I OZ 817/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 107/17 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. M. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 107/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną K. M. od postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. odrzucono skargę K. M. jako wniesioną w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 30 marca 2018 r. W dniu 26 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia z dnia 27 marca 2018 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jednocześnie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Dla dokonania ww. czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca ww. zarządzenia została doręczona pełnomocnikowi w dniu 8 maja 2018 r. W dniu 14 maja 2018 r. uiszczono wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie złożono jednak pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego adwokatowi J. B. Termin do uzupełnienia wskazanego braku formalnego upłynął bezskutecznie w dniu 15 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając skargę wskazał, że pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie nadesłano pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 177a P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji gdy skarga kasacyjna została skutecznie uzupełniona zgodnie z wezwaniem, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi wniesionej w terminie i naruszenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że braki formalne skargi kasacyjnej zostały uzupełnione w terminie, na co wskazuje dołączony do akt sprawy dowód nadania pisma przesyłką pocztową. Z tych przyczyn odrzucenie skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesne. Wnoszący zażalenie podkreślił także, że art. 178 w zw. z art. 176 P.p.s.a. poprzez swój nadmierny formalizm oraz niejednoznaczność narusza konstytucyjne prawo do zaskarżania orzeczeń sądowych. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że pełnomocnik przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej dokonanej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego, ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji właściwie wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wobec nieuzupełnienia ww. braków formalnych w zakreślonym terminie skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu wskazać należy, że strona skarżąca nie podważyła ustaleń Sądu I instancji, bowiem w aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa, na które powołuje się pełnomocnik. Również dołączona do zażalenia książka nadawcza pism składanych w Urzędzie Pocztowym Warszawa 10 nie świadczy o ewentualnym złożeniu pełnomocnictwa w terminie. Z informacji umieszczonych na stronie internetowej operatora - Poczta Polska S.A. (emonitoring.poczta-polska.pl) wynika, że przesyłki (zarejestrowane pod poz. 11 i 15) zostały istotnie nadane w dniu 15 maja 2018 r., jednakże zostały odebrane w Filii Urzędu Pocztowego Opole 1 oraz w Urzędzie Pocztowym Gliwice 22. Nie można wobec tego przyjąć, że zostały skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zwrócić należy uwagę, że w książce nadawczej pełnomocnika (pod poz. 13) została zarejestrowana w dniu 15 maja 2018 r. przesyłka skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie do sygn. akt II SAB/Sz 107/17, jednakże nie został jej nadany numer przesyłki poleconej. Wskazać należy, że co prawda art. 83 § 3 P.p.s.a. nie nakłada na stronę obowiązku wysyłania pism skierowanych do sądu jako przesyłek rejestrowych (poleconych), jednakże nadanie pisma w trybie art. 83 § 3 P.p.s.a. jest czynnością procesową, a w konsekwencji nakłada na stroną obowiązek posiadania dowodu nadania pisma (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 403). Nadanie pisma listem zwykłym pozbawia w praktyce zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania czynności, aczkolwiek nie wyklucza przeprowadzenia innych dowodów mających na celu wykazanie terminowości podjętych działań. Przy czym kserokopia listu zwykłego, czy też oświadczenie strony, że dopełniła czynności w terminie, nie stanowią wystarczających dowodów mających na celu wykazanie terminowości dokonania czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 497/06 oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 223/09; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim dowodem nie mogła też być kserokopia wewnętrznego dziennika korespondencji, z której nie wynika okoliczność wysłania przedmiotowego pełnomocnictwa. Również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest chybiony, gdyż wynikający z art. 175 § 1 P.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski nie narusza prawa do sądu. Wskazane przepisy, wprowadzające wymóg sporządzenia określonych środków prawnych przez profesjonalne podmioty, nie uchybiają wskazanym gwarancjom konstytucyjnym. Pozwalają one na pełną realizację tych zasad, bowiem przymus adwokacko-radcowski ma zapewnić stronom postępowania niemającym odpowiedniego przygotowania prawniczego możliwość skutecznego wniesienia sformalizowanych środków odwoławczych sporządzonych na odpowiednim poziomie merytorycznym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.