I OZ 940/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 778/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 778/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił J. Z. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podlaskiego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Skarżący nie przytoczył bowiem żadnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem mu ochrony tymczasowej w oparciu o wyżej wymieniony przepis. Sam zaś wniosek, bez wskazania jakichkolwiek powodów i przesłanek warunkujących wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie jest wystarczający do jego uwzględnienia. Zażalenie na to postanowienie wniósł J. Z. postulując jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono istotne naruszenie prawa, tj.: 1) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że nastąpi szkoda i nieodwracalne skutki w przypadku, gdy inwestor wkroczy na jego nieruchomość, w sytuacji, gdy z akt sprawy ewidentnie wynika, iż jest to nieruchomość rolna objęta programem ekologicznym oraz dotacjami unijnymi i jakiekolwiek odstępstwa od wcześniej złożonych deklaracji w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa spowodują dla skarżącego ogromne szkody w jego majątku, w sytuacji stwierdzenia niespełnienia warunków otrzymania wymienionej dotacji, 2) art. 61 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe uznanie, iż nieuchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, iż inwestor może starać się o uzyskanie pozwolenia na budowę, które umocowuje go do wybudowania na nieruchomości skarżącego niedających się usunąć budowli elektroenergetycznych planowanej linii [...], a decyzja, w oparciu o którą zostaną wykonane budowle związane z przedmiotową inwestycją będzie podlegać stwierdzeniu nieważności i wyrządzi tym samym nieodwracalne skutki, 3) art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), w sytuacji, gdy przepis ten nakazuje wstrzymanie wykonalności decyzji z urzędu, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w trybie art. 124 ust. 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w nim zarzuty są nie do odparcia. Jakkolwiek bowiem uzasadnienie wniosku jest w istocie skąpe, to jednak niepodobna pominąć w toku jego rozpoznania regulacji przepisu art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stanowi on, iż jeżeli w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego, organ który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu. Powód takiego uregulowania wydaje się być oczywisty – ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury oraz wykonanie takiej decyzji - powoduje z reguły trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać trwale położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Można też stwierdzić, że z dużym prawdopodobieństwem działania te wywołać mogą znaczną szkodę. Przy czym wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ, oblig wstrzymania z urzędu wykonania decyzji, nie wymaga oceny ani treści ani tym bardziej zasadności żądania skargi czy wniosku strony. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie wymaga dowodzenia wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jej realizacją. W sytuacji więc, gdy właściwy organ nie wykonał obowiązku nałożonego nań przepisem art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nawet wówczas, gdy wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowany do sądu posiada mankamenty lub jest lakonicznie uzasadniony, niedopuszczalna jest odmowa jego uwzględnienia z tego powodu. Błąd organu nie może bowiem pociągać za sobą ujemnych skutków dla strony skarżącej. Znajdowałaby się bowiem ona w gorszym położeniu aniżeli osoby, którym również ograniczono sposób korzystania z nieruchomości, ale wobec wniesienia skargi organ zachował się zgodnie z poleceniem wynikającym z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zachwiana zostałaby, przewidziana w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zasada równości wobec prawa. Naprawianie tego błędu na drodze administracyjnej kłóciłoby się natomiast z zasadą ekonomiki postępowania. W konsekwencji tych wywodów przyszło dojść do przekonania, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, jako naruszające prawo, podlegało uchyleniu, natomiast wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uwzględnić z powodów podanych powyżej. Mając te okoliczność na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.