I OZ 745/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1109/15 o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył, na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postępowanie z wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż rozpoznawany wniosek jest już kolejnym złożonym w sprawie. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania, bowiem skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia takich kosztów. Tym samym postanowieniem ustanowiono dla strony pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. Skarżąca nadal korzysta z przyznanego jej prawa pomocy, mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi. Z uwagi na powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, rozpoznawanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym samym co do tej pory zakresie, było zbędne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. G., wskazując, że jej zdaniem orzeczenie to jest nieważne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a", stanowi, iż w razie gdy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, w myśl art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., nr 658). Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skarżąca zwracała się już wcześniej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. referendarz sądowy rozpoznał wniosek strony, przyznając jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zwolnienie z tego obowiązku nie wynika – jak to twierdzi skarżąca – z faktu, że jest ona osobą bezrobotną, czy też poszukującą pracy. Art. 239 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. stanowi wprost, że kosztów sądowych nie uiszczają osoby, których skarga dotyczy spraw z zakresu statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiotem skargi M. G. było postanowienie Wojewody Mazowieckiego, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o utracie przez nią statusu osoby poszukującej pracy. Oznacza to, że przedmiot skargi mieści się w szeroko pojętym przedmiocie "bezrobocia", co pozwala jej na korzystanie z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwolnienie to przysługuje stronie z mocy samego prawa, dlatego też nie ma potrzeby, aby Sąd wydawał jakiekolwiek orzeczenie potwierdzające ten stan i z tego też powodu umorzone było postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Słusznie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż przyznanie M. G. prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozostaje w mocy, niezależnie od faktu, że skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo ustanowionemu przez ORA w Warszawie adwokatowi. Jeśli skarżąca była niezadowolona z działającego w jej imieniu pełnomocnika, to winna była wystąpić do właściwego samorządu zawodowego o wyznaczenie innego reprezentanta. Sąd, który rozstrzygnął już kwestię przyznania prawa pomocy, nie jest władny do orzekania po raz kolejny w tym samym przedmiocie. Zasadnie więc Sąd I instancji przyjął, iż złożony w sprawie kolejny wniosek dotyczył kwestii już rozstrzygniętej, zatem zbędnym było jego rozpoznanie, a postanowienie o umorzeniu postępowania w tym zakresie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .