I OZ 869/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1221/13 odmawiające wyłączenia sędziego NSA Tadeusza Michalika w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

T. M. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 3 lipca 2014 r. złożył wniosek o wyłączenie przewodniczącego składu orzekającego, sędziego NSA Tadeusza Michalika. W jego ocenie sędzia ten nie jest bezstronny i wywiera na niego nacisk. Skarżący podał, że w sprawach z jego skarg rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w przypadku, gdy wskazany sędzia zasiada w składzie orzekającym, to w większości przypadków wydawane wyroki są dla skarżącego niekorzystne, zaś gdy wskazany sędzia nie jest obecny w składzie, to wyroki są dla skarżącego korzystne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1221/13, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") odmówił wyłączenia sędziego stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny do jego wyłączenia określone w art. 18 i 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, w świetle powołanych wyżej przepisów wniosek skarżącego nie mógł odnieść oczekiwanego skutku, gdyż skarżący nie wskazał obiektywnie istniejącej przesłanki mogącej spowodować konieczność wyłączenia sędziego Michalika. Sąd zaznaczył, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Natomiast okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony i wydał w innych sprawach odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd wskazał, że skarżący, niezadowolony z podjętych w jego sprawach rozstrzygnięć może wykorzystać przysługujące mu środki zaskarżenia. Sąd podał ponadto, że w ramach rozpatrywanej sprawy, w oświadczeniu złożonym w związku z wnioskiem skarżącego, sędzia Tadeusz Michalik stwierdził, że brak jest podstaw do jego wyłączenia na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył T. M., zarzucając naruszenie art. 19 p.p.s.a. Podtrzymując wniosek o wyłączenie sędziego Tadeusza Michalika, skarżący podał, że wniosek ten uzasadnia stronniczym zachowaniem się sędziego na sali rozpraw, gdyż sędzia nie pozwala na wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które mają istotny wpływ na wydane wyroki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanego przez skarżącego sędziego NSA Tadeusza Michalika ani we wniosku o wyłączenie sędziego, ani też w rozpoznawanym zażaleniu nie można dopatrzeć się przesłanek, które uzasadniałyby jego wyłączenie. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności złożonego wniosku wywodzone z treści niekorzystnych dla strony wcześniejszych wyroków wydawanych z udziałem tego sędziego, czy ze sposobu prowadzenia posiedzeń sądowych, który zdaniem skarżącego nie prowadzi do wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 104 p.p.s.a., w toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków i oświadczeń można zamieścić w załączniku do protokołu. W związku z tym, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec treści złożonego przez sędziego Tadeusza Michalika oświadczenia uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lipca 2014 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.