I OZ 744/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2028/15 o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. W. udziału w postępowaniu ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z dnia [...] września 2015 r., W uzasadnieniu Sąd wskazał, że M. W. swój wniosek uzasadniła tym, że jest stroną postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy pod sygn. akt II C 418/14, które to postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia ostateczną decyzją postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nieruchomości warszawskiej przy ul. J. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie. Wskazała, że Sąd uznał jej prawa jako zależne bezpośrednio od ww. decyzji, co wskazuje, iż posiada interes prawny do występowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w charakterze strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym posiada interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. Wnioskodawczyni oświadczyła też, że jest najemcą lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w budynku przy ul. J. w Warszawie. Podkreśliła nadto, że decyzja Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] września 1955 r. nr [...], odmawiającą przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. J. przedwojennym współwłaścicielom hipotecznym, była przede wszystkim podstawą nabycia ekspektatywy prawa wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego z bonifikatą, na zasadach przewidzianych w uchwale nr XXIX/615/2011 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 15 grudnia 2011 r. Odmawiając M. W. udziału w sprawie Sąd I instancji wskazał, że brak jest przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jej interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) ww. nieruchomości wymagany przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) złożyła w dniu 16 listopada 1948 r. C.K. W postępowaniu administracyjnym uczestniczyli następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości tj. C.K. vel K. i A.P. oraz właścicieli 11 lokali mieszkalnych w budynku nr [...] przy ul. Joteyki. M. W. jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego we wskazanej nieruchomości, co wynika z treści jej wniosku, a zatem przysługujące jej prawo ma charakter obligacyjny. Wskazać należy, że prawo do udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej dawnemu właścicielowi nieruchomości objętej działaniem dekretu z 26 października 1945 r. przysługiwałoby wnioskodawczyni gdyby miała w stosunku do tej nieruchomości, czy jej części (wydzielonego lokalu) tytuł prawno-rzeczowy np. własność czy użytkowanie wieczyste. Stronami postępowania w spawach z zakresu objętego przepisami ww. dekretu warszawskiego są następcy dawnych właścicieli nieruchomości oraz aktualni właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntu. Chodzi zatem o interes prawny aktualnego i byłego właściciela nieruchomości, natomiast najemcy lokalu w tej nieruchomości nie przysługuje. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., zarzucając mu rażące naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że nie przysługuje jej prawo do uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu ze skargi A. B.. Żaląca się wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie jej prawa do działania w charakterze strony oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu ponownie podniosła, iż jej interes prawny wynika z ekspekatywy nabycia prawa własności najmowanego przez nią lokalu z bonifikatą. Powołała się przy tym na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r/, sygn. akt OPS 6/03. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić trzeba bowiem, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, iż w postępowaniu dotyczącym praw następców prawnych byłych właścicieli do gruntu i znajdującego się na nim budynku mieszkalnego, objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, najemcom lokali w tych budynkach, pomimo iż ich prawo do lokalu opierało się na stosunku ze Skarbem Państwa (jednostka samorządu terytorialnego), prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przysługuje. Brak jest bowiem takiego przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny najemców w rozumieniu art. 28 k.p.a. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt OPS 6/03. Uchwała ta dotyczy bowiem spraw zwrotu nieruchomości wywłaszczonych. W niniejszej sprawie natomiast nieruchomość przy ul. Naruszewicza 10 w Warszawie nie została wywłaszczona, lecz jej własność odjęta na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że pogląd wyrażony w tej uchwale ma odniesienie do niniejszej sprawy. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.