I OZ 804/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2291/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2291/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.B. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa została uznana za skutecznie doręczoną Skarżącemu z dniem 28 września 2018 r. tj. 7 dni od dnia udostępnienia decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydawanych z naruszeniem prawa - Dz. U. z 2017 r.,poz. 718). Termin do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 29 października 2018 r., stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym skargę do Sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 26 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego). Skoro skarga A.B. została wniesiona w dniu 26 listopada 2018 r., tj. 28 dni po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, to na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, skargę tę należało odrzucić. Zażalenie na to postanowienie wniósł A.B., domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 K.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Ust. 2 tego przepisu stwierdza, że dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Warunki dopuszczalności wykorzystania trybu zawiadamiania stron określonego w art. 49 § 1 K.p.a. wynikają z przepisów szczególnych. Skorzystanie z obwieszczenia lub publicznego ogłoszenia decyzji w trybie art. 49 K.p.a. przez organ administracji publicznej wymaga powołania podstawy prawnej zawartej w odrębnym akcie prawnym rangi ustawowej. Zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2018 r., sygn. akt [...] została wydana na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 i 4 b w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 3 tej ustawy, Strony mogą być zawiadamiane o wszczęciu postępowania, decyzjach i innych czynnościach Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości. Na podstawie powołanego przepisu w postępowaniu przed Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zastosowano zatem tryb publicznego obwieszczenia o dokonywanych przez Komisję czynnościach. Nie jest to rozwiązanie nowe w tych kategoriach spraw, w których może występować wiele stron i których precyzyjne ustalenie może nastręczać trudności. Takie sytuacje uzasadniają odstąpienie od zwyczajnego trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym na rzecz ogłoszenia publicznego. Rozwiązanie zawarte w art. 16 ust. 3 cytowanej ustawy pozostaje spójne z regulacją art. 49 § 1 K.p.a. dotyczącą obwieszczeń i stanowi lex specialis, o którym mowa w tym przepisie Kodeksu postępowania administracyjnego (por. też A. Dalkowska, Komentarz do wybranych przepisów ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa, opublikowano: lex/el.). Zgodnie z art. 16 ust. 4 cyt. ustawy, zawiadomienie albo doręczenie uważa się za dokonane po upływie 7 dni od dnia publicznego ogłoszenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, w świetle art. 49 K.p.a., że sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, oznacza, że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym (wyr. NSA z 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2957/12). Ta wypracowana w orzecznictwie sądów administracyjnych zasada obowiązuje również na gruncie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 4 tego przepisu, że opisywany skutek prawny wywołuje upływ siedmiu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości. W pkt 4 pouczenia do zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że z uwagi na to, iż doręczenie decyzji następuje w formie publicznego ogłoszenia na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 49 § 1 K.p.a., z treścią decyzji strony mogły się zapoznać w urzędzie zapewniającym obsługę administracyjną i biurową w Komisji w dniach i godzinach pracy tego urzędu. Z kolei w pkt 5 pouczenia zacytowano treść art. 16 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. i wskazano, że decyzja zostaje publicznie ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości, zaś zawiadomienie albo doręczenie tej decyzji uważa się za dokonane po upływie 7 dni od dnia publicznego ogłoszenia. W aktach administracyjnych sprawy na karcie nr 101 znajduje się adnotacja Głównego Specjalisty Komisji, z której wynika, że w dniu 21 września 2018 r. na podstawie art. 16 ust. 3 cyt. ustawy została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września nr [...]. Jednocześnie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej wskazano datę udostępnienia przedmiotowej decyzji, tj. 21 września 2018 r. Prawidłowe doręczenie Skarżącemu przedmiotowej decyzji w trybie art. 16 ust. 3 w zw. z ust. 4 tej ustawy nie jest przez niego kwestionowane w zażaleniu. Skarżący wprost przyznaje, że decyzja została mu prawidłowo doręczona przez upublicznienie na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie istotne jest jednak, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, iż Skarżący złożył do Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wniosek w trybie art. 111 § 1 K.p.a. o uzupełnienie decyzji z dnia [...] września 2018 r., który wpłynął do Komisji w dniu 8 października 2018 r., wskazując na pominięcie przez ten organ istotnych argumentów zgłaszanych przez Skarżącego w postępowaniu przed Komisją. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Komisja na podstawie art. 111 § 1 b K.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, odmówiła uzupełnienia decyzji własnej z dnia [...] września 2018 r. Zgodnie z art. 38 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 8 § 1, art. 13, art. 25, art. 31, art. 96 – 96n, art. 114 – 122, art. 127 – 144 tej ustawy. Zgodnie z art. 111 § 1b K.p.a., który znajduje zastosowanie do postępowania przed Komisją, uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (§ 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że orzeczenie o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji nie ma samodzielnego bytu prawnego, ale pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienia domaga się strona. W związku z tym dzieli los tego aktu. Z tych też względów nie przysługuje na nie zażalenie, a jedynym z jego skutków procesowych jest przesunięcie początku terminu do wniesienia środka zaskarżenia na dzień doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b K.p.a. Oznacza to, że przed doręczeniem tego postanowienia termin do wniesienia skargi nie biegnie ( post. NSA z 8 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1089/14, post. WSA w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 62/10, post. WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 923/10). Jedynym adresatem postanowienia z dnia [...] października 2018 r. był sam Skarżący, dlatego w zakresie doręczenia tego postanowienia nie zastosowano szczególnego trybu doręczenia, o którym mowa w art. 16 ust. 3 cyt. ustawy, lecz tryb zwykły. Ze znajdującego się w aktach zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia z dnia [...] października 2018 r. wynika, że przesyłkę odebrał pełnomocnik adresata w dniu 5 listopada 2018 r. W pouczeniu do tego postanowienia poinformowano Skarżącego, że termin dla strony do wniesienia skargi na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września 2018 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia tego postanowienia stosownie do art. 111 § 2 K.p.a. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] września 2018 r. rozpoczął bieg od dnia, w którym Skarżący odebrał postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] września 2018 r., tj. od 5 listopada 2018 r. Wniesienie przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] września 2018 r. w dniu 26 listopada 2018 r. nastąpiło zatem w terminie ustawowym, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.