I OZ 784/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 541/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek ustawowych należnych z tytułu obowiązku zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 541/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku L. M., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 sierpnia 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek ustawowych należnych z tytułu obowiązku zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała okoliczności odnoszących się do przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Za niewystarczające w tym zakresie uznano ogólnikowe stwierdzenie strony, że egzekwowanie odsetek przed kontrolą sądową spowoduje istotną szkodę i trudne do odwrócenia skutki finansowe. W ocenie Sądu wnioskodawczyni powinna bowiem podnieść zobiektywizowane okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna oraz odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. We wniosku skarżącej takiej argumentacji zabrakło, w związku z tym nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, podnosząc że wykonanie zaskarżonej decyzji, w szczególności konieczność uiszczenia odsetek, spowoduje znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreśliła, że jej sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna, a jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest prowadzona jednoosobowa działalność gospodarcza. Na dowód swojej sytuacji finansowej dołączyła Zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za III kwartał 2025 r., z którego wynika, że łączny dochód z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2025 r. do 30 września 2025 r. wyniósł 21.392,12 zł. Daje to średni miesięczny dochód w wysokości 2.376,90 zł. Kwota ta, zdaniem strony, jest rażąco niska i znajduje się znacznie poniżej wysokości minimalnego wynagrodzenia netto za pracę w 2025 r. (wynoszącego ok. 3.511 zł). Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałego leczenia farmakologicznego. Łączny miesięczny koszt leczenia, obejmujący przede wszystkim wydatki na lekarstwa oraz niezbędne badania, wynosi około 900 zł, a kwota ta, przy niskich dochodach, stanowi duże obciążenie dla budżetu strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przy czym ciężar wykazania, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wywołania po stronie skarżącego szkody - i to o znacznych rozmiarach - lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek w tym zakresie powinien zawierać konkretne informacje o stanie faktycznym oraz okoliczności pozwalające na przyjęcie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez skarżącego szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie dokonuje natomiast oceny zasadności skargi, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 sierpnia 2025 r., wskazując że wyegzekwowanie odsetek przed kontrolą sądową spowoduje po jej stronie istotną szkodę i trudne do odwrócenia skutki finansowe, nie przedłożyła jednakże dokumentacji, która potwierdzałaby powyższe okoliczności i tym samym wskazywała na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w efekcie wykonania kwestionowanej decyzji. Z tych względów nie było podstaw do przyjęcia, że strona wykazała, iż udzielenie ochrony tymczasowej jest uzasadnione. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) może dotyczyć tylko takiego aktu, który nadaje się i podlega wykonaniu, a zwłaszcza gdy nakłada na stronę określone obowiązki lub przyznaje prawa. Wstrzymaniu wykonania podlegają bowiem decyzje (postanowienia), które nadają się do wykonania i mogą być wykonywane. Chodzić może o takie decyzje, które nakładają na stronę pewne obowiązki lub przyznają prawa. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 sierpnia 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Oleśnickiego z dnia 27 czerwca 2025 r., którą odmówiono stronie umorzenia odsetek ustawowych wynoszących na dzień wydania decyzji 4.162,16 zł należnych z tytułu obowiązku zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie jej wykonania. Jej przedmiotem nie jest nakazane zachowanie się, które polegałoby na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy też świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Strona nie nabyła także na jej mocy praw. Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, jednakże nie na mocy kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji, której wstrzymania domagała się. Rozstrzygnięcia zawarte w decyzji o odmowie umorzenia odsetek ustawowych należnych z tytułu obowiązku zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej nie skutkują zatem dla wnoszącej zażalenie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji podnoszone na etapie postępowania zażaleniowego okoliczności związane z sytuacją finansową skarżącej i odnoszące się do jej stanu zdrowia, pozostają bez wpływu dla rozstrzygnięcia. Tym samym zawarte w uzasadnieniu zażalenia twierdzenia nie mogły skutkować wzruszeniem zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.