I OZ 790/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1398/17 o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1354/16 postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 czerwca 2018 r. wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), zwolnił A. P. od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia z 9 czerwca 2018 r. na postanowienie tego Sądu z 10 maja 2018 r. oddalające wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Iwony Malickiej w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1354/16. Sąd podkreślił, że postanowieniem z 19 stycznia 2018 r. odrzucona została skarga o wznowienie postępowania sądowego. W złożonej samodzielnie skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. Kolejnym zaś pismem wniosła o zwolnienie jej w całości z kosztów sądowych. Do pisma załączyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z 10 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania dokumentów zgodnie z wykazem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. P. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 maja 2018 r. wniosek ten oddalił. Pismem z dnia 9 czerwca 2018 r. skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając okoliczność, iż skarżąca wniosła zażalenie od postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego stwierdził, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie trybu wskazanego w art. 258 § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu mając na uwadze dane wykazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z dołączonych do akt niniejszej sprawy kserokopii dokumentów, tj. m. in. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2017 r., zaświadczenia z dnia [...] 2018 r. z urzędu skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należało stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą niepełnosprawną, obecnie otrzymuje stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, które stanowi jej jedyny dochód, nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd uznał zatem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z tym Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia z 9 czerwca 2018 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i zwolnienie jej z całości kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego p.p.s.a. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu I instancji z 10 maja 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca w roku 2017 r. nie uzyskała żadnego dochodu, legitymuje się zaś orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W odniesieniu do argumentacji zażalenia stwierdzić należy, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy i jego zawężenie do zwolnienia kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z 10 maja 2018 r. było podyktowane koniecznością nadania biegu wniesionemu środkowi zaskarżenia. Dopiero po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosek w pełnym zakresie będzie mógł być przedmiotem rozpoznania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.