I OZ 83/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta Wałbrzycha na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2932/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Wałbrzycha na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2932/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku Miasta Wałbrzycha, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Miasto Wałbrzych wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniając go tym, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, że obecnie prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości na łączną kwotę około 37 mln złotych. Wypłata tych odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że będzie on zmuszony przenieść środki z innych zadań. Biorąc pod uwagę wysokość odszkodowań i ich łączną kwotę istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wystąpienie dla niego niepowetowanej straty. Na dowód powyższego skarżący przedłożył kopię uchwały budżetowej i wieloletniej prognozy finansowej na rok 2012 i lata 2013 – 2031. Skarżący podkreślił również, że możliwość ewentualnego odzyskania kwot wypłaconych odszkodowań jest w całości niepewna i raczej niemożliwa, a także wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że powołane we wniosku okoliczności nie uprawdopadabniają zastosowania ochrony tymczasowej. W szczególności skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Podkreślono, że Sąd bada przesłanki ewentualnego wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej na łączną kwotę około 37 mln zł. Skarżący nie załączył żadnej dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln. Również zarzut skarżącego dotyczący niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej uznano za chybiony. Sąd I instancji zauważył, że dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że "uszczuplenie" finansów spowodowane wypłatą odszkodowania ustalonego w tej właśnie decyzji będzie dla danego podmiotu tak znaczne, że może zagrozić jego funkcjonowaniu. Budżet podmiotu jest bowiem planem finansowym obejmującym dochody oraz wydatki i w ramach wydatków powinny być w tym planie uwzględnione również ewentualne wydatki z tytułu odszkodowań. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Miasto Wałbrzych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wypłata odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że skarżącemu grozi niezrealizowanie budżetu i wykonanie ustawowych zadań przewidzianych przez Miasto Wałbrzych. W odpowiedzi na zażalenie D. D. i J. D. wnieśli o jego oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że wykonanie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, którą nałożono na Miasto Wałbrzych obowiązek wypłaty odszkodowania, nie spełnia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu Miasto nie wykazało, iż wypłata odszkodowań w łącznej kwocie 37 mln zł będzie tak znacznym obciążeniem dla jego budżetu, że zagrozi jego funkcjonowaniu. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Nie można bowiem przyjąć, że konieczność wypłaty odszkodowania, przy uwzględnieniu stanu finansowego Miasta spowodować może niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. Szkodą taką nie będzie nadwyrężenie budżetu, nawet w kontekście ewentualnej trudnej sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Budżet miasta jest planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki i w ramach tych wydatków powinny być uwzględniane odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Miasto Wałbrzych powinno było zatem zabezpieczyć środki finansowe na zaspokojenie roszczeń wobec współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Brak podjęcia właściwych kroków w tym kierunku nie może stanowić przesłanki do udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Podkreślenia wymaga również, że wywłaszczenie odbywać się musi za słusznym odszkodowaniem, nie można zatem stwarzać sytuacji, w której polityka fiskalna organów samorządu terytorialnego prowadzić będzie do naruszenia zasad zawartych w Konstytucji RP. W sprawie nie występują również trudne do odwrócenia skutki, bowiem w razie uwzględnienia skargi Miasta Wałbrzych wypłacona kwota zostanie zwrócona. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.