I SA/Bd 507/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2014r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Pismem z dnia 04 kwietnia 2014r. skarżąca – Z. J. – wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] w przedmiocie podatku od osób fizycznych za 2008r., jednocześnie wnosząc o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że jedynym jej majątkiem jest mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym, przy czym wysokość pozostałego do spłaty zobowiązania kredytowego przewyższa wartość rynkową mieszkania. W ocenie skarżącej prowadzenie wobec niej egzekucji w tym z osiągniętego wynagrodzenia za pracę skutkować będzie brakiem możliwości spłacania kredytu, co z kolei będzie uprawniało bank do wypowiedzenie umowy kredytu. Skutkiem zaś takiego wypowiedzenia będzie wszczęcie przez bank egzekucji całej kwoty wraz z karnymi odsetkami, przy czym rynkowa wartość lokalu, czy też osiągnięta w drodze licytacji komorniczej nie zaspokoi roszczeń banku. Narastać będą kolejne odsetki i w konsekwencji skarżąca wraz z rodziną w tym dwójką małoletnich dzieci straci mieszkanie i wpadnie w spiralę powiększającego się zadłużenia. Do skargi strona dołączyła umowę kredytu oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą z dnia [...] wystawione przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. na kwotę [...]zł. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 23 lipca 2014r. zatytułowanym "Wniosek o przyspieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji" skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja już podlega wykonaniu, a prowadzona egzekucja stwarza duże ryzyko powstania trudnych lub niemożliwych do odwrócenia skutków dla niej i jej rodziny. Zajęcie wynagrodzenia, które urząd skarbowy prowadzi od kwietnia 2014r. znacznie utrudnia utrzymanie. Strona podkreśliła, że jeżeli bank udzielający kredytu na zakup mieszkania poweźmie informację o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym z pewnością wypowie umowę kredytu lub zażąda innego zabezpieczenia, czemu skarżąca nie jest w stanie sprostać. W ocenie strony dokonanie przez organ egzekucyjny wpisu do księgi wieczystej spowoduje, że nawet późniejsze wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie uchroni jej przed najgorszymi skutkami, czyli utratą mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może jednak na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle powyższego, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle spowodowane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., I FSK 450/09). Podkreślić należy, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania niezbędne jest właściwe uzasadnienie wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione w świetle przesłanek wynikających z prawa (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., FZ 85/04). Ciężar wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na stronie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., tj. argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone na wezwanie referendarza sadowego dokumenty. Na konieczność uwzględniania całości akt sprawy, również w postępowaniu incydentalnym, wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – vide postanowienia z 26 maja 2009r., sygn. akt I FZ 112/09, z 25 lutego 2010r., sygn. akt I FZ 9/10, z 15 września 2010r., sygn. akt II FZ 467/10 i II FZ 417/10 (orzeczenia są dostępne w serwisie internetowym Sądu pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, w ocenie Sądu, strona uzasadniła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, podając okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wraz z mężem oraz dwójką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota 4 300 zł brutto. Jako majątek nieruchomy wskazała mieszkanie o pow. 82 m². Podała również, że mąż posiada samochód osobowy marki Renault Scenic rok produkcji 2005. W uzupełnieniu wniosku skarżąca comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego określiła na kwotę ok. 2 300 zł (rata kredytu, gaz, woda, energia elektryczna, odbiór śmieci, telewizja i Internet, opłata związana z zapewnieniem opieki dziennej dla dwójki dzieci). Koszty związane z wyżywieniem, zakupem środków czystości i higieny osobistej, bieżących napraw w mieszkaniu strona określiła na kwotę 1 600 zł. Dodatkowe koszty związane z utrzymaniem dzieci (kaszki, pieluszki, mleko modyfikowane, odzież, buty) strona określiła na kwotę 800 zł. Strona wskazała również, że z uwagi na wyczerpanie oszczędności wraz z mężem zaciągnęli pożyczki u różnych członków rodziny. Ponadto przedłożyła: deklaracje VAT-7 związane z prowadzoną przez męża skarżącej działalnością gospodarczą, zaświadczenia o zarobkach skarżącej, zeznania podatkowe skarżącej oraz jej męża za 2012r. i 2013r., faktury za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki, podatkową księgę przychodów i rozchodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża za 2013r. oraz okres od stycznia do kwietnia 2014r., a także wyciągi z rachunków bankowych. Z przedłożonych dokumentów wynika, że mąż skarżącej za lata 2012-2013 osiągnął dochód w kwotach [...] zł i [...] zł. Ponadto jak wynika z załączonej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2014r. działalność gospodarcza męża skarżącej wygenerowała zysk w kwocie ok. 1 000 zł. Z przedłożonych zaświadczeń o zarobkach wynika, że skarżąca uzyskuje stały dochód w kwocie ok. [...] zł netto. Nieruchomość, w której skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną obciążona jest kredytem hipotecznym, gdzie wartość pozostałej do spłaty kwoty, jak podała skarżąca, przewyższa wartość nieruchomości (kredyt zaciągnięty w CHF). Ponadto z wynagrodzenia skarżącej prowadzona jest przez Trzeci Urząd Skarbowy w Bydgoszczy egzekucja, gdzie wysokość potrącenia wynosi [...] zł. Skarżąca wraz z mężem posiada na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci (dwuletnie bliźnięta), gdzie koszty związane z comiesięcznym utrzymaniem określono na kwotę ok. [...] zł (opłata związana z zapewnieniem opieki dziennej, kaszki, pieluszki, mleko modyfikowane, odzież, buty). Ponadto skarżąca korzysta z pomocy finansowej rodziny. Mając na uwadze powyższe, rozpatrując niniejszy wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że ustawowo określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. zagrożenia mogą w wypadku skarżącej potencjalnie wystąpić. Skarżąca udokumentowała fakt prowadzenia egzekucji, której podstawą stała się należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r., objęta zaskarżoną decyzją. Z zaświadczenia wydanego przez pracodawcę skarżącej wynika, że od maja 2014r. organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie, przy czym wysokość potrącenia wynosi [...] zł. Wprawdzie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka wynikająca z art. 63 § 3 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania do wyegzekwowania należności pieniężnej, która w razie uwzględnienia skargi będzie zwrócona skarżącemu wraz z należnymi odsetkami (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 215), jednakże w niniejszej sprawie dokonywanie zajęcia wynagrodzenia u skarżącej może spowodować niemożność uiszczania przez nią rat kredytu hipotecznego, co skutkować będzie wypowiedzeniem tego kredytu przez bank i w efekcie pozbawieniem skarżącej i jej rodziny miejsca zamieszkania, co niewątpliwie w ocenie Sądu, jest równoznaczne z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 11 września 2012r., sygn. akt III SA/Wa 2194/12 i z dnia 19 października 2012r., sygn. akt III SA/Wa 1398/12; WSA w Gliwicach z 09 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Gl 1116/11, WSA w Bydgoszczy z 20 października 2011r., sygn. akt I SA/Bd 248/11 – dostępne j.w.). W ocenie Sądu skarżąca w sposób przekonywujący wskazała na możliwość wyrządzenia jej i jej rodzinie, w tym małoletnim dzieciom, znacznej szkody bądź powstania trudnych do odwrócenia skutków, jakie spowodować może wykonanie zaskarżonej decyzji. Zatem, mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.