I OZ 858/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X. X. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1252/14 o odmowie wstrzymania wykonania orzeczenia w sprawie ze skargi X. X. na orzeczenie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary wydalenia ze służby postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 31 lipca 2014 r., II SA/Wa 1252/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez X. X. orzeczenia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary wydalenia ze służby. W uzasadnieniu, Sąd I instancji wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia został przez X. X. uzasadniony koniecznością czasowej ochrony skarżącego oraz pozostających na jego utrzymaniu członków rodziny. Skarżący wyjaśnił, że uposażenie służbowe stanowi dotychczas wyłączne źródło ich utrzymania. Podniósł, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia oznaczałoby zwolnienie zainteresowanego ze służby, pomimo tego, że w jego sprawie może zapaść wyrok uwzględniający skargę. W piśmie procesowym z 17 lipca 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, wskazał na swoją szczególnie złą kondycję zdrowotną oraz bytową (związaną z utratą środków utrzymania rodziny). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że wprawdzie wydalenie ze służby w ABW wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącego (wykonanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby polega na wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, a to wiąże się z utratą świadczeń wynikających ze stosunku służbowego, co wpływa na zmianę statusu materialnego, a ewentualna długotrwała procedura odwoławcza może oznaczać pozbawienie środków egzystencji), niemniej jednak nie uzasadnia to poglądu, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 stycznia 2007 r., I OZ 22/07: "zwolnienie z pracy i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego rodziny - nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody rodzinie". Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wykazał jakie przełożenie na funkcjonowanie rodziny skarżącego będzie miała utrata przez skarżącego świadczeń wynikających ze stosunku służbowego. Ogólne wyjaśnienie skarżącego, że wykonania zaskarżonego orzeczenia spowoduje utratę środków utrzymania jego rodziny, jak również ogólne stwierdzenia o złej kondycji zdrowotnej skarżącego, nie zasługują na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wykonanie zaskarżonego orzeczenia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu, X. X. podkreślił, że uposażenie służbowe stanowi dotychczas dla 2-osobowej rodziny skarżącego wyłączne źródło utrzymania domu, pokrywania wydatków na utrzymanie (żywność, opał, odzież). Nie można twierdzić, że zagrożenie dla tych dóbr skarżącego i jego najbliższych nie stanowi dostatecznej podstawy do skorzystania z ochrony tymczasowej. Złożone przez skarżącego wyjaśnienie okazało się zdaniem WSA zbyt ogólne, ale nie da się ono uszczegółowić. Zupełna utrata źródła utrzymania to utrata jedynego dochodu i nic nie da się w tej sprawie dodać. Nie wiadomo zatem, jakie szczegółowe uzasadnienie spowodowałoby, że wniosek mógłby zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z przywołanego przepisu, ochrona tymczasowa możliwa jest tylko wtedy, gdy wykonanie aktu grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub spowodowaniem skutków, które będą trudne do odwrócenia. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc, odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Przepis art. 61 § 3 cyt. ustawy zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale, pozwalającym zająć stanowisko. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd powinien postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji, a obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd natomiast jedynie ocenia, czy w istocie podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności dające się zweryfikować. Każda decyzja pociąga za sobą określone skutki prawne, jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem – co należy podkreślić – znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, a więc skutki przewyższające naturalne następstwa wydanej przez organ decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Skarżący wskazuje, że trudny do odwrócenia skutek i znaczna szkoda wiążą się z pozbawieniem go - w wyniku zwolnienia ze służby - wynagrodzenia za pracę. Jest to okoliczność, która niewątpliwie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Nie oznacza to jednak, że musi ona automatycznie powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a sąd automatycznie musi wstrzymywać wykonanie takiej decyzji. Pojęcie potencjalnie znacznej szkody należy w tym przypadku odnieść do sytuacji jednostki, która o istnieniu tego niebezpieczeństwa wywodzi. Skoro jednak skarżący w złożonym wniosku nie określił swojej sytuacji finansowej (nie określił np. posiadanych oszczędności; nie wyjaśnił, czy w domu skarżącego mieszkają jeszcze np. rodzice, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe; nie dołączył dokumentów świadczących np. ewentualnie o fakcie pozostawania żony bez pracy), rodzinnej (we wniosku o wstrzymanie skarżący wskazuje na "członków rodziny" bez ich bliższego wskazania; w zażaleniu mowa - również ogólnie - o "2-osobowej" rodzinie skarżącego, trudno przy tym określić czy chodzi o żonę, czy o dzieci), stanu zdrowia (skarżący nie wyjaśnił na czym polega "szczególnie zła kondycja zdrowotna" i nie przedstawił na tę okoliczność dokumentacji medycznej, k. 31) i nie wynika ona również z akt sprawy, to Sąd nie może stwierdzić, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji postanowienia.