I OZ 956/12

I OZ 956/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 948/12 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w sprawie ze B.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia postanawia: oddalić zażalenie.

I OZ 956/12 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 948/12, odmówił B.R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia tj. zwrotu stypendium za uczestnictwo w stażu. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że powołane przez skarżącą okoliczności nie prowadzą do konsekwencji, określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) tj. do powstania po jej stronie znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków, ponieważ sam fakt trudnej sytuacji majątkowej skarżącej nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia jej żądania i zastosowania instytucji procesowej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, która ma charakter wyjątkowy. Sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie skarżąca uprawdopodobniła, iż nie ma środków na spłatę całości należności objętej decyzją administracyjną, jednakże nie może to przesądzać o zasadności jej wniosku i kreować hipotetycznego założenia o możliwości powstania po jej stronie znaczącej szkody lub niebezpieczeństwa poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Sąd I instancji zauważył, że przede wszystkim dochodzone od skarżącej świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, co będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego. Wbrew argumentacji skarżącej ewentualna egzekucja administracyjna nie pozbawi również jej rodziny środków do życia, albowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie skarżąca może również skorzystać z przysługującego jej prawa do zwrócenia się do organu z wnioskiem o rozłożenie wymaganej kwoty na raty lub odroczenie terminu jej płatności. W konsekwencji, wobec braku realnej możliwości powstania po stronie skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, WSA w Gliwicach wniosku nie uwzględnił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B.R., wnosząc o jego zmianę. Podtrzymała ona stanowisko na temat swojej trudnej sytuacji materialnej, podnosząc, że w dalszym ciągu jest osobą bezrobotną, a więc nie ma żadnych źródeł dochodu i oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę należności, których egzekucja pozbawi ją płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie niezbędnych wydatków związanych z życiem codziennym. Egzekucja utrudni też poszukiwanie przez skarżącą pracy zarobkowej i związanych z tym kosztów dojazdu. Spowoduje to szkody, które nie będą mogły być naprawione przez ewentualny późniejszy zwrot świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie bowiem do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a., ciąży na wnioskodawcy, który powinien we wniosku wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz poprzeć je wszelkimi możliwymi dowodami. Zadaniem sądu jest natomiast ocena, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczy rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu i nawet jeśli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. W tym celu skarżąca powinna tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, aby Sąd I instancji mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por.: postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Podkreślić należy, że nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż Sąd I instancji, odmawiając ochrony tymczasowej, w sposób błędny zinterpretował art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ nie została spełniona żadna z przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powoływana we wniosku, jak i w zażaleniu, okoliczność złej sytuacji finansowej uzasadniająca - zdaniem skarżącej - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest podstawą do uznania, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stan finansowy skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Stwierdzić należy, że faktu natychmiastowego wykonania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji ostatecznej, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się to rozumieć skarżąca. Zasadnie wskazał Sąd I instancji - co również wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych - wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku musi się łączyć z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, ponieważ w razie uwzględnienia skargi przez sąd i uchylenia decyzji, skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por.: postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 79/10). Skarżąca nie uprawdopodobniła również, że jeśli decyzja zostanie wykonana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas może nastąpić konkretne wydarzenie, które spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Powoływane w zażaleniu okoliczności są ogólnikowe i nie zawierają wskazań w jaki sposób wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. mogłoby spowodować konkretną szkodę lub nieodwracalne skutki. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji