I OZ 792/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1535/25 o odrzuceniu skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 lipca 2025 r. nr 406.213/E-13/26/25 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1535/25, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] - z uwagi na niewskazanie numeru PESEL, pomimo prawidłowego wezwania do jego nadesłania. Zażalenie na postanowienie z dnia 28 października 2025 r. złożyła skarżąca wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy, wskazując że zagubiła korespondencję zawierającą wezwanie i odnalazła ją miesiąc później, nadto, że ma zastrzeżony numer PESEL, załączając do zażalenia zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Suchowoli z dnia 13 sierpnia 2004 r. o zastrzeżeniu danych osobowych swoich i swoich dzieci, oraz pismo z dnia 16 października 2025 r., które stanowiło spóźnione uzupełnienie numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi, co oznacza, że nie ma możliwości orzec inaczej. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [...] wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Aktami administracyjnymi Sąd dysponuje jedynie na czas prowadzenia postępowania, zaś po zakończeniu postępowania akta administracyjne zwracane są do organu. Sąd musi zatem posiadać wskazany numer PESEL w prowadzonych przez siebie aktach sądowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że skarga z dnia 4 sierpnia 2025 r. dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL Skarżącej. W tej sytuacji słusznie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 września 2025 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu 9 września 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 22 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia powyższego braku skargi upłynął 16 września 2025 r., w zakreślonym terminie pozostało ono jednak bez odpowiedzi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zastrzeżenie numeru PESEL w żaden sposób nie koliduje z możliwością jego wskazania, jeżeli strona decyduje się na prowadzenie sprawy w sądzie jest zobligowana ustawowo do jego wskazania. Nadto, odnosząc się do argumentu o zagubieniu korespondencji, a w konsekwencji wskazania numeru PESEL z uchybieniem terminu, wskazać trzeba, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują odstępstw od zasad skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu. Termin wyznaczony przez Sąd jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia. Zasadnie zatem stwierdził Sąd I instancji, że skargę, z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w zakreślonym terminie należało odrzucić. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.