I OZ 799/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 150/17 o wezwaniu H. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 3 marca 2017 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał H. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody P. z [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej, w kwocie 650 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wysokość wpisu została ustalona stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193, dalej jako: "rozporządzenie"). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł H. K., zarzucając mu naruszenie art. 231 p.p.s.a. i § 1 pkt 2 rozporządzenia oraz domagając się jego uchylenia w całości, ewentualnie zmianę i określenie wpisu stałego od skargi w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu podniósł, że sprawa dotyczy nieruchomości, dla których Starosta S. wydał decyzję o odszkodowaniu za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez jego nieruchomości dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica RP. Przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, a decyzja administracyjna, która została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym trudno jest określić sporną kwotę, ponieważ ani decyzja ani operat szacunkowy nie określiły jej prawidłowo w postępowaniu organów I i II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie zaś z art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, stanowiące według art. 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. O rodzaju wpisu decyduje zatem charakter sprawy, w której skargę wniesiono, a dokładnie to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonym świadczeniem pieniężnym. Warunkiem koniecznym do ustalenia wpisu stosunkowego jest więc istnienie bezpośredniego związku między aktem lub czynnością będącą przedmiotem skargi, a należnością pieniężną, co ma miejsce wtedy, kiedy z zaskarżonego aktu lub czynności da się wprost wyprowadzić obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej. Z uwagi na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania biegu skardze, w powołanych przepisach chodzi zatem o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Należy zatem przyjąć, że w sprawie odszkodowawczej wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tego, co w ramach odszkodowania jako przedmiotu zaskarżonej decyzji jest przez stronę kwestionowane. Podkreślić należy, że według art. 215 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. z [...] grudnia 2016 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z [...] lipca 2016 r. ustalającą na rzecz H. K. odszkodowanie w wysokości 21 654, 00 zł za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez nieruchomości położone w obrębie Z., gmina B., powiat s., województwo p., oznaczone w ewidencji geodezyjnej nr. geod. działki [...] o pow. 4,01145 ha i [...] o pow. 5,4899 ha dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica RP. Wyjaśnienia wymaga zatem, czy przedmiot zaskarżonej decyzji dotyczy należności pieniężnej, o której mowa w art. 216 i 231 p.p.s.a., w przeciwnym przypadku należny jest wpis stały. Charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, przesądza o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Zasadą jest, że jeżeli sprawa dotyczy należności pieniężnych określonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu administracji, to strona zobowiązana jest do uiszczenia wpisu stosunkowego, a wysokość tego wpisu zależy w pierwszym rzędzie od zakresu zaskarżenia. Zatem o rodzaju wpisu sądowego decyduje, co do zasady, charakter sprawy w której wniesiono skargę, przedmiot i zakres zaskarżonego aktu. Ze skargi wynika, że skarżący zakwestionował całość decyzji Wojewody P., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty S. orzekającej o ustaleniu wysokości odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej. Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo ustalił i wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu w wysokości 650 zł, albowiem wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 21 654, 00 zł, stąd – stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia – należało pobrać wpis stosunkowy, który został prawidłowo ustalony i uiszczony przez skarżącego w kwocie 650 zł, obliczonej jako 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. W sprawach, w których przedmiotem skargi jest wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomość konieczne jest – stosownie do treści art. 231 w zw. z art. 216 p.p.s.a. – uiszczenie wpisu stosunkowego. Na marginesie wskazać również należy, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r., I OPS 14/09. W powołanej uchwale stwierdzono, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały, określony w § 2 ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Powołana uchwała nie ma natomiast zastosowania w sytuacji, gdy doszło do wydania tylko decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.