I OZ 78/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1128/23 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 września 2023 r., nr SKO.421.765.2023 w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych należności postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1128/23 odrzucił skargę P.P. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 29 września 2023 r., nr SKO.421.765.2023 w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych należności, ze względu na nieuzupełnienie braków skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, tj. nieprzedłożenie pełnomocnictwa i niewskazanie numeru PESEL skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przesyłka, zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 grudnia 2023 r. i pozostała bez odpowiedzi pełnomocnika, jak i skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia, tj. doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę z dnia 19 grudnia 2023 r. wraz z kopertą sądową, na okoliczność otrzymania przez pełnomocnika z sądu wyłącznie doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienia o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy oraz egzemplarza odpowiedzi na skargę. Wraz z zażaleniem usunięto braki formalne skargi. Zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do usunięcia braków formalnych. Uzasadniając podstawy zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnik skarżącego przyznała, że w dniu 22 grudnia 2023 r. otrzymała korespondencję z sądu w sprawie II SA/Gd 1128/23, jednakże zaprzeczyła, aby w przesyłce tej znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stwierdziła, że otrzymała jedynie: doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy oraz egzemplarz odpowiedzi na skargę. W ocenie pełnomocnika, obalenie domniemania prawdziwości twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym może nastąpić poprzez złożenie stosownych wyjaśnień, o ile są one wiarygodne. Zdaniem pełnomocnika, uzasadnione jest przypuszczenie, że w toku wykonania zarządzeń WSA w Gdańsku, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwań do usunięcia braków formalnych w postaci wskazania numeru PESEL skarżącego oraz przesłania pełnomocnictwa. Twierdzenie to wzmacnia brak logiki w działaniu pełnomocnika skarżącego, który - gdyby założyć, iż został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych - pominął braki formalne - nie nadsyłając numeru PESEL i pełnomocnictwa. Zdaniem pełnomocnika nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu I instancji umieszczono w kopercie także wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (a z daleko idącej ostrożności wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania, mając na uwadze konstytucyjne prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu. Z akt sprawy wynika, że na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1128/23, wystosowano do profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w dniu 19 grudnia 2023 r., wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (k. 12 akt sądowych), zobowiązując pełnomocnika do podania numeru PESEL skarżącego i złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zakreślając termin i wskazując rygor, wynikający z przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Tego dnia skierowano do pełnomocnika także informację o możliwości skorzystania z trybu art. 119 pkt 2 p.p.s.a. oraz przesłano odpis odpowiedzi na skargę wraz z zawiadomieniem o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy. Zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 15 akt) wskazuje, że przesyłkę zawierającą: wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenie o trybie uproszczonym, pełnomocnik odebrała osobiście w dniu 22 grudnia 2023 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się zarówno informacja o zawartości przesyłki, jak i osobisty podpis adresata, potwierdzającego odbiór. W tych okolicznościach podnoszenie przez pełnomocnika, że odebrana przesyłka była niekompletna, nie zawierała w szczególności wezwania do usunięcia braków skargi, nie może odnieść skutku. Zasady dokonywania doręczeń reguluje Rozdział 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 65 § 1 i 2 p.p.s.a., Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz.1 640), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zaś do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Na podstawie art. 131 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1550; dalej: k.p.c.), zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r., poz.19). Rozporządzenie to określa szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, co do zasady, przesyłkę doręcza się wskazanemu na niej adresatowi (..), który potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko (§ 4 ust. 1). Wzór formularza potwierdzenia odbioru przesyłki został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym potwierdzającym zarówno sam fakt, jak i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. Na podstawie danych ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ustala się, czy doszło do zgodnego z przepisami prawa doręczenia przesyłki jej adresatowi. Określone w tym dokumencie dane korzystają z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą, co czyni wiarygodnymi poczynione na ich podstawie ustalenia elementów stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca m.in. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych została nadana przesyłką poleconą, a więc przesyłką rejestrowaną (przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru) przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem. Przesyłka ta została przez operatora pocztowego doręczona, będącemu profesjonalnym podmiotem, pełnomocnikowi skarżącego. Pełnomocnik pokwitowała własnoręcznym podpisem w dniu 22 grudnia 2023 r. odbiór przesyłki zawierającej: wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenie o trybie uproszczonym. Dowodzi tego zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki znajdujące się na k. 15 akt sądowych. Podpisując dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pełnomocnik poświadczyła zatem, że ww. przesyłka, zawierająca wskazane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokumenty, została jej doręczona. Podpisanie przez kwalifikowanego zawodowego pełnomocnika potwierdzenia odbioru świadczy bowiem o potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej określone w niej dokumenty. Sens doręczania przesyłek przez pocztę za potwierdzeniem odbioru realizuje się właśnie w potwierdzeniu odbioru przesyłki o określonej zawartości, nie zaś samej koperty. Możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy uzależniona jest od dopuszczalności skargi, a więc m.in. spełnienia warunków formalnych skargi, dlatego samo powołanie się na konstytucyjne prawo do sądu nie może przesądzić o skuteczności zażalenia, skoro nie podważono w nim stwierdzonego przez Sąd niedopełnienia warunków formalnych skargi. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.