I OZ 811/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 438/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z odsetkami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. odrzucił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z odsetkami. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 20 września 2024 r., skarżąca, przy piśmie Sądu z dnia 24 września 2024 r., została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 27 września oraz 7 października 2024 r., zwrócona do nadawcy (Sądu) z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Nieodebranie przez skarżącą przesyłki w terminie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego awizo skutkowało zaś, na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjęciem fikcji doręczenia w ostatnim dniu tego terminu, tj. 11 października 2024 r. Od tego dnia rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu na wykonanie wezwania Sądu. W zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 18 października 2024 r., brak formalny skargi dotyczący numeru PESEL skarżącej nie został uzupełniony. Wystąpienie tej okoliczności obligowało zaś Sąd do odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. K., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podnosiła, że nie otrzymała żadnego awiza, a ponadto w dniu 27 września 2024 r. przebywała cały czas w miejscu zamieszkania. Wskazywała również, że w związku z brakiem pozostawienia awiz, podjęła próbę złożenia reklamacji, jednak z powodu braku nr przesyłki sądowej, reklamacja nie została przyjęta do rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego, a ponadto zawierać inne elementy, wskazane w ustawie. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W sytuacji zaś, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2024 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, skierowana na adres skarżącej, była dwukrotnie awizowana: 27 września 2024 r. i 7 października 2024r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki, zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA we Wrocławiu. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 15 października 2024 r. Wobec tego, zarządzeniem z dnia 31 października 2024 r. przesyłkę uznano za doręczoną z dniem 11 października 2024 r., stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a. Termin na uzupełnienie braku bezskutecznie upłynął więc w dniu 18 października 2024 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie wykonała zaś wezwania Sądu, czego de facto sama nie kwestionuje. W zażaleniu skarżąca wywodzi natomiast, iż niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania awiza (tak pierwszego, jak i powtórnego). Zwrócić należy jednak uwagę, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącej, a pozostawione w placówce pocztowej, zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.24 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżąca, co prawda złożyła reklamację w tej sprawie, jednak - jak wynika z adnotacji pracownika poczty dokonanej na tym dokumencie - z uwagi na brak podania numeru przesyłki objętej reklamacją, postępowanie reklamacyjne nie zostało wszczęte. W takiej natomiast sytuacji, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca – chcąc uzyskać wyjaśnienie podnoszonych przez siebie okoliczności braku pozostawienia awiz - zwróciła się do Sądu celem ustalenia nr przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie i ponownie wystąpiła z reklamacją. Obalenie zaś fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia strony, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez złożenie zwykłego oświadczenia, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji skargę tę odrzucił. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.