przedmiotowej sprawie na wykazaniu przez strony, że we właściwym czasie zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości [...] sp. z o.o. Strony nie powoływały się natomiast na przesłankę określoną w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., polegającą na wskazaniu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Dyrektor wyjaśnił, że w kontekście oceny zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., organ pierwszej instancji dokonał analizy przepisów ustawy Prawo upadłościowe. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, organ pierwszej instancji doszedł do wniosku, że złożenie w dniu [...] grudnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w T. wniosku o ogłoszenie upadłości było czynnością przedwczesną, ponieważ [...] sp. z o.o. składała odwołania od wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności, tym samym nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi w tych decyzjach. W ocenie organu odwoławczego, dopiero wymagalność zobowiązań otwierała dla stron termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, będącego warunkiem skutecznego skorzystania z przesłanki egzoneracyjnej, określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Organ podał, że z analizy stanu faktycznego sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2016 r. pełnomocnikowi spółki doręczono pierwszą decyzję o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności (Nr [...]) z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2010-2015. Od tej decyzji zostało złożone odwołanie, a w wyniku postępowania odwoławczego, została ona uchylona a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponowna decyzja Nr [...] o ustaleniu kwot nienależnie pobranych z tytułu realizacji Programów Rolnośrodowiskowych została wydana w dniu [...] stycznia 2018r., a doręczona pełnomocnikowi strony - [...] lutego 2018r. W wyniku postępowania odwoławczego, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] maja 2018 r. Decyzja organu drugiej instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] czerwca 2018 r. i dopiero od tego dnia zobowiązanie [...] sp. z o.o. wobec ARiMR stało się wymagalne, ponieważ z jednej strony ostatecznie ustalony został obowiązek dłużnika (spółka) spłaty zobowiązania, a z drugiej strony otwarta została droga do podjęcia czynności zmierzających do dochodzenia zwrotu ustalonych kwot poprzez postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że pierwotna decyzja nr [...] nigdy nie stała się wykonalna. Jej wykonalność została wstrzymana wraz ze złożeniem od niej odwołania, a następnie decyzja ta została uchylona przez organ drugiej instancji. Dopiero decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. uzyskała przymiot wykonalności, po jej utrzymaniu w mocy przez organ odwoławczy. Dopiero z wykonalnością tej decyzji można wiązać wymagalność zobowiązań z niej wynikających. Zatem niewypłacalność [...] Sp. z o.o. wystąpiła po upływie 3 miesięcy od dnia [...].06.2018 r., a więc w dniu [...] września 2018 r. Od tego dnia należy więc przyjmować otwarcie się terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Termin ten wynosił 30 dni, a po dniu [...] września 2018 r. członkowie zarządu [...] Sp. z o.o. – T. K. i M. H. nie składali wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Tym samym, w kontekście przesłanki niewypłacalności określonej w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025r. poz. 614, dalej: "u.p.u"), przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) nie została spełniona, ponieważ jedyny wniosek o ogłoszenie upadłości był składany (i rozpatrywany przez Sąd) w czasie, kiedy spółka nie miała wymagalnych zobowiązań. Wniosek został bowiem złożony w dniu [...] grudnia 2016 r. i oddalony w dniu [...] lutego 2017 r. Nie zaistniał więc w dniu złożenia wniosku warunek określony w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, gdyż dłużnik nie miał wymagalnych zobowiązań, nie mógł więc tym samym utracić zdolności do ich wykonywania. Organ wyjaśnił, że WSA wskazał, iż w kontekście przesłanki niewypłacalności, określonej w art. 11 ust. 2 u.p.u., dla ustalenia, czy wniosek z dnia [...].12.2016 r. o ogłoszenie upadłości został złożony "we właściwym czasie" konieczne jest zbadanie kiedy zobowiązania pieniężne spółki [...] Sp. z o.o. przekroczyły wartość jej majątku i czy stan ten utrzymywał się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. WSA zauważył przy tym, że nie jest wykluczone, iż z uwagi na przesłankę niewypłacalności, wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony wcześniej, niż ze względu na brak uregulowania w terminie nienależnie pobranych płatności. Organ podkreślił, że wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. był jedynym wnioskiem, składanym przez spółkę. Jedynymi wierzytelnościami, wskazywanymi przez spółkę we wniosku i uzupełnieniu do niego była wierzytelność wynikająca z decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. (Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego) oraz odsetki od kwoty wymienionej w tej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, uznanie, że złożenie wniosku o upadłość w dniu [...] grudnia 2016 r. nastąpiło "we właściwym czasie" w kontekście art. 11 ust. 2 u.p.u. wymagałoby zaistnienia, najpóźniej w dniu [...] grudnia 2014 r., czyli 24 miesiące wcześniej sytuacji, w której zobowiązania pieniężne [...] Sp. z o.o. przekroczyły wartość jej majątku, a stan ten utrzymywałby się do dnia [...] grudnia 2016 r. Brak jest jednak jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że sytuacja taka zaistniała, istnieją natomiast przesłanki przemawiające za jej brakiem. Pierwszą z takich przesłanek jest, ponownie, treść wniosku o ogłoszenie upadłości. Wnioskodawcy, po jego złożeniu, zostali wezwani przez Sąd Rejonowy w T. m.in. do wskazania zaistnienia przesłanek niewypłacalności określonych w art. 11 u.p.u. Jedynymi wierzytelnościami wskazanymi w odpowiedzi były wierzytelności wobec ARiMR, wynikające z decyzji wskazanej we wniosku oraz odsetek od kwoty wskazanej w tej decyzji. Jednak, w dniu [...] grudnia 2016 r., wierzytelności te nie powodowały, że zobowiązania [...] Sp. z o.o. przekraczały wartość jej majątku przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Drugą przesłanką był stan majątku spółki na dzień [...] grudnia 2014 r. oraz w latach 2015 i 2016. Ze sprawozdania finansowego [...] Sp. z o.o. za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. wynika, że za ten okres spółka odnotowała zysk netto w wysokości [...] zł. Ponadto, w roku [...] Sp. z o.o. wykazywała dodatni kapitał własny w wysokości [...] zł, co wyklucza, aby jej zobowiązania przekraczały wartość majątku. Wskaźnik płynności finansowej za lata 2014 i 2015 był na wysokim poziomie, co świadczy o braku problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w roku 2016. Wówczas spółka odnotowała znaczną stratę na działalności, chociaż wartość aktywów nadal przekraczała wartość zobowiązań. Pomimo pogorszenia się sytuacji finansowej spółki w roku 2016 i utraty zdolności do regulowania swoich bieżących zobowiązań nie można jednak przyjąć, aby w kontekście przesłanki niewypłacalności, określnej w art. 11 ust. 2 u.p.u. złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...] grudnia 2016 r. mogło zostać uznane za dokonane we właściwym czasie. W tym dniu bowiem stan, w którym zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku nie trwał jeszcze przez okres przekraczający 24 miesiące. Aby tak było, stan ten musiałby zaistnieć najpóźniej w dniu [...] grudnia 2014 r., a nie istniał on ani w roku 2014, ani w całym roku 2015, co wynika z dokumentów finansowych znajdujących się w aktach rejestrowych spółki. Biorąc to pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego złożenie wniosku o upadłość w dniu [...] grudnia 2016 r. nie nastąpiło "we właściwym czasie" w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego. W tym dniu [...] Sp. z o.o. nie posiadała bowiem żadnych wymagalnych zobowiązań – co wynika bezpośrednio z treści wniosku o ogłoszenie upadłości, ani też nie istniał, przez okres przekraczający 24 miesiące, stan, w którym zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku. Nie zaistniała więc przesłanka określona w art. 116 § 1 ust. 1 pkt 2 O.p. Organ podkreślił, że wgląd w akta KRS jest jedynym realnym, wiarygodnym sposobem na zbadanie przez organy ARiMR stanu majątkowego spółki, a w szczególności, kiedy zobowiązania pieniężne przekroczyły wartość jej majątku. Jeżeli jednak, jak na podstawie zgromadzonych dowodów przyjmuje organ odwoławczy, sytuacja taka nie istniała w dniu [...] grudnia 2014 r., to wystąpienie jej po tym dniu nie uzasadniałoby przyjęcia jako podstawy złożenia wniosku niewypłacalności spółki w dniu [...] grudnia 2016 r. zgodnie z art. 11 ust. 2, z uwagi na brak wskazanego tam okresu przekraczającego dwadzieścia cztery miesiące, który jest warunkiem sine qua non na stwierdzenie niewypłacalności na podstawie tego przepisu. W uchylonej wyrokiem z dnia [...] maja 2025 r. decyzji na tle art. 11 ust. 2 u.p.u., organ odwoławczy przyjął, że sytuacja, opisana w tym przepisie wystąpiła najwcześniej po upływie 24 miesięcy od dnia [...] czerwca 2018 r., czyli w dniu [...] czerwca 2020 r. Od tego dnia, według organu odwoławczego, otwierał się więc termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w kontekście art. 11 ust. 2 u.p.u. , a mijał w dniu [...] lipca 2020 r. Ocena taka wynikała jednak z uwzględnienia przez organ jedynie zobowiązania spółki wobec ARiMR. Uwzględniając natomiast dane finansowe [...] sp. z o.o. należy przyjąć, że przesłanka niewypłacalności określona w art. 11 ust. 2 u.p.u. nie występowała w dniu [...] grudnia 2016 r. ze względu na brak stanu opisanego w tym przepisie przez okres przekraczający 24 miesiące. Wskaźnik płynności finansowej spółki jeszcze na dzień [...] grudnia 2015 r. nie wskazywał na jakiekolwiek zagrożenia w regulowaniu bieżących zobowiązań. Uległ on obniżeniu do poziomu wskazującego potencjalne problemy z płynnością finansową w bilansie na dzień [...] grudnia 2016 r., jednak dokumenty złożone w aktach rejestrowych KRS nie dają możliwości precyzyjnego ustalenia, w którym momencie w 2016 r. sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu. Przyjmując jednak nawet, że stan opisany w art. 11 ust. 2 u.p.u, tzn. przekraczanie majątku spółki przez jej zobowiązania pieniężne zaistniał już [...] stycznia 2016 r., to należałoby przyjąć, że niewypłacalność na zasadzie treści art. 11 ust. 2, uzasadniająca złożenie wniosku o upadłość, zaistniała dopiero z dniem [...].01.2018 r., czyli po upływie 24 miesięcy. Jeżeli "właściwy czas" liczyć od momentu wynikającego z art. 11 ust. 1 i ust. 1a u.p.u., to "właściwy termin" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości otwierał się po dniu [...] września 2018 r., czyli po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Zasadnie więc organ I instancji przyjął, zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 11 ust. 1a u.p.u. , że niewypłacalność [...] Sp. z o.o. wystąpiła po upływie 3 miesięcy od dnia [...].06.2018 r., a więc w dniu [...] września 2018 r., ponieważ dopiero z tym dniem spółka utraciła zdolność do realizacji wymagalnych zobowiązań, zgodnie z domniemaniem z art. 11 ust. 1 i 1au.p.u. Od tego dnia należy więc przyjmować otwarcie terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Termin ten wynosił 30 dni od dnia [...] września 2018r., a wniosek złożony został w dniu [...] grudnia 2016 r. Wobec powyższego, w kontekście art. 11 ust. 1 i ust. 1a u.p.u., przesłanka egzoneracyjną przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) nie została spełniona, ponieważ jedyny wniosek o ogłoszenie upadłości był składany (i rozpatrywany przez Sąd) w czasie, kiedy spółka nie miała wymagalnych zobowiązań. Niezależnie więc od tego, czy czas niewypłacalności dłużnika określać na podstawie art. 11 ust. 1 1 ust. 1 a, czy też na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.u., wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. należy uznać za przedwczesny, a więc nie złożony we "właściwym czasie". Co do zobowiązania wynikającego z ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ zauważył, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tego tytułu po raz pierwszy została wydana w dniu [...] kwietnia 2019 r., a więc po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości i po jego rozpatrzeniu przez Sąd. Nadto, we wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazano, że niewypłacalność będąca podstawa wniosku wynikała z wydania w dniu [...].11.2016 r. decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. był jedynym wnioskiem [...] Sp. z o.o. w tym zakresie. Złożenie wniosku w dniu [...] grudnia 2016 r. o ogłoszenie upadłości było więc przedwczesne również w kontekście uwolnienia likwidatorów od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zobowiązanie to powstało i stało się bowiem wymagalne dopiero w dniu doręczenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] września 2019 r. Nr [...]. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi stron w dniu [...] października 2019 r. Podobnie jak w przypadku odpowiedzialności członków zarządu (likwidatorów) za zobowiązania z tytułu płatności rolnośrodowiskowych trzeba wskazać, że termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, albo w którym zobowiązania przekroczyły wartość majątku dłużnika, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące. Jak wskazano powyżej, dłużnik, czyli [...] Sp. z o.o., zgodnie z domniemaniem z art. 11 ust. 1a u.p.u. stała się niewypłacalna z dniem [...] września 2018 r. Niewypłacalności [...] nie spowodowało zobowiązanie, powstałe na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] września 2019r. Pogłębieniu uległa jedynie niewypłacalność, istniejąca od dnia [...] września 2018 r. Powstały nowe zobowiązania, które jednak nie wykreowały na nowo stanu niewypłacalności, czy też "nowego" stanu niewypłacalności, gdyż ten trwał już od dnia [...] września 2018 r. Przyjmując, że niewypłacalność, a tym samym otwarcie terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, powstała tylko raz, tj. w dniu [...] września 2018 r., termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął bieg w dniu [...] września 2018 r. i upłynął w dniu [...] października 2018 r. Przyjmując natomiast, że niewypłacalność powstała na nowo w dniu [...] października 2019 r., czyli z dniem doręczenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Nr [...] z dnia [...] września 2019 r., termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości otworzył się ponownie w dniu [...] października 2019 r. i upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. (a wiec w dniu [...] listopada 2019 r., gdyż dzień [...] listopada 2019r. przypadał na niedzielę). Jeżeli chodzi o sposób określenia niewypłacalności zawarty w art. 11 ust. 2 u.p.u, to przyjmując, że [...] Sp. z o.o. stała się niewypłacalna tylko raz, z powodu zaistnienia sytuacji, w której zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku, przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące, to sytuację taką należy ocenić analogicznie jak dokonano już tego powyżej, w odniesieniu do zobowiązań wynikających z ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. W każdym więc możliwym przypadku, wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. był złożony przedwcześnie i nie może być uznany za złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Organ wyjaśnił, że upływ terminu 60 dni na spłatę zobowiązania bez naliczania odsetek, wskazywany w decyzji windykacyjnej nie może być utożsamiany z wymagalnością decyzji, rozumianą jako możliwość podjęcia przez organ czynności zmierzających do przymusowego odzyskania nienależnie pobranych środków. Termin 60 dni jest wynikającym z przepisów art. 47 § 1 O.p. w zw. z art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. a ustawy o ARiMR terminem płatności zobowiązania, przewidzianym dla strony w razie jej woli dobrowolnego uiszczenia dochodzonych kwot. Pomimo upływu tego terminu, organy ARiMR nie mają możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, kiedy toczy się postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Niemniej należy zauważyć, że po upływie ww. terminu 60 dni następuje naliczanie odsetek w rozumieniu art. 51 § 1 i art. 53 § 1 O.p. w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR. Zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Przepisu tego, zgodnie z art. 130 § 3 k.p.a. nie stosuje się wtedy, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż rygor natychmiastowej wykonalności nie został nadany, jak również natychmiastowa wykonalność decyzji windykacyjnej nie wynika z przepisów prawa. Na podstawie wskazanych dokumentów, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. stwierdził, iż na dzień [...] czerwca 2018 r. (data doręczenia, a więc również ostateczności decyzji utrzymującej w mocy decyzję o ustaleniu kwot nienależnie pobranych w ramach programu rolnośrodowiskowego), a także przez kolejne 24 miesiące, utrzymywał się stan opisany w art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego, tzn. zobowiązania pieniężne przekraczały wartość majątku spółki. Odnosząc się do treści odwołania organ stwierdził, że nie zawiera ono argumentów ani okoliczności, które mogłyby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu odwoławczego, ze wskazanych powyżej przyczyn, bezzasadne jest twierdzenie o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości został przez strony złożony w "odpowiednim terminie". Wniosek ten był przedwczesny i okoliczność jego złożenia nie może być uznana za wypełniającą przesłankę egzoneracyjną, na którą powołuje się strona. "Przedwczesność" złożenia wniosku o upadłość odnosi się jedynie do przesłanki egzoneracyjnej przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1a O.p. Organy ARiMR nie mają kompetencji do wiążącej oceny, czy zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości na gruncie ustawy prawo upadłościowe. W odwołaniu pominięto okoliczność braku wymagalnych zobowiązań spółki na dzień złożenia wniosku o upadłość, a także zakwestionowano twierdzenie organu I instancji, że otwarcie "właściwego czasu" nastąpiło dopiero po utrzymaniu przez spółkę ostatecznych decyzji określających zaległości. W niniejszej decyzji wskazano natomiast, w jaki sposób ostateczność decyzji wiąże się z wymagalnością zobowiązań, a tym samym z możliwością skorzystania przez strony z omawianej przesłanki egzoneracyjnej. Za bezzasadne organ uznał powoływanie się w odwołaniu na art. 239a O.p. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 1363), do należności, o których mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, ze wskazanymi włączeniami. Przepis art. 239a O.p. znajduje się natomiast w dziale IV tej ustawy. Niezależnie od tego, fakt możliwości dobrowolnego wykonania zobowiązania przez dłużnika nie wpływa na fakt, że zobowiązania te stają się wymagalne dopiero w określonym momencie. Moment ten został wskazany zarówno w decyzji zaskarżonej jak i w decyzji niniejszej, jako doręczenie ostatecznych decyzji organu II instancji. Pełnomocnik strony wiąże termin 30 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość wyłącznie z momentem powstania zobowiązania, pomijając przy tym wynikający z prawa upadłościowego wymóg wymagalności tych zobowiązań jako warunku wstępnego uznania niewypłacalności, a co za tym idzie, skorzystania przez strony z podnoszonej przez nie przesłanki egzoneracyjnej. Jakkolwiek organ zgodził się ze stwierdzeniem, że ustawodawca nie precyzuje jednoznacznie pojęcia "właściwego czasu", zastosowanego w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., jednak przywołane wcześniej przepisy prawa upadłościowego wiążą ten termin z wymagalnością zobowiązań. Pominięta także w odwołaniu została przesłanka niewypłacalności określona w art. 11 ust. 2 up.u., z której, jak wyjaśniono powyżej, również wynika przedwczesność wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...] grudnia 2016 r. Do odwołania strona dołączyła dodatkowe dokumenty w postaci sprawozdań finansowych za rok 2016 i 2017. Zostały one uwzględnione przy analizie stanu finansowego spółki w kontekście oceny zaistnienia przesłanek niewypłacalności, jednak dla oceny czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony "we właściwym czasie" istotny był, z przyczyn wskazanych powyżej, stan majątku spółki w okresie 24 miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, czyli na koniec roku 2014, a także sytuacja finansowa spółki w roku 2015. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, zrekonstruowanym na podstawie zebranych w sprawie dowodów. Organ odwoławczy uzupełnił w powyższym zakresie ustalenia organu I instancji dochodząc do przekonania, że zachodzą przesłanki do przyjęcia odpowiedzialności T. K. i M. H., jako członków zarządu i likwidatorów, za zobowiązania [...] Sp. z o.o., przy braku przesłanek taką odpowiedzialność wyłączających. Organ I instancji prawidłowo określił ostateczne daty na wydanie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, określając je odpowiednio na dzień [...] grudnia 2023 r. (dla zobowiązania dotyczącego uczestnictwa w Programie Rolnośrodowiskowym) i [...] grudnia 2024 r. (dla zobowiązania dotyczącego uczestnictwa w systemach wsparcia bezpośredniego). Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...].09.2023 r., czyli przed upływem ww. terminów. Tym samym nie doszło do przedawnienia zobowiązań. Organ I instancji prawidłowo wskazał także, że należne odsetki naliczane winny być za okres od dnia po upływie 60 dni od dnia doręczenia [...] Sp. z o. o. w likwidacji decyzji ustalających kwoty nienależnie pobranych płatności do dnia ostatecznego zwrotu przez strony pobranych przez [...] płatności, uznanych następnie za nienależne. Organ podkreślił, że kwoty nienależnie pobranych płatności zostały zwrócone przez strony, przez co obowiązek zwrotu został zrealizowany. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, zarzucając naruszenie art.116 § 1 ust 1b O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku przyjęcia przez organ, że strona wykazała przesłankę egzoneracyjną w postaci braku winy członków Zarządu i późniejszych likwidatorów Spółki w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym, tj. obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 11 u.p.u. Skarżący podnieśli, że organ wskazuje, iż niewypłacalność Spółki [...] Sp. o.o. powstała po raz pierwszy po wydaniu pierwszej decyzji ostatecznej – po dniu [...] września 2018 r., wobec powyższego termin do na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął bieg od dnia [...] września 2018 r. i wynosił 30 dni od dnia [...] września 2018 r., natomiast Zarząd Spółki złożył wniosek w dniu [...] grudnia 2016 r., co zdaniem organu było przedwczesne zarówno w kontekście uwolnienia likwidatorów od odpowiedzialności jak i członków zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ podnosi, że niewypłacalność powstała na mocy decyzji dnia [...] maja 2018 r. doręczonej Spółce w dniu [...] czerwca 2018 r. przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. Skarżący wskazali, że nie ponoszą winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminach wskazanych przez organ w zaskarżonej decyzji z powodu udowodnionego w sprawie faktu, ujawnionego w postępowaniu, tj. wniosku o ogłoszenie upadłości, że złożyli wniosek w czasie, gdy spółka od wielu miesięcy zakończyła prowadzenie działalności oraz wobec faktu, że wobec spółki zostało wszczęte i prowadzone od wielu miesięcy postępowanie o zwrot nienależnie pobranych płatności – zakończone wydaniem pierwszej decyzji o zwrot płatności w dniu [...] listopada 2016 r., których spółka nie mogła zrealizować ani w krótkim czasie, oznaczonym w decyzji ani w terminie późniejszym. Dowody w postępowaniu, zwłaszcza dowód: Decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] września 2021 r. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu i likwidatorów organu I instancji, w której organ przyjmuje tezę, że wniosek o ogłoszenie upadłości był opóźniony potwierdzają obiektywnie, że zarówno strona skarżąca, jak i sam organ zbyt rygorystycznie potraktowali przesłanki niewypłacalności w oparciu o zmienione przepisy prawa upadłościowego, z tą różnicą, że Skarżący ocenili je wkrótce po zmianach, bo w roku 2016, zaś organ ocenił je w roku 2021 r. W decyzji z [...] września 2021 r. – tożsamej decyzji, co obecnie zaskarżona, organ I instancji wskazał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez Skarżących w dniu [...] grudnia 2016 r. było opóźnione, bowiem postępowanie upadłościowe powinno zostać wszczęte w terminie 30 dni od daty odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych – tj. w terminie 30 dni od [...] marca 2016 r., która to data była datą doręczenia w/wym. zawiadomienia. Wynikiem złożenia wniosku było postanowienie Sądu upadłościowego o oddaleniu wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości z przyczyny istnienia jednego wierzyciela Spółki. Dalsze postępowanie organu, po uchyleniu decyzji pierwotnej prowadzone było w tożsamym zakresie oraz spowodowało ostatecznie powstanie wymagalnego zobowiązania, które było jedynym zobowiązaniem spółki wobec tego samego wierzyciela. Zgłoszenie wniosku przez reprezentantów Spółki w czasie właściwym odniosłoby ten sam rezultat, co pierwszy wniosek w postaci oddalenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości z uwagi na istnienie tylko jednego wierzyciela. Skarżący wskazali, że w toku postępowania, w tym w zaskarżonej decyzji organ potwierdzał, że Skarżący powinni zgłosić wniosek ze względu na zobowiązanie wobec jednego i tego samego wierzyciela, który wydał decyzje zobowiązujące spółkę [...] do zwrotu nienależnie pobranych płatności, podając datę właściwą do tej czynności adekwatną do powstania wymagalności decyzji ostatecznej. Skarżący podnieśli, że przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęciu postępowania układowego) powinna być badana w sytuacji, gdy wniosek został zgłoszony w czasie niewłaściwym. Zdaniem strony skarżącej nie do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości (art. 2 Konstytucji RP) jest przyjęcie takiej wykładni art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., w myśl której członek zarządu, który zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, nawet jeśli jest to wniosek przedwczesny, miałby znaleźć się w gorszej sytuacji niż członek zarządu, który takiego wniosku po upływie "czasu właściwego" nie zgłosił. Wskazane fakty i czynności Skarżących oraz okoliczności postępowania uzasadniają w ocenie Skarżących, że na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Skarżący nie ponoszą winy w niezłożeniu wniosku w czasie właściwym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a., gdyż w odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a spółka poinformowana w piśmie z dnia [...] lutego 2026 r. o wniosku organu, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie uznał, że Skarżący ponoszą odpowiedzialności jako członkowie zarządu [...] spółki z o.o. w likwidacji za zaległości tej spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oraz z tytułu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem organu, w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki do odpowiedzialności Skarżących jako osób trzecich za powstałe zaległości. Natomiast w ocenie Strony nie ponosi ona tej odpowiedzialności, gdyż złożono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki we "właściwym czasie". Należy zauważyć, że sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd w wyrokach dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 240/22, z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt. I SA/Bd 115/23, z 26 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 130/24 oraz z dnia 07 maja 2025r. sygn. akt I SA/Bd 142/25. W tym ostatnim wyroku Sąd wskazał, iż nie neguje, że z tytułu niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...] grudnia 2016 r., nastąpiło przedwcześnie. Podkreślił jednak, że we wcześniejszym wyroku z dnia 26 marca 2024 r., I SA/Bd 130/24 wskazano, iż dla ustalenia, czy wniosek z dnia [...] grudnia 2016 r. o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie" konieczne jest też zbadanie kiedy zobowiązania pieniężne spółki [...] przekroczyły wartość jej majątku i czy stan ten utrzymywał się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 u.p.u.). Osoby prawne są bowiem niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania pieniężne przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania (por. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Zakamycze 2003, str. 43). W tej sytuacji należało zbadać, kiedy zobowiązania spółki [...] przekroczyły wartość jej majątku i czy stan ten utrzymywał się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Bez wyjaśnienia tej kwestii, zdaniem Sądu, nie można przesądzić, czy wniosek z dnia [...] grudnia 2016 r. został złożony we "właściwym czasie", czy też nie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której stanowi art. 170 p.p.s.a., w stosunku do sądów oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku (zob. T. Woś (w:) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 170). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 170). Związanie z kolei sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przepis powyższy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji, a obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego jest wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyroki NSA z: 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18 i 12 kwietnia 2019 r., I OSK 1751/17; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, "CBOSA"). Zaznaczyć zatem należy, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Takich okoliczności w zakresie zmiany stanu prawnego i faktycznego, Sąd rozpatrujący aktualnie sprawę nie dopatrzył się w niniejszej sprawie, zatem zarówno skład orzekający, jak i organy administracyjne pozostawały związane - w myśl przytoczonych art. 153 i art. 170 p.p.s.a. - oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z [...] maja 2025 r. i wcześniejszych prawomocnych wyrokach. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 O.p. wynosi 60 dni. Stosownie do treści art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 i art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.). W świetle powyższych unormowań, organ podatkowy powinien wykazać, że Skarżący pełnili funkcję członków zarządu spółki [...], w okresie kiedy powstały zaległości, bezskuteczność egzekucji, oraz zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. Podkreślić należy, że zagadnienie pełnienia przez Skarżących funkcji członków zarządu/likwidatorów spółki w czasie powstania zobowiązań oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki została już przesądzona w wyroku z dnia 26 marca 2024r. sygn. akt I SA/Bd 130/24. Natomiast w wyroku z dnia 07 maja 2025r. tut. Sąd zaakceptował ocenę organów dotycząca niewypłacalności spółki [...] z uwagi na utratę zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1a u.p.u.). Przypomnieć tylko należy, że decyzja ustalająca nienależnie pobrane płatności z tytułu realizacji Programów Rolnośrodowiskowych została wydana w dniu [...] stycznia 2018r., a doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] lutego 2018r. Po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym decyzja ta została utrzymana w mocy na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] maja 2018 r. i została doręczona pełnomocnikowi w dniu [...] czerwca 2018 r. Dopiero zatem od tego dnia, jak słusznie wskazał organ, zobowiązania spółki [...] stały się wymagalne w tym sensie, że z jednej strony ostatecznie ustalony został obowiązek dłużnika (spółki) spłaty zobowiązania, a z drugiej strony otwarta została droga do podjęcia czynności zmierzających do dochodzenia zwrotu ustalonych kwot poprzez postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo przyjął, że niewypłacalność spółki [...] - zgodnie z art. 11 ust. 1a u.p.u. - wystąpiła po upływie 3 miesięcy od dnia [...] czerwca 2018 r., a więc w dniu [...] września 2018 r. Od tego dnia biegł termin 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednak do dnia [...] października 2018 r. członkowie zarządu spółki [...] - T. K. i M. H. nie złożyli wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W świetle powyższego organ zasadnie stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z dnia [...] grudnia 2016 r. był przedwczesny (nie został złożony "we właściwym czasie"), a zatem nie mógł wywołać skutku w postaci uwolnienia Skarżących od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. W odniesieniu do nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że zobowiązanie z tytułu nienależnie pobranych płatności stało się wymagalne dopiero w dniu [...] października 2019 r., tj. w dniu doręczenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2019 r. Gdyby zatem opóźnienie w uregulowaniu zobowiązań wynikających z tej decyzji miałoby być podstawą zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to termin na złożenie tego wniosku byłby niewątpliwie późniejszy od wskazanej wyżej daty [...] października 2018 r. Także zatem z tego punktu widzenia organ prawidłowo uznał, że brak jest usprawiedliwienia na złożenie przez Skarżących wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...] grudnia 2016 r. Dokonując oceny zaistnienia przesłanki z art. 11 ust. 2 u.p.u. organ odwołał się do dokumentów zebranych w sprawie z których wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...].12.2016 r. był jedynym wnioskiem, składanym przez spółkę. Jedynymi wierzytelnościami, wskazywanymi przez spółkę we wniosku i uzupełnieniu do niego była wierzytelność wynikająca z decyzji z dnia [...].11.2016 r. (o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego) oraz odsetki od kwoty wymienionej w tej decyzji. Uznanie, że złożenie wniosku o upadłość w dniu [...].12.2016 r. nastąpiło "we właściwym czasie" w kontekście art. 11 ust. 2 u.p.u. wymagałoby zaistnienia, najpóźniej w dniu [...].12.2014 r., czyli 24 miesiące wcześniej sytuacji, w której zobowiązania pieniężne [...] przekroczyłyby wartość jej majątku, a stan ten utrzymywałby się do dnia [...].12.2016r. W ocenie sądu organ zasadnie przyjął, iż brak jest jednak jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że sytuacja taka zaistniała. Organ odwoławczy dokonał wglądu do dokumentów złożonych w aktach [...] w KRS, w kontekście bilansu spółki za rok 2014 a także pozyskał z akt rejestrowych spółki kserokopie dokumentów poświadczających stan finansowy spółki [...] w latach 2014, 2015 i 2016. Dokumenty te zostały włączone do postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2025r. Ze sprawozdania finansowego [...] za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. wynika, że spółka odnotowała zysk netto w wysokości [...] zł. Ponadto, w roku [...] wykazywała dodatni kapitał własny w wysokości [...] zł, co jak słusznie ocenił organ, wyklucza, aby jej zobowiązania przekraczały wartość majątku. Wskaźnik płynności finansowej za lata 2014 i 2015 był na wysokim poziomie, co świadczy o braku problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w roku 2016. Wówczas spółka odnotowała znaczną stratę na działalności, chociaż wartość aktywów nadal przekraczała wartość zobowiązań. Pomimo pogorszenia się sytuacji finansowej spółki w 2016r. i utraty zdolności do regulowania swoich bieżących zobowiązań organ prawidłowo przyjął, że w kontekście przesłanki niewypłacalności, określnej w art. 11 ust. 2 u.p.u. brak jest podstaw do uznania, iż złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...].12.2016 r. dokonano we właściwym czasie. W tym dniu bowiem stan, w którym zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku nie trwał jeszcze przez okres przekraczający 24 miesiące. Aby tak było, stan ten musiałby zaistnieć najpóźniej w dniu [...].12.2014 r., a nie istniał on ani w roku 2014, ani w całym roku 2015, co wyjaśniano już wyżej. W świetle powyższego, Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu, iż złożenie wniosku o upadłość w dniu [...].12.2016 r. nie nastąpiło "we właściwym czasie" w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego. W tym dniu [...] nie posiadała bowiem żadnych wymagalnych zobowiązań - co wynika bezpośrednio z treści wniosku o ogłoszenie upadłości, ani też nie istniał, przez okres przekraczający 24 miesiące, stan, w którym zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku. Nie zaistniała więc przesłanka określona w art. 116 § 1 ust. 1 pkt 2 O.p. Podkreślić także należy, że wskaźnik płynności finansowej spółki jeszcze na dzień [...].12.2015 r. nie wskazywał na jakiekolwiek zagrożenia w regulowaniu bieżących zobowiązań. Uległ on obniżeniu do poziomu wskazującego potencjalne problemy z płynnością finansową w bilansie na dzień [...].12.2016 r., jednak, jak wskazał organ, dokumenty złożone w aktach rejestrowych KRS nie dają możliwości precyzyjnego ustalenia, w którym momencie w 2016 r. sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu. Przyjmując jednak nawet, że stan opisany w art. 11 ust. 2 u.p.u., tzn. przekraczanie majątku spółki przez jej zobowiązania pieniężne zaistniał już [...].01.2016r., to należałoby przyjąć, niewypłacalność na zasadzie treści art. 11 ust. 2, uzasadniająca złożenie wniosku o upadłość, zaistniała dopiero z dnia [...].01.2018 r., czyli po upływie 24 miesięcy. Reasumując, jeżeli "właściwy czas" liczyć od momentu wynikającego z art. 11 ust. 1 i ust. 1a u.p.u. to "właściwy termin" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości otwierał się po dniu [...].09.2018 r., czyli po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].05.2018 r. Zasadnie więc organ przyjął, że niewypłacalność [...] wystąpiła od dnia [...].09.2018r., ponieważ dopiero z tym dniem spółka utraciła zdolność do realizacji wymagalnych zobowiązań. Od tego dnia należy więc przyjmować otwarcie terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Termin ten wynosił 30 dni od dnia [...].09.2018 r., a wniosek złożony został w dniu [...].12.2016 r. Wobec powyższego, w kontekście art. 11 ust. 1 i ust. 1a u.p.u., przesłanka egzoneracyjną przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) nie została spełniona, ponieważ jedyny wniosek o ogłoszenie upadłości był składany (i rozpatrywany przez Sąd) w czasie, kiedy spółka nie miała wymagalnych zobowiązań. Niezależnie więc od tego, czy czas niewypłacalności dłużnika określać na podstawie art. 11 ust. 1, ust. 1 a, czy też na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.u., wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...].12.2016r. organ zasadnie uznał za przedwczesny, a więc nie złożony we "właściwym czasie". Złożenie wniosku w dniu [...].12.2016 r. o ogłoszenie upadłości było przedwczesne również w kontekście uwolnienia likwidatorów od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zobowiązanie to powstało i stało się wymagalne dopiero w dniu doręczenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].09.2019 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi stron w dniu [...].10.2019 r. Jeżeli zaś chodzi o sposób określenia niewypłacalności zawarty w art. 11 ust. 2 u.p.u. to przyjmując, że [...] Sp. z o.o. stała się niewypłacalna tylko raz, z powodu zaistnienia sytuacji, w której zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku, przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące, to sytuację taką należy ocenić analogicznie jak w odniesieniu do zobowiązań wynikających z ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. W każdym więc możliwym przypadku, wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia [...].12.2016 r. był złożony przedwcześnie i nie może być uznany za złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Ustosunkowując się do uzasadnienia skargi, należy podkreślić, że nie zawiera ona argumentów ani nie wskazuje faktów, które mogłyby podważyć stanowisko organów. W ocenie Sądu, bezzasadne jest twierdzenie, że wniosek o ogłoszenie upadłości został przez stronę złożony w "odpowiednim terminie". Wniosek ten był przedwczesny - w znaczeniu wyjaśnionym powyżej- jego złożenie nie może być uznane za spełnienie przesłanki egzoneracyjnej, na którą powołują się Skarżący. Dodać także należy, że "przedwczesność" złożenia wniosku o upadłość w niniejszej sprawie oceniana była przez organ jedynie w kontekście przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1a O.p. Organy ARiMR nie mają kompetencji do wiążącej oceny, czy zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości na gruncie ustawy prawo upadłościowe. Pełnomocnik wiąże termin 30 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość wyłącznie z momentem powstania zobowiązania, pomijając przy tym wynikający z prawa upadłościowego wymóg wymagalności tych zobowiązań jako warunku wstępnego uznania niewypłacalności. Jakkolwiek zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że ustawodawca nie precyzuje jednoznacznie pojęcia "właściwego czasu", zastosowanego w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., jednak przywołane i omówione przez organ przepisy prawa upadłościowego niewątpliwie wiążą ten termin z wymagalnością zobowiązań. Mając na uwadze brak zasadności zarzutów podniesionych w skardze a także brak innych naruszeń prawa materialnego jak i procesowego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 lutego 2026
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Joanna Ziołek Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny