I OZ 764/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SO/Wa 48/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu za nieprzekazanie skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę) Z. B. z dnia 24 września 2016 r. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego w przedmiocie przekazania skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 kwietnia 2018 r., IV SO/Wa 48/16, odmówił przyznania Z. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu za nieprzekazanie skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę) Z. B. z 24 września 2016 r. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego w przedmiocie przekazania skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie jednak do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie NSA z 3 września 2004 r., OZ 377/04). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1034 i n.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, albowiem skarga została sporządzona przez skarżącego osobiście, a zatem nie spełniała wymogów formalnych, o których mowa w art. 175 § 1 w związku z art. 285f § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji skarga jest niedopuszczalna, a zatem zachodzi oczywista bezzasadności skargi (por. postanowienie NSA z 20 września 2017 r., I OZ 1368/17). Powyższe zostało potwierdzone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 2018 r., IV SO/Wa 48/16 o odrzuceniu skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł Z. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy, gdyż ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Natomiast zgodnie z art. 285l w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W myśl zaś art. 285f § 3 p.p.s.a. skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Tym samym, skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy została ona sporządzona przez skarżącego osobiście, pozostawała oczywiście bezzasadna. Trafnie zatem Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., tj. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.