I OZ 759/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 268/25 w sprawie ze skargi M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r. nr SKO Gd/4797/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego postanawia oddalić zażalenie

Wyrokiem z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 268/25 (dalej wyrok z 10 września 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.T. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r. nr SKO Gd/4797/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego (k. 41, 56-60 akt sądowych). Pismem z 10 października 2025 r., zatytułowanym "Wniosek", uzupełnionym pismem z 23 października 2025 r., skarżąca wskazała, że nie zgadza się z wyrokiem z 10 września 2025 r., przedstawiając argumentację na poparcie swojego stanowiska. Wyjaśniła, że jej wniosek z 10 października 2025 r. jest prośbą o ustosunkowanie się do treści w nim zawartych, jak też prośbą o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku z 10 września 2025 r. w tej sprawie (k. 69-69v, 75 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. syn akt II SA/Gd 268/25 (dalej postanowienie z 27 października 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej o wykładnię wyroku z 10 września 2025 r. na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej ppsa). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że treść wniosku skarżącej z 10 października 2025 r. o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku z 10 września 2025 r. nie odnosi się do wątpliwości w zakresie treści uzasadnienia. Skarżąca podejmuje polemikę ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku, w szczególności - podobnie jak w skardze - podważa prawidłowość stanowiska orzekających w sprawie organów, które to stanowisko zostało podzielone przez Sąd, że wniosek o uchylenie decyzji został złożony do niewłaściwego organu, tj. do organu I instancji zamiast do organu odwoławczego. We wniosku z 10 października 2025 r. skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w wyroku z 10 września 2025 r., że ostateczną decyzją odmawiającą jej świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, a nie decyzja Prezydenta Miasta Gdyni. Zdaniem Sądu I instancji, tego rodzaju zarzuty nie mogą być przedmiotem oceny w trybie art. 158 ppsa. Do tego rodzaju zarzutów naruszenia prawa przewidziana jest skarga kasacyjna, o czym skarżąca została pouczona przy doręczeniu [jej] odpisu wyroku z uzasadnieniem (k. 78-80 akt sądowych). Zażalenie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie postanowienia z 27 października 2025 r. Skarżąca nie uzasadniła zażalenia (k. 93 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 3 ppsa, zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zażalenie skarżącej nie spełnia wymagań formalnych wskazanych w art. 194 § 3 ppsa, ponieważ nie zawiera zwięzłego uzasadnienia. Nie jest zatem jasne, w czym skarżąca upatruje wadliwość zaskarżonego postanowienia, tj. z którymi argumentami Sądu I instancji się nie zgadza. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany treścią środka odwoławczego. Brak umotywowania zażalenia, o ile nie uniemożliwiał dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia, o tyle w istocie sprowadzał tę kontrolę jedynie do przeanalizowania toku rozumowania Sądu I instancji i oceny, czy prawidłowo Sąd odmówił skarżącej dokonania wykładni wyroku z 10 września 2025 r. Zgodnie z art. 158 ppsa, sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Uwzględnienie wniosku o wykładnię wyroku (odpowiednio postanowienia) może nastąpić jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia. Instytucja rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści orzeczenia nie służy udzielaniu odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania w sytuacji braku rzeczywistej wątpliwości co do treści orzeczenia (postanowienia NSA z: 10.2.2012 r. I OZ 78/12 i 5.3.2014 r. II GSK 1310/12, cbosa; akceptowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, 2023, s. 844, nb 7). Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych należy uznać domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku (postanowienia) stanowiące w istocie polemikę z odmiennym niż oczekiwała strona stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (postanowienia NSA z: 23.9. 2011 r. II FSK 1224/10 i 20.5.2011 r. I FZ 104/11, cbosa; akceptowane przez T. Wosia w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 823, uw. 5). Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (postanowienie z 13.3.2012 r. II GSK 1121/11, Lex 1145479). Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku (postanowienia) bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie NSA z 22.1.2015 r. II OZ 22/15, Lex 1628848). Istotą wykładni jest usunięcie wątpliwości dotyczących treści wyroku, w tym zakresu powagi rzeczy osądzonej, a przede wszystkim skutków, jakie ten wyrok ma wywołać, a nie ich zmiana czy odmienne rozumienie (B. Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 2 do art. 158 ppsa). Wykładnia wyroku (postanowienia) dokonywana jest w sytuacji, gdy treść wyroku (postanowienia) jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do zawartego w nim rozstrzygnięcia. Jeżeli orzeczenie jest kompletne, zawiera rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, których treść nie budzi wątpliwości, wniosek o jego wykładnię podlega oddaleniu (postanowienie NSA z 25.2.2005 r. OZ 1018/04, cbosa, aprobowany przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 419, uw. 4). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Taki, jak zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, sposób rozumienia zakresu wykładni orzeczenia, o której mowa w art. 158 ppsa, jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądowym. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wyrok Sądu I instancji z 10 września 2025 r., oddalający skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 12 marca 2025 r. nr SKO Gd/4797/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, nie wywołuje żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest klarowne w swej treści. Nie zachodziła potrzeba dokonania wykładni wyroku z 10 września 2025 r. ani jego uzasadnienia w trybie art. 158 ppsa. We wniosku o dokonanie wykładni wyroku skarżąca skupiła się na polemice z prawidłowością wyroku, co w ramach wniosku o wykładnię jest niedopuszczalne. Ocena prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego oraz ocena, czy organ odwoławczy, wydając decyzję, nie przekroczył swoich uprawnień może zostać zakwestionowana jedynie przez złożenie skargi kasacyjnej od tego wyroku, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona (k. 47-48, 63-63v, 65-66, 68-68v). Dlatego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, oddalił zażalenie.