I SA/Bd 321/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Brodnicy z dnia 13 września 2023 r. nr 0028-2023-000227 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników uchyla zaskarżoną decyzję

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w B. przyznał J. K. pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy w wysokości [...] zł. W związku z uwzględnieniem żądania strony w całości, organ odstąpił od uzasadnienia decyzji. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. strona wniosła skargę na ww. decyzję. Skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił faktury za sprzedaż rzepaku z dnia [...] r., która została dołączona do korekty wniosku w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i potwierdzenie błędnie wydanej decyzji. Organ wskazał, że Skarżącemu została przyznana pomoc w niewłaściwej wysokości, albowiem przy naliczenia płatności nie uwzględniono faktury VAT RR 3290 z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r., na podstawie której Skarżącemu przyznano pomoc finansową w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu zaskarżoną decyzję należało uchylić, ponieważ naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. O uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły jednak względy natury proceduralnej. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jednocześnie w myśl art. 107 § 4 k.p.a. organ możne odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Z kolei stosownie do art. 127 § 1a k.p.a., decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. skorzystał z uprawnienia do odstąpienia od uzasadnienia wydanej decyzji przyjmując, że w całości uwzględnił żądanie strony. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że w opisanej sytuacji art. 54 § 2a p.p.s.a. obliguje organ do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jeżeli odstąpił od jej uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, przed przekazaniem akt sądowi w 30-dniowym terminie (od dnia otrzymania skargi) przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie organ wprawdzie w piśmie z dnia [...] r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie skargi na decyzję z dnia [...] r., które w istocie stanowi odpowiedź na skargę w rozumieniu art. 54 § 2 p.p.s.a., to jednak nie sporządził wymaganego przez art. 54 § 2a p.p.s.a. jej uzasadnienia. Należy zauważyć, że analiza treści tego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że sporządzenie odpowiedzi na skargę zastępuje, czy wyłącza obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji. Podobnie zresztą jak odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej, tj. sanować braków uzasadnienia tej decyzji (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 609/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, [...]). Zdaniem Sądu, choć przepis art. 107 § 4 k.p.a. zezwala na odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia decyzji, to okoliczność zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji, o której mowa w art. 127 § 1a k.p.a., zważywszy na treść art. 54 § 2a p.p.s.a. w swoisty sposób przywraca obowiązek sporządzenia uzasadnienia takiej decyzji. Za taką konstrukcją przemawia fakt, że uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi przewidziane w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., czyli zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, gdzie w szczególności wskazać należy odpowiednio wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem z istoty samego uzasadnienia decyzji wynika, że organ w sposób kompleksowy jest zobowiązany przedstawić w nim stronie (a w dalszej perspektywie umożliwić sądowi) ocenę całego materiału dowodowego w kontekście znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa, podczas, gdy w odpowiedzi na skargę punktem odniesienia organu są wnioski i zarzuty skargi oraz argumentacja przywołana na ich poparcie. Ponadto sporządzenie uzasadnienia może spowodować dokonanie przez stronę skarżącą modyfikacji zarzutów skargi lub jej uzasadnienia. Brak wymaganego uzasadnienia zaskarżonej decyzji powoduje w istocie rzeczy brak możliwości dokonania jej kontroli w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze organ naruszył art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 54 § 2a p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Jednocześnie w obliczu uchylenia zaskarżonej decyzji, a w świetle przedstawionych także przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zdarzeń, organ ten oceni zgromadzony materiał dowodowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. Natomiast, gdyby organ ponownie skorzystał z możliwości odstąpienia od uzasadnienia wydanej decyzji, a ta zostałaby zaskarżona do sądu organ zastosuje tryb przewidziany w art. 54 § 2a p.p.s.a. doręczając jednocześnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji stronie skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie orzekał w przedmiocie kosztów postępowania, ponieważ Skarżący nie złożył stosownego wniosku. Nie uczestniczył także w rozprawie, stąd też Sąd nie miał możliwości pouczenia go o prawie złożenia wniosku o zwrot poniesionych kosztów postępowania na wypadek uchylenia zaskarżonej decyzji i skutkach jego niezłożenia stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a. J. Ziołek T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz