I OZ 760/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 614/18 o oddaleniu wniosków S. N. z dnia 19 grudnia 2018 r., 2 lutego 2019 r. i 21 marca 2019 r. o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego, sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej, sędziego WSA Magdaleny Sieniuć i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od orzekania w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Wnioskami z 19 grudnia 2018 r., 2 lutego 2019 r. i 21 marca 2019 r. S. N. wniósł o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego, sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej, sędziego WSA Magdaleny Sieniuć i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 614/18 z uwagi na ich stronniczość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 24 maja 2019 r., II SA/Łd 614/18, oddalił powyższe wnioski o wyłączenie ww. sędziów od orzekania w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że okoliczności przedstawione we wnioskach nie uzasadniały konieczności wyłączenia ww. sędziów od rozpatrywania przedmiotowej sprawy, albowiem nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako: "p.p.s.a."). Sformułowania użyte we wnioskach są przejawem subiektywnych przeświadczeń z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez ww. sędziów, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Ponadto, rozpatrywane wnioski w żadnym fragmencie nie zawierają argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanych sędziów w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądania niezasadnymi. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego, niepoparte przy tym żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). Bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tobor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartości, s. 273). Zgodnie z art. 22 § 1 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie wymienieni we wnioskach o wyłączenie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy skarżącego a prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł S. N., wskazując że jest ono niezasadne i podlega uchyleniu. Zdaniem wnoszącego zażalenie Sąd zaprzecza sam sobie pisząc w jednym miejscu, że we wniosku należy uprawdopodobnić, że sędzia jest stronniczy, a w drugim miejscu, że "konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia przesłanek z art. 18 § 1 p.p.s.a., jak również nie wskazano okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosków o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego, sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej, sędziego WSA Magdaleny Sieniuć i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że ww. sędziowie, których wyłączenia domagał się skarżący, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważałyby ich prawdziwość– stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wnioski o wyłączenie ww. sędziów było zgodne z prawem, ponieważ przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku strony nie może być jej subiektywne odczucie czy też przekonanie co do celowości złożonego wniosku z uwagi na brak bezstronności sędziów. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 61/08 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2011 r., K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5). Tym samym, Sąd I instancji trafnie uznał, że złożone w sprawie wnioski o wyłączenie nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.