I OZ 881/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 674/13 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zjazdu z drogi publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 674/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek T. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 8 listopada 2013 r. oddalono skargę T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zjazdu z drogi publicznej. Pismem z 30 czerwca 2014 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. Wraz z ww. wnioskiem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że oczekiwał na doręczenie z urzędu odpisu sentencji wyroku, ponieważ nie uczestniczył w rozprawie. W ocenie skarżącego dopiero od doręczenia mu sentencji wyroku miał rozpocząć bieg terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Podkreślił, że w taki sposób rozumiał pouczenie zamieszczone w piśmie Sądu z dnia 27 września 2014 r., będącym zawiadomieniem o terminie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając wniosek wskazał, że podana przez skarżącego okoliczność, mająca świadczyć o braku zawinienia w nieterminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności. Sąd I instancji ustalił, że wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy skarżący został prawidłowo pouczony o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty jego ogłoszenia. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. W pouczeniu wskazano również treść art. 140 § 2 P.p.s.a., stosownie do którego odpis sentencji wyroku z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia jest doręczany z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która z powodu pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nieznajomość procedury sądowej nie może być przesłanką przywrócenia terminu. Skoro strona miała problemy ze zrozumieniem przepisów prawa, powinna starać się je wyjaśnić tak, by nie ponieść negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. Takiego zachowania należałoby oczekiwać biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzono, że skarżący nie dochował staranności, jakiej można byłoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. M. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy został pouczony, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek stron zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku - której nie otrzymał. Skoro prawo zezwala na możliwość niestawiennictwa na rozprawie, to w takim przypadku zobowiązuje Sąd do pisemnego powiadomienia skarżącego o sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia wniosku warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy. Sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" w praktyce nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, LEX nr 344095). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W rozpoznawanej sprawie, jak właściwie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wnoszący zażalenie nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, o którego przywrócenie wnosił. O braku winy nie świadczy brak wiedzy strony, co do wydania wyroku oddalającego skargę. Sąd I instancji wywiązał się bowiem z obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jak wynika z akt sprawy w zawiadomieniu o terminie rozprawy, skutecznie doręczonym T. M. w dniu 1 października 2013 r., zawarte zostało czytelne pouczenie, że jego niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy a ponadto zawiadomienie to zawierało pouczenie o sposobie i trybie sporządzania i doręczania uzasadnień wyroków sądowych. Mając taką wiedzę skarżący winien niezwłocznie, po terminie rozprawy, podjąć próbę uzyskania informacji czy sprawa została rozpoznana i jakie wydano w sprawie orzeczenie. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu niedoręczenia sentencji wyroku wskazać należy, iż Sąd nie ma obowiązku doręczać stronom odpisu wyroku. Stosownie do art. 140 § 2 P.p.s.a., obowiązek taki spoczywa jedynie w przypadku, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. Z akt sprawy nie wynika, by wnoszący zażalenie był pozbawiony wolności, a zatem powinien w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zgodnie z treścią pkt 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Powoływanie się na brak wiedzy o wydaniu wyroku oddalającego skargę nie świadczy o braku winy w niedochowaniu terminu i obciąża stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo zatem oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Uwzględniając powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.