Sygnatura
I SA/Bd 35/26
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 maja 2026 r., I SA/Bd 35/26 – podatek od towarów i usług
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
- Data orzeczenia
- 19 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 2025 r. nr 0401-IOV1.4103.16.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2021 r. oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. na podstawie upoważnienia z [...] września 2023 r. przeprowadził u M. P. (dalej także jako: "Skarżący") kontrolę za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2021 r. Pismem z [...] października 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. poinformował organ pierwszej instancji o złożonych przez Skarżącego korektach deklaracji VAT-7 za okresy od października 2020 r. do lipca 2023 r. Następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. na podstawie art. 62 ust 4b i 4c ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, wydał zawiadomienie z [...] października 2023 r. o uwzględnieniu korekt deklaracji, doręczone Skarżącemu [...] października 2023 r. Następnie na podstawie postanowienia o przekształceniu kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe z [...] listopada 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., przeprowadził u Skarżącego postępowanie podatkowe zakończone decyzją z [...] stycznia 2024 r., określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2023 r. poz. 1570; dalej także jako: "ustawa o VAT", "u.p.t.u."), związanego z wystawieniem faktury VAT nr [...] z [...] sierpnia 2021 r., podatek do zapłaty w wysokości [...] zł. Pismem z [...] lutego 2024 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. Do odwołania dołączono także wniosek o zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111; dalej także jako: "O.p.", "Ordynacja podatkowa"), wnosząc o zawieszenie toczących się postępowań podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej także jako: "DIAS") postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Następnie pismem z [...] kwietnia 2024 r. Skarżący złożył "Odpowiedź na stanowisko w sprawnie odwołania". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w zakresie wskazanym w jego uzasadnieniu. Organ pierwszej instancji przy pismach z [...] czerwca i [...] lipca 2024 r. przekazał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. zwrócił się do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. o wyrażenie zgody na udostępnienie i włączenie do przedmiotowego postępowania materiału zgromadzonego w prowadzonym śledztwie o sygn. akt [...]. W odpowiedzi Prokurator przekazał materiały śledztwa w postaci protokołów przesłuchania D. B., K. Ż. i M. P. oraz protokół przesłuchania M. P. z [...] września 2023 r. oraz wyraził zgodę na wykorzystanie i włączenie do akt postępowań odwoławczych prowadzonych wobec Skarżącego materiałów śledztwa w postaci protokołu przesłuchania Skarżącego z [...] września 2023 r. i postanowienia z [...] września 2023 r. o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów. Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. wyraził także zgodę na włączenie do akt postępowania odwoławczego kserokopii faktur pozyskanych z Centralnego Biura Śledczego Policji w T., przy piśmie z [...] listopada 2024 r. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyłączył z akt postępowania odwoławczego materiał śledztwa nr [...] i włączył zanonimizowane kopie wskazanych dokumentów. Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. decyzją z [...] stycznia 2024 r. zasadnie określił Skarżącemu kwotę do zapłaty, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy VAT z tytułu wystawienia w sierpniu 2021 r., nierzetelnej faktury VAT z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], na rzecz [...] K. Ż. – która nie potwierdza faktycznej transakcji. Zdaniem Skarżącego w ramach wznowionej działalności gospodarczej "nie wystawiał żadnych faktur, nie upoważnił nikogo do wystawiania faktur oraz nie był świadomy fakturowania". Organ podał, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej wynika, iż [...] lipca 2019 r. Skarżący zarejestrował działalność gospodarczą pod nazwą P. M. P. w G. z siedzibą przy ul. [...], którą otworzył na zasadzie współpracy z serwisem samochodowym o nazwie [...]. We wrześniu 2019 r. zawiesił działalność gospodarczą, która została ponownie wznowiona w sierpniu 2020 r. W ramach zarejestrowanej działalności w badanym okresie Skarżący wystawił [...] sierpnia 2021 r. fakturę nr [...] w kwocie netto [...] zł i [...] zł VAT na rzecz firmy [...] K. Ż.. Z informacji przesłanych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. przy piśmie z [...] października 2023 r. wynika, iż Skarżący dokonał korekty deklaracji VAT-7 oraz JPK_sprzedaż korygując między innymi podatek należny z tytułu wystawienia w sierpniu 2021 r. spornej faktury. W związku z powyższym, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. dokonał analizy plików JPK_sprzedaż wraz z korektami JPK_sprzedaż w powiązaniu z JPK_zakup nabywców Skarżącego za sierpień 2021 r. Z dokonanej analizy wynika, iż "odbiorca" faktury sprzedażowej z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], firma [...] K. Ż. odliczyła podatek naliczony wynikający ze spornej faktury. Organ wskazał na przesłuchanie Skarżącego w charakterze strony z dnia [...] maja 2024 r. na okoliczność zawarcia transakcji widniejących na spornych fakturach. Skarżący zeznał, iż w 2019 r. rozpoczął działalność gospodarczą, którą zawiesił po dwóch miesiącach. Pracując na umowę o pracę w firmie [...] dostał propozycję odwieszenia działalności gospodarczej w celu pracowania w dalszym ciągu w autodetalingu oraz wzięcia w późniejszym terminie aut w leasing, które mógłby wstawiać do wypożyczalni, w której pracował. Zeznał, iż odwieszenie działalności wyszło z inicjatywy D. B. i M. P.. Zeznał także, iż z racji tego że nie znał się na prowadzeniu działalności gospodarczej, a widział jak prężnie działa wypożyczalnia, w której pracował, powierzył prowadzenie działalności D. B. i M. P., którym zaufał. Powierzenie prowadzenia działalności było w formie ustnej, nie udzielił żadnego pełnomocnictwa. Zeznał, iż wykonywał usługi mycia, polerowania pojazdów, nakładania powłok ochronnych na lakier, prania tapicerek, które wykonywane były na rzecz samochodów floty [...] i klientów zewnętrznych. Z inicjatywy D. B. i [...] w ramach prowadzonej działalności podpisywał także umowy leasingu na samochody. W 2021 r. podpisał umowy leasingu na dwa pierwsze samochody, na trzy kolejne samochody podpisał umowy leasingu w 2023 r. Zeznał, iż samochodami dysponowała firma [...], a po zamknięciu tej firmy, samochodami dysponowali D. B. i M. P., którzy również zajmowali się płatnościami za faktury leasingowe, gdyż dał im dane do logowania się na konto firmowe i kartę płatniczą. Ponadto zeznał, iż D. B. i M. P. dysponowali także telefonem firmowym Skarżącego, żeby powiadomienia przychodziły do nich w momencie dokonywania płatności. Zeznał, iż sprawy księgowe prowadziła mu firma [...] K. Ż., jednak kontakt z biurem rachunkowym miał nieformalny, nie związany z działalnością gospodarczą, gdyż nie otrzymywał żadnych informacji o płaconych podatkach, miał tylko informacje od M. P., że wszystko jest złożone. Zeznał również, iż w okresie odwieszenia działalności gospodarczej nie wystawiał faktur, nie dokonywał zakupów na firmę, natomiast faktury za telefon firmowy, które przychodziły do niego mailowo przekazywał M. P.. Ponadto zeznał, że nie wiedział, iż w ramach odwieszonej działalności gospodarczej wystawiane są nierzetelne faktury, "że takie rzeczy mają miejsce", oraz że nie wyglądało to "na nic podejrzanego" i że miał do D. B. i [...] zaufanie. Zeznał także, iż w żaden sposób nie kontrolował swojej działalności oraz, że nie miał w tamtym momencie świadomości i wiedzy na temat nieprawidłowości. Do protokołu przesłuchania Skarżącego w charakterze podejrzanego z [...] września 2023 r. przeprowadzonego w ramach prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. śledztwa o sygn. akt [...] Skarżący zeznał, iż w trakcie zatrudnienia dostał propozycję odwieszenia działalności celem uzyskiwania dochodu z autodetalingu. Tą propozycję złożył mu D. B.. Zeznał także, iż w ramach odwieszonej działalności chciał wziąć parę samochodów w leasing i wstawić je do wypożyczalni, by mieć dodatkowy przychód. Zeznał, iż z racji tego, że nie znał się na prowadzeniu działalności gospodarczej, oddał "cały zarząd swoją działalnością" D. B. i M. P.. Zeznał, że nic nie wiedział o fakturach sprzedażowych, które zostały uwzględnione w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, gdyż nie prowadził żadnych rozmów, negocjacji handlowych z osobami z firm wykazanymi na tych fakturach. Zeznał, iż nie wiedział, że z jego działalności są wystawiane faktury na takie usługi i kwoty. Z zeznań Skarżącego wynika, że odwiesił on działalność gospodarczą jednak nie wykonywał żadnych czynności z nią związanych, tj. nie wystawiał faktur, nie prowadził rozmów handlowych, bowiem przekazał prowadzenie tej działalności D. B. i M. P.. Na czynność "przekazania działalności" nie udzielił żadnego pisemnego pełnomocnictwa, lecz wskazał, iż zostało to uzgodnione w formie ustnej. Zatem w ocenie organu Skarżący nie może powoływać się na argumentację, że nie miał w tamtym czasie świadomości i wiedzy na temat nieprawidłowości, bowiem nie sprawował nadzoru nad funkcjonowaniem tej działalności. DIAS wskazał, że organ pierwszej instancji [...] maja 2024 r., w toku postępowania uzupełniającego przeprowadził dowód z przesłuchania prezesa zarządu [...] sp. z o.o. K. Ż. w charakterze świadka. Świadek zeznał, iż zna Skarżącego, bo był on wcześniej jego pracownikiem w firmie [...] oraz że firma pod nazwą [...] sp. z o.o. prowadziła obsługę księgową działalności gospodarczej M. P.. Świadek zeznał także, iż firmę M. P. "reprezentował" M. P., który kontaktował się ze świadkiem w sprawach formalnych. Ponadto K. Ż. zeznał, iż M. P. prowadził wiele firm, które obsługiwało biuro rachunkowe [...] sp. z o.o. Świadek zeznał, iż nie kojarzy by kiedykolwiek rozmawiał ze Skarżącym na temat spraw związanych z działalnością, bowiem wszystkie dokumenty dostarczał M. P.. Na pytanie czy M. P. miał możliwość zapoznania się z dokumentami/fakturami wystawionymi w ramach prowadzonej działalności. Świadek zeznał, iż M. P. miał taką możliwość, ale nie wie czy z niej skorzystał. W dniu [...] lipca 2024 r. organ pierwszej instancji w ramach prowadzonego postępowania uzupełniającego przesłuchał również M. P. w charakterze świadka, który zeznał, iż zna Skarżącego, razem współpracowali w wypożyczalni samochodów prowadzonej przez świadka. Zeznał, iż w porozumieniu z nim M. P. odwiesił działalność gospodarczą i prowadzenie jej powierzył świadkowi. Świadek zeznał, że za wystawianie faktur, dokonywanie płatności za faktury leasingowe oraz za usługi księgowe z rachunku firmowego odpowiedzialny był on, gdyż M. P. ufał świadkowi i dlatego "oddał mu w pełni" prowadzenie działalności. Na pytanie jaki rodzaj usług był wykazywany na fakturze dokumentującej przekazanie samochodów leasingowanych przez firmę M. P., świadek odpowiedział, iż na fakturach był wykazywany najem samochodów, faktury wystawiane były co miesiąc, osobno dla każdego leasingowanego samochodu. Co do innych usług np. czyszczenia samochodu i autodetalingu, to świadek zeznał, iż były takie sytuacje, że "faktura za te usługi szła do innej firmy", gdyż firma M. P. mogła być podwykonawcą usług. Na pytanie co było powodem, że zdecydował się na prowadzenie działalności za M. P., jakie z tego tytułu korzyści otrzymywał, odpowiedział, iż powód był taki, że chciał zwiększyć przychody zarówno dla M. P. jak i dla swojej wypożyczalni. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego zarówno z zeznań Skarżącego jak i M. P. oraz K. Ż. jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowym okresie ze względu na to że Skarżący nie znał się na prowadzeniu działalności gospodarczej to powierzył jej prowadzenie D. B. i M. P.. Oddając prowadzenie działalności innym osobom bez jakiejkolwiek kontroli, czy nadzoru godził się z tym, co wskazane osoby dokonują w ramach odwieszonej działalności Skarżącego. Organ podkreślił, iż z zeznań Skarżącego wynika także, że założył on rachunek bankowy i przekazał teczkę z dokumentami D. B. i M. P.. Kupił telefon komórkowy, który również przekazał wskazanym osobom wraz z numerem zgłoszonym do banku celem autoryzacji. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, to Skarżący odpowiada i ponosi konsekwencje za działania osób, którym dobrowolnie zezwolił na podejmowanie wszystkich czynności związanych z jego firmą. Skarżący nie sprawował kontroli i nadzoru nad firmą, jak również nie podjął żadnych czynności, żeby sprawdzić czy prowadzona przez inne osoby firma jest poprawnie zarządzana i rozliczana. Zatem nie może się skutecznie powoływać na argumentację, zawartą w piśmie z [...] stycznia 2025 r., iż nie wystawiał żadnych faktur, nie upoważniał nikogo do wystawiania faktur oraz że nie był świadomy fakturowania oraz, że nie wiedział, że w ramach odwieszonej działalności wystawiane były nierzetelne faktury, skoro nie kontrolował i nie nadzorował osób, którym dobrowolnie powierzył prowadzenie odwieszonej działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał na znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów, stanowiące jeden z dowodów w sprawie, z którego wynika, iż w okresie od września 2020 r. do lipca 2023 r. w G., Ł. , W. i innych miejscowościach na terenie Polski, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, Skarżący brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnienie przestępstw karnych i karnoskarbowych związanych z wystawieniem nierzetelnych faktur oraz poświadczających nieprawdę faktur VAT. W związku z wystawieniem nierzetelnych faktur Prokurator zarzucił Skarżącemu, iż wprowadził w błąd organy podatkowe celem uniknięcia zapłaty i zmniejszenia należności Skarbu Państwa oraz narażenia na uszczuplenie należności publicznoprawnych Skarbu Państwa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, iż w sprawie ma zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Organ uznał, że to Skarżący ponosi odpowiedzialność za wystawienie spornej faktury na rzecz firmy [...] K. Ż., co spowodowało, że ryzyko takich nadużyć wystąpiło – faktura została wprowadzona do obrotu gospodarczego, bowiem jak wynika z akt sprawy wskazany nabywca ujął przedmiotową fakturę w ewidencji nabyć oraz rozliczył w deklaracji dla podatku od towarów i usług za wskazany okres rozliczeniowy. W ocenie organu odwoławczego Skarżący nie może się skutecznie powoływać na to, że nie był świadomy, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym, polegającym na wystawianiu nierzetelnych oraz poświadczających nieprawdę faktur, gdyż w przypadku zastosowania przepisu art. 108 ust. 1 ustawy VAT, nie ma znaczenia, czy podatnik był świadomym czy też nie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ pierwszej instancji podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przeprowadził dowód z przesłuchania Skarżącego w dniu [...] maja 2024 r. w charakterze Strony oraz K. Ż. w charakterze świadka. Ponadto organ pierwszej instancji [...] lipca 2024 r. przeprowadził dowód z przesłuchania M. P. w charakterze świadka, któremu Skarżący powierzył prowadzenie swojej działalności gospodarczej. Z przyczyn niezależnych od organu podatkowego nie udało się przeprowadzić dowodu z przesłuchania D. B. w charakterze świadka, bowiem jak wynika z akt sprawy D. B. zmarł w 2023 r. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. przez przedstawienie uzasadnienia, które godzi w dobrej imię Skarżącego a jednocześnie w żaden sposób nie udowadnia postawionej tezy organu drugiej instancji, iż M. P. świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym, polegającym na wystawianiu nierzetelnych oraz poświadczających nieprawdę faktur, gdyż w przypadku zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie ma znaczenia, czy podatnik był świadomym czy też nie (str. 10 decyzji); - art. 121 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przez wadliwą, skrajnie stronniczą, a jednocześnie niespójną i niezrozumiałą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wskazującą na świadomość Strony na temat nieprawidłowości związanych z wystawianiem spornych faktur poświadczających nieprawdę, pomimo braku podstaw do takiego twierdzenia co stoi w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do podatnika, zasadą bezstronności oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika; - art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz błędną ocenę, polegającą w szczególności na uznaniu, że M. P. świadomie brał udział w wystawianiu spornych faktur, bowiem dobrowolnie powierzył prowadzenie działalności D. B. i M. P.; - art. 108 ust. 1 ustawy VAT przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkującą nieuzasadnionym przyjęciem, że to M. P. ponosi odpowiedzialność za wystawienie spornej faktury na rzecz firmy [...] K. Ż.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie określił Skarżącemu kwoty do zapłaty podatku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 u.p.t.u. z tytułu wystawienia w sierpniu 2021 r. faktury VAT, która nie potwierdzała faktycznej transakcji na rzecz [...] K. Ż.. Organ ustalił, iż od dnia [...] lipca 2019 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" M. P. w G. z siedzibą przy ul. [...], którą otworzył na zasadzie współpracy z serwisem samochodowym o nazwie [...]. We wrześniu 2019 r. zawiesił tę działalność, którą wznowił w sierpniu 2020 r. Na okoliczność wystawienia spornej faktury w dniu [...] maja 2024 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania Skarżącego. Zeznał on, że pracując na umowę o pracę w firmie E. dostał propozycję odwieszenia działalności gospodarczej w celu pracowania w dalszym ciągu w autodetalingu oraz wzięcia w późniejszym terminie aut w leasing, które mógłby wstawiać do wypożyczalni, w której pracował. Zeznał, iż odwieszenie działalności wyszło z inicjatywy D. B. i M. P.. Stwierdził, iż z racji tego, że nie znał się na prowadzeniu działalności gospodarczej, a widział jak prężnie działa wypożyczalnia, w której pracował, powierzył prowadzenie działalności D. B. i M. P.. Powierzenie prowadzenia działalności było w formie ustnej, nie udzielił żadnego pełnomocnictwa. Zeznał też, iż wykonywał usługi mycia, polerowania pojazdów, nakładania powłok ochronnych na lakier, prania tapicerek, które wykonywane były na rzecz samochodów należących do firmy E. i klientów zewnętrznych. W ramach prowadzonej działalności podpisywał także umowy leasingu na samochody. Leasingowanymi samochodami dysponowała firma [...], a po zamknięciu tej firmy, samochodami dysponowali D. B. i M. P., którzy również zajmowali się płatnościami za faktury leasingowe, gdyż Skarżący dał im dane do logowania się na konto firmowe i kartę płatniczą. Ponadto zeznał, iż D. B. i M. P. dysponowali także jego telefonem firmowym, żeby powiadomienia nie przychodziły do niego tylko do nich w momencie dokonywania płatności. Stwierdził także, że sprawy księgowe prowadziła firma "I. " K. Ż., jednak kontakt z biurem rachunkowym miał nieformalny, niezwiązany z działalnością gospodarczą, gdyż nie otrzymywał żadnych informacji o płaconych podatkach. Podkreślił również, iż w okresie odwieszenia działalności gospodarczej nie wystawiał faktur, nie dokonywał zakupów na firmę, natomiast faktury za telefon firmowy, przekazywał M. P.. Stwierdził, że nie wiedział, iż w ramach odwieszonej działalności gospodarczej wystawiane są nierzetelne faktury, i że miał do D. B. i [...] zaufanie. Zeznał także, iż w żaden sposób nie kontrolował swojej działalności, oraz że nie miał świadomości i wiedzy na temat nieprawidłowości. Zeznania te znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez Skarżącego w dniu [...] września 2023 r. w charakterze podejrzanego w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w S.. Z wyjaśnień tych wynika, że w trakcie zatrudnienia dostał propozycje odwieszenia działalności celem uzyskiwania dochodu z autodetalingu. Z racji tego, że nie znał się na prowadzeniu działalności gospodarczej, oddał "cały zarząd swoją działalnością" D. B. i M. P.. Wskazał również, iż "[...] powiedział, że oni będą tego wszystkiego pilnować, wystawiania faktur, rozliczeń, Oni - to znaczy D. B. który współpracował w tym zakresie z M. P. (...)". Stwierdził, iż tak naprawdę tylko przy rozliczeniu rocznym dostał informację jaki dostanie zwrot podatku. Nic więcej o tym co się dzieje w ramach swojej działalności nie wiedział. W toku prowadzonego przesłuchania w charakterze podejrzanego okazano Skarżącemu faktury sprzedażowe wystawione w jego imieniu. Wyjaśnił, iż nic nie wiedział o tych fakturach. Nie prowadził żadnych rozmów, negocjacji handlowych z osobami z firm wykazanymi na tych fakturach i nie znał tych firm. Znał firmę E., gdyż wykonywał dla tej firmy prace polegające na czyszczeniu i polerowaniu samochodów. Jeżeli chodzi o rachunek bankowy swojej firmy wyjaśnił, że sam założył ten rachunek, ale teczkę z dokumentami dotyczącymi rachunku dał D. B.. Podkreślił, że nie dokonywał żadnych płatności, przelewów. Na pytanie jak rozliczał się D. B., czy wystawiał mu faktury, stwierdził, iż nie wystawiał faktur, pieniądze dostawał w formie gotówki albo na konto firmowe, z którego potem przelewał pieniądze na prywatne konto. W dniu [...] maja 2024 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania prezesa zarządu "I." sp. z o.o. - K. Ż.. Zeznał on, iż zna Skarżącego, oraz że firma "I." prowadziła obsługę księgową działalności gospodarczej M. P.. Stwierdził, iż firmę Skarżącego "reprezentował" M. P., który kontaktował się z nim w sprawach formalnych. Nie kojarzył by kiedykolwiek rozmawiał z M. P. na temat spraw związanych z jego działalnością, bowiem wszystkie dokumenty dostarczał M. P.. Na pytanie, czy Skarżący miał możliwość zapoznania się z dokumentami/fakturami wystawionymi w ramach prowadzonej działalności, zeznał, iż M. P. miał taką możliwość, ale nie wie czy z niej skorzystał. Z kolei przesłuchany w dniu [...] lipca 2024 r. M. P. zeznał, że zna Skarżącego, razem współpracowali w prowadzonej przez niego wypożyczalni samochodów. W porozumieniu z nim, M. P. odwiesił działalność gospodarczą i powierzył mu jej prowadzenie. Na pytanie co było powodem, że zdecydował się na prowadzenie działalności za M. P., jakie z tego tytułu korzyści otrzymywał, odpowiedział, iż powód był taki, że chciał zwiększyć przychody zarówno Skarżącego, jak i swojej wypożyczalni. Nie przesłuchano natomiast D. B., gdyż ten zmarł w 2023 r. Z powyższych zeznań wynika, że po wznowieniu działalności gospodarczej, Skarżący nie wykonywał żadnych czynności z nią związanych, tj. nie wystawiał faktur, nie prowadził rozmów handlowych, bowiem przekazał prowadzenie tej działalności D. B. i [...]. Na czynność "przekazania działalności" nie udzielił żadnego pisemnego pełnomocnictwa, lecz wskazał, iż zostało to uzgodnione w formie ustnej. Sam założył rachunek bankowy swojej firmy, ale teczkę z dokumentami dotyczącymi rachunku przekazał D. B. i M. P.. Dał im też dane do logowania się na konto firmowe i kartę płatniczą. D. B. i M. P. dysponowali także jego telefonem firmowym. W żaden sposób nie kontrolował swojej działalności gospodarczej i nie wiedział co dzieje się w jej ramach. Nie kwestionuje także tego, że sporne faktury nie potwierdzały faktycznych transakcji. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, organ zasadnie określił Skarżącemu kwoty do zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za sierpień 2021 r. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Przepis ten odpowiada treści art. 203 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który stanowi, że do zapłaty podatku zobowiązana jest każda osoba, która wykaże ten podatek na fakturze. W wyroku z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 866/08, Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. przewiduje szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług. Polega ona na tym, że niezależnie od tego, czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem VAT, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji podatkowych tego obrotu - każdy wystawca faktury nie mającej odzwierciedlenia w stanie faktycznym liczyć się winien z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku. Regulacja ta stanowi o szczególnej roli faktury we wspólnym systemie podatku od towarów i usług, gdyż dla podatnika otrzymującego taką fakturę zwykle stanowi podstawę do obniżenia podatku należnego, a nawet żądania zwrotu podatku. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1133/10, wskazując, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma charakter sankcyjno-prewencyjny, mający zapobiegać nadużyciom w systemie VAT, i należy stosować go z uwzględnieniem analizy, czy zaistniała sytuacja wytworzona faktem wystawienia faktury, o której mowa w tym przepisie, niesie za sobą ryzyko jakiegokolwiek obniżenia wpływów z tytułu podatków, zgodnie z zasadą neutralności VAT (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt I FSK 754/19). Nadto, w judykaturze wskazuje się, że dla zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma istotnego znaczenia, czy dana osoba była świadomym uczestnikiem fikcyjnego obrotu. Znaczenie ma wyłącznie to, że wystawiła ona faktury VAT, które nie dokumentowały realnego obrotu, powodując przy tym ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 275/24). Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe poglądy. Negując zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., Skarżący podnosi, że to nie on wystawiał sporne faktury i nie zajmował się prowadzeniem spraw księgowych firmy. Wskazuje, że fałszywe faktury wystawiał M. P., posługując się jego tożsamością, bez jego wiedzy i zgody. Trafnie jednak w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma zastosowanie także wtedy, gdy podatnik upoważni osoby trzecie do wykonywania czynności za podatnika lub reprezentowania podatnika, gdyż to przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 362/12). Podatnik odpowiada zatem za działania osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy bezprawnie wykorzystano dane podmiotu będącego podatnikiem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Po 914/18). W rezultacie, Skarżący nie może skutecznie powoływać się na to, iż nie był świadomy, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym, i że to nie on wystawiał fikcyjne faktury, skoro przekazał prowadzenie działalności gospodarczej D. B. i [...] oraz dobrowolnie udostępnił im dane do logowania na rachunek bankowy i telefon firmowy. W ten sposób upoważnił M. P. oraz D. B. do podejmowanie wszystkich czynności związanych z jego firmą. Oddając tym osobom prowadzenie działalności gospodarczej, bez jakiejkolwiek kontroli, w istocie zezwolił na wystawianie przez te osoby nierzetelnych faktur. Przywołane w skardze orzecznictwo sądowe nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż odnosi się do sytuacji, gdy ktoś inny "podszył się" pod podatnika i bez jego woli i wiedzy wystawiał oszukańcze faktury. W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skoro Skarżący dał "wolną rękę" wskazanym osobom do prowadzenia spraw swojej firmy, to nie można powiedzieć, że bezprawnie posłużono się jego danymi do wystawiania spornych faktur i ktoś "podszył się" pod niego. W tym kontekście należy też zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratora Prokuratury Krajowej w S. z dnia [...] września 2023 r. o przedstawieniu M. P. zarzutów. Z postanowienia tego wynika, iż w okresie od września 2020 r. do lipca 2023 r. w G., Ł., W. i innych miejscowościach na terenie Polski, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, brał on udział w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnienie przestępstw karnych i karnoskarbowych związanych z wystawieniem nierzetelnych faktur oraz poświadczających nieprawdę w fakturach VAT. Organ ustalił, iż Skarżący dokonał korekty podatku należnego z tytułu wystawienia spornej faktury za sierpień 2021 r. w deklaracji VAT-7 oraz JPK_ sprzedaż, jednakże odbiorca tej faktury firma [...] K. Ż. odliczyła wynikający z niej podatek naliczony. Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można mówić o tym, iż Skarżący wyeliminował ryzyko uszczupleń dochodów podatkowych, wynikających z wprowadzenia do obrotu gospodarczego faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem Sądu, nie zostały też naruszone wskazane w skardze przepisy O.p. oraz przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zebrał materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddał go wnikliwej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanej przez organ oceny zgromadzonych dowodów. W szczególności cel ten nie mógł być osiągnięty przez forsowanie własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w oderwaniu od wymowy, kontekstu i wzajemnych relacji dowodów, które legły u podstaw dokonania niewątpliwych, istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. Zarówno dowody te, jak i ich ocena zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Taka ocena nie jawi się bynajmniej jako dowolna, lecz jako oparta na racjonalnych przesłankach. Sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwał tego Skarżący, nie świadczy o rozstrzyganiu wątpliwości faktycznych na niekorzyść podatnika, czy o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek L. Kleczkowski T. Wójcik
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6110 Podatek od towarów i usług
- Hasła tematyczne
- Podatek od towarów i usług
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Joanna Ziołek /sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski /przewodniczący/ Tomasz Wójcik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
art. 108 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 1570
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I FSK 2197/24 · 19 maja 2026
Wyrok NSA z 19 maja 2026 r., I FSK 2197/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FSK 41/24 · 19 maja 2026
Postanowienie NSA z 19 maja 2026 r., I FSK 41/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FSK 1695/23 · 19 maja 2026
Wyrok NSA z 19 maja 2026 r., I FSK 1695/23 – podatek od towarów i usług
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny