I OZ 741/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 97/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 września 2015 r. w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił Z. Z. przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 17 września 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że od 2013 r. podlega leczeniu w ośrodku psychiatryczno-psychologicznym. Po śmierci matki, popadł w stan depresyjny. Nie był w stanie normalnie funkcjonować, jak również w sposób normalny postrzegać otaczającą rzeczywistość. W tym stanie skarżący był również we wrześniu 2015 r. i trwał w nim do końca grudnia 2015 r. Lekarz zmienił leki, które przez dłuższy czas powodowały u skarżącego senność, apatię i brak "normalnego życia". Pod koniec marca 2016 r. ponownie zmieniono skarżącemu leki, które po upływie 4 tygodni sprawiły, że skarżący był w stanie powrócić do w miarę poprawnego funkcjonowania. Do wniosku skarżący dołączył kartę leczenia oraz zaświadczenie lekarskie. Oceniając podniesione przez stronę okoliczności Sąd I instancji uznał, iż nie stanowią one przesłanki przywrócenia uchybionego terminu, bowiem nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał w żaden sposób, że po grudniu 2015 r. pozostawał w takim stanie zdrowia, który uniemożliwiałby mu dokonania czynności procesowych. Sąd wskazał, że konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie może stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że strona była chora, zażywała leki i pozostawała pod opieką lekarza. Nawet najpoważniejsza choroba, wymagająca leżenia czy hospitalizacji, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli niedyspozycja taka nie była nagła, a przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. Z., domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia, jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, bądź uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż Sąd zażądał od niego w istocie udowodnienia, że jego stan zdrowia uniemożliwiał mu prawidłowe funkcjonowania. Strona podniosła, iż schorzenie, na które cierpi, charakteryzuje się nagłymi i nieprzewidywalnymi atakami, a złe stosunki z żoną uniemożliwiły mu nadto skorzystanie z jej pomocy przy dokonaniu czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.", możliwe jest jedynie w wypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Art. 87 § 2 tej ustawy składa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu na stronę, która domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie Z. Z. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uzasadniając uchybienie swoim złym stanem zdrowia psychicznego. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż od 2013 r. poddany jest leczeniu w ośrodku psychiatryczno – psychologicznym, bowiem cierpi na stany depresyjno-lękowe. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczności te nie wskazywały na brak winy strony w uchybieniu. Stanowisko to uznać należy za nieusprawiedliwione. Zauważyć bowiem należy, iż art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że strona, domagająca się przywrócenia terminu, winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy. Uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. W przedmiotowej sprawie – zdaniem Sądu odwoławczego – uprawdopodobnienie takie nastąpiło. Podkreślenia wymaga, iż skarżący cierpi na schorzenie, które z samej swej natury wpływa na jego percepcję, ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. Ponadto nie można w żaden sposób wykluczyć, aby leki przyjmowane przez skarżącego pozostawały bez wpływu na możliwość prawidłowego rozumienia świata i podejmowania przez niego czynności w wyznaczonych przez Sąd terminach. Podkreślenia wymaga, że skarżący poddawany był opiece nawet jeszcze w miesiącu kwietniu 2016 r., zatem bez wątpienia jego stan psychiczny nie mógł pozostawać bez wpływu na terminowe dokonanie czynności. Nieuwzględnienie powyższych okoliczności przez Sąd I instancji i wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia skargi naruszało art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. i skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.