I SA/Bd 284/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na czynność Miejskiego Zarządu Dróg w Toruniu w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty postanawia: odrzucić skargę

W. K. (dalej też Skarżący) wniósł do tut. Sadu skargę na czynność Miejskiego Zarządu Dróg w Toruniu polegającą na nałożeniu oraz podtrzymaniu opłaty dodatkowej nr [...] dotyczącej postoju pojazdu w dniu [...] r. przy ul. [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności podtrzymania opłaty dodatkowej. Wojewódzki Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu bez dokonywania oceny jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się bowiem w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli wynik tej oceny okaże się negatywny, to Sąd zobligowany jest skargę odrzucić i nie bada zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei, stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.; dalej: O.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 O.p., i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa, zainicjowana skargą na czynność Miejskiego Zarządu Dróg w Toruniu polegającą na nałożeniu opłaty dodatkowej za postój pojazdu nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Wynika z nich wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą tzw. klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W niniejszej sprawie nie został wydany akt znajdujący się w katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 889 ze zm., dalej u.d.p.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych: w strefie płatnego parkowania, w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Z kolei art. 13f ust. 1-3 u.d.p. przewiduje, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi. Zatem obowiązek uiszczenia zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Wskazać należy, że obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują specjalnego i indywidualnego postępowania, w ramach którego dokonuje się wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Innymi słowy, brak jest regulacji prawnej nadającej obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualny charakter w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej (por. postanowienie WSA w Krakowie w z 31 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1014/23; WSA w Łodzi z 5 maja 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 235/26). Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie tego obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień wydanych postępowaniu egzekucyjnym (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Końcowo Sąd zauważa, że mimo niewypełnienia wezwań Sądu i nieprzekazania przez organ do Sądu skargi wraz z załącznikami w postaci, w jakiej zostały sporządzone, do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu, mając na uwadze prawo do sądu – Sąd przyjął, że skarga została złożona. W świetle powyższego stwierdzić należało, że skarga na nałożenie ww. opłaty należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Z tych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a