I OZ 738/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt IV SPP/Po 58/24 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze skargi F. B. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt IV SPP/Po 58/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I Instancji) odrzucił sprzeciw F. B. (dalej: Sprzeciwiający się) w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że termin siedmiu dni na wniesienie sprzeciwu został przekroczony, ponieważ zaskarżone postanowienie z 6 sierpnia 2024 r. zostało doręczone Sprzeciwiającemu się 13 sierpnia 2024 r., zatem termin do wniesienia sprzeciwu upływał 20 sierpnia 2024 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony dopiero 31 sierpnia 2024 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji, na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), wniesiony sprzeciw odrzucił. Od powyższego postanowienia Sprzeciwiający się wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), zagadnienie czy na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie zostało rozstrzygnięte uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09. W uchwale tej zajęto stanowisko, że na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że podstawą zażalenia jest przepis art. 227 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, zaś postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu jest postanowieniem w przedmiocie kosztów sądowych, co wynika chociażby z tego, że art. 259 § 2 znajduje się w rozdziale 3 działu V "Zwolnienie od kosztów sądowych". Stanowisko to jest aktualne także po zmianach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonanych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r., która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Źródłem wątpliwości co do aktualności tego stanowiska mogły być zmiany wprowadzone w art. 258 p.p.s.a., a w szczególności nadanie nowego brzmienia art. 260 p.p.s.a., który inaczej reguluje rozpoznanie sprzeciwu od zarządzenia i postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. Z przepisu tego wynika wprost, że dotyczy on rozpoznania sprzeciwu i wydania przez sąd postanowienia, w którym zaskarżone sprzeciwem zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zostanie zmienione albo utrzymane w mocy. Oznacza to, że przepis ten nie obejmuje postanowienia sądu o odrzuceniu sprzeciwu wydanego na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Z tych względów należy przyjąć, że na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, przysługuje zażalenie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OZ 1245/16, z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FZ 78/17, z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II OZ 889/17 oraz z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1302/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, wniesione zażalenie należało uznać za dopuszczalne, choć zauważyć w tym miejscu należy, że Sąd I instancji nie pouczył Sprzeciwiającego się o przysługującym mu prawie wniesienia - w terminie 7 dni - zażalenia od powyższego postanowienia o odrzuceniu jego sprzeciwu. Niemniej jednak Sprzeciwiający się nie będąc pouczony o powyższym przez Sąd I instancji wniósł zażalenie w terminie. Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Przepis art. 259 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka pocztowa zawierająca odpis postanowienia starszego referendarza sądowego z 6 sierpnia 2024 r. o umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy została doręczona Sprzeciwiającemu się 13 sierpnia 2024 r. (k. 30 akt sądowych sprawy o sygn. akt IV SPP/Po 58/24). Pismem z 18 sierpnia 2024 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym 31 sierpnia 2024 r., Sprzeciwiający się wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, a więc z uchybieniem terminu, który upłynął 20 sierpnia 2024 r. W konsekwencji powyższego z uwagi na uchybienie siedmiodniowemu terminowi do wniesienia sprzeciwu - Sąd I instancji był zobligowany do zastosowania dyspozycji zawartej w przepisie art. 259 § 2 p.p.s.a. Innymi słowy, sąd był zobowiązany odrzucić wniesiony sprzeciw. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.