I OZ 732/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 834/25 w sprawie ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr N-I.7581.2.36.2024 w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 834/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "Sąd I instancji") w punkcie pierwszym odrzucił skargę P. S.A. w K. (dalej: "Skarżąca Spółka") na decyzję z 16 kwietnia 2025 r. nr N-I.7581.2.36.2024 w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. Natomiast w punkcie drugim Sąd I instancji orzekł o zwrocie Skarżącej Spółce uiszczonego wpisu od skargi. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 12 maja 2025 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), Skarżąca Spółka, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła ww. skargę. Do skargi dołączono pełnomocnictwo z 5 kwietnia 2023 r. udzielone radcy prawnemu A. M., obejmujące umocowanie do reprezentowania strony skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi podpisane przez działających w imieniu Skarżącej Spółki wiceprezesa zarządu W. M. oraz J. B. Do skargi został dołączony aktualny na dzień 8 maja 2025 r. odpis z KRS, z którego wynikało, że w przypadku powołania wieloosobowego zarządu do składania oświadczeń woli w imieniu Skarżącej Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Z odpisu KRS wynikało, że w skład wieloosobowego zarządu wchodzi, jako wiceprezes zarządu, W. M.. J. B. nie widniał natomiast w składzie zarządu. W związku z powyższym, na podstawie zarządzenia z 17 lipca 2025 r. pełnomocnik Skarżącej Spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu A. M. do wniesienia skargi i reprezentowania Skarżącej Spółki w powyższej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie lub pełnomocnictwa ogólnego – do występowania w imieniu Skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi udzielonego przez osoby uprawnione do działania w imieniu Skarżącej Spółki zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z aktualnego odpisu z KRS lub nadesłania pełnego odpisu z KRS, z którego wynikałoby, że podpisani pod pełnomocnictwem wiceprezes zarządu W. M. i wiceprezes zarządu J. B. pełnili tą funkcję w dacie udzielenia pełnomocnictwa dołączonego do skargi, tj. 5 kwietnia 2023 r. W wezwaniu Sąd I instancji wyjaśnił, że nadesłany wraz ze skargą aktualny odpis KRS nie dokumentuje powyższej okoliczności. Jednocześnie przy piśmie z 18 lipa 2025 r. Sąd I instancji doręczył pełnomocnikowi Skarżącej Spółki wniosek organu, zawarty w odpowiedzi na skargę z 11 czerwca 2025 r., a dotyczący rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Powyższe wezwanie, pełnomocnik Skarżącej Spółki odebrał 25 lipca 2025 r., pozostało ono jednakże bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 834/25 - Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi. Jednocześnie Sąd I instancji orzekł o zwrocie Skarżącej Spółce uiszczonego wpisu od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W oparciu o art. 194 § 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez brak doręczenia Skarżącej Spółce wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci pełnego odpisu KRS Spółki, co skutkowało bezpodstawnym odrzuceniem skargi; b) art. 37 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniesiona przez skarżącego skarga zawierała brak formalny w postaci niewykazania umocowania do działania w imieniu Skarżącej, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego przedłożone zostało pełnomocnictwo wraz z odpisem KRS, które znajdują się w aktach postępowania administracyjnego, a które to zostały przekazane do Sądu I instancji wraz ze skargą; 2. przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869) poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i uznanie, że Skarżąca Spółka ma obowiązek przesłania odpisu pełnego KRS spółki celem wykazania umocowania pełnomocnika, podczas gdy Sąd I instancji powinien uwzględnić tę okoliczność z urzędu jako fakt powszechnie znany, gdy Krajowy Rejestr Sądowy jest rejestrem jawnym. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Nadto, wniosła, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. odpisu doręczonej Skarżącej Spółce korespondencji Sądu I instancji, w dniu 25 lipca 2025 r. wraz z kopertą, celem wykazania faktu doręczenia pełnomocnikowi Skarżącego Spółki w tym dniu pisma z 18 lipca 2025 r. wraz z odpisem odpowiedzi na skargę, a nie wezwania do usunięcia braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd I instancji) do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto, zgodnie z art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd I instancji) osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym, w przypadku spółki prawa handlowego, jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny środka prawnego, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sędzia sprawozdawca właściwie wezwał pełnomocnika Skarżącej Spółki do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu A. M. do wniesienia skargi i reprezentowania Skarżącej Spółki w powyższej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie lub pełnomocnictwa ogólnego – do występowania w imieniu Skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi udzielonego przez osoby uprawnione do działania w imieniu skarżącej Spółki zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z aktualnego odpisu z KRS lub nadesłania pełnego odpisu z KRS, z którego wynikałoby, że podpisani pod pełnomocnictwem wiceprezes zarządu W. M. i wiceprezes zarządu J. B. pełnili tą funkcję w dacie udzielenia pełnomocnictwa dołączonego do skargi, tj. 5 kwietnia 2023 r. W wezwaniu tym Sąd I instancji wyjaśnił, że nadesłany wraz ze skargą aktualny odpis KRS nie dokumentuje powyższej okoliczności. Powyższe wezwanie pełnomocnik Skarżącej Spółki odebrał 25 lipca 2025 r., a więc termin do jego wykonania upłynął 1 sierpnia 2025 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik Skarżącej Spółki nie wykonał wezwania Sądu I instancji, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowana w złożonym zażaleniu argumentacja, że pełnomocnik Skarżącej Spółki nie otrzymał wezwania do uzupełninia braku formalnego skargi (a jedynie odpis odpowiedzi na skargę z pismem Sądu z 18 lipca 2025 r, których to oryginały nadesłał wraz ze złożonym zażaleniem), nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji sprawy. Po pierwsze, z dołączonego do akt sprawy wydruku zwrotnego potwierdzenia odbioru z systemu EZD (k. 85) oraz z oryginału koperty nadesłanej przez pełnomocnika Skarżącej Spółki (k.56) wynika, że przesyłka ta została prawidłowo zaadresowana i doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 25 lipca 2025 r. Po drugie zaś, za bezskuteczny uznać należało zarzut dotyczący zawartości ww. przesyłki, a w szczególności wskazanie na brak wśród doręczanych pism wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zauważyć tu trzeba, że w orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (zob. np.: postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. I OZ 245/21, z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. I OZ 929/20, z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. I OZ 663/19, czy z dnia 21 maja 2010 r., sygn. II FSK 619/10 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2000 r., sygn. I CZ 38/00, Biuletyn SN 2000, Nr 5, poz. 15). Istotnym dla stwierdzenia prawidłowości takiego doręczenia jest, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki zwrotnego potwierdzenia odbioru – a więc zawartość przesyłki powinna jasno wynikać z treści rubryki "rodzaj przesyłki". Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 19, dalej: "rozporządzenie"), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Takie sygnowanie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została opisana na formularzu potwierdzenia odbioru (zob. wyroki NSA: z 8 października 2020 r., II FSK 1072/18, z 25 września 2020 r., II FSK 1649/18, czy postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2021 r., I OZ 245/21, z 26 lutego 2021 r., III FZ 185/21, z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10). Z analizy akt sprawy wynika, że na podany w skardze adres pełnomocnika Skarżącej Spółki zostało przesłane wezwanie z 17 lipca 2025 r. do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi - w terminie 7 dni - od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia oraz pismo przewodnie z 18 lipca 2025 r., przy którym doręczono odpis odpowiedzi na skargę. Jednocześnie w piśmie tym Sąd I instancji poinformował o treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku ze złożeniem przez organ wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zawartość nadanej przesyłki potwierdza pozostawione w aktach sprawy przez pracownika sekretariatu Sądu I instancji - odpisy tych pism (k. 23-24 akt sądowych), a przede wszystkim treść zwrotnego potwierdzenia odbioru (wydruk ZPO z systemu EZD k. 85), na którym, powyżej miejsca, w którym potwierdzono odbiór przesyłki, w rubryce "Rodzaj przesyłki" znajdują się skrótowy opis jej zawartości, z którego wynika, że przesyłka zawierała: "wezw. o braki sk + inf o p. upr.". Jednocześnie stwierdzić należy, że opisany wyżej formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru jest zgodny z wzorem ustalonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Nie jest też kwestionowany fakt odebrania ww. przesyłki sądowej przez pełnomocnika Skarżącej Spółki 25 lipca 2025 r. Wskazany wydruk ZPO z systemu EZD zawiera więc konkretne adnotacje o jej zawartości, a osoba odbierająca korespondencję tym samym poświadczyła, że odebrała wyszczególnione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokumenty, wśród nich " wezw. o braki sk". Prawidłowo wypełniony na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm., dalej: "k.p.c."), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998). W tym właśnie zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu (zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a których przyjęcie pokwitował własnoręcznym podpisem, powinien ten fakt udowodnić - zgodnie z wymaganiami art. 252 k.p.c. - co oznacza że samo twierdzenie pełnomocnika Skarżącej Spółki, że nie otrzymał przesyłki o wskazanych na dokumencie urzędowym zawartościach, których to otrzymanie potwierdził, będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności tego dokumentu (czyli w tej sytuacji zawartości koperty, otrzymanej przez pełnomocnika Skarżącej 25 lipca 2025 r.). Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania zawartości przesyłki po jej odbiorze stałoby w sprzeczności z istotą potwierdzania odbioru przesyłek. W każdym takim przypadku odbiorca przesyłki mógłby przecież podnosić, że otrzymał inne pisma niż wysłane (opisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) lub też, że nie otrzymał żadnego pisma (czyli, że odebrał pustą kopertę). Przechodząc dalej zauważyć należy, że nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego uwierzytelniony odpis. Wykazanie się pełnomocnictwem na etapie postępowania administracyjnego nie zwalniało zatem z obowiązku przedłożenia ww. dokumentu przez pełnomocnika Skarżącej Spółki na wezwanie Sądu. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd I instancji) jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Należy także wskazać, że zgodnie z zasadą wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym (art. 34 p.p.s.a.), to do strony postępowania należy decyzja odnośnie tego, czy przed sądem administracyjnym będzie występowała osobiście, czy też będzie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego. Przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (zob. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; postanowienie NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1039/17). Dodać należy, że w niniejszej sprawie dokumentami wykazującymi umocowanie do działania w imieniu Skarżącej Spółki są niewątpliwie odpisy z KRS, czyli dokumenty, o przedstawienie których został wezwany pełnomocnik Skarżącej Spółki. Zgodzić się co prawda należy z autorem zażalenia, że rejestr KRS jest jawny, jednakże, nie oznacza to, iż Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd I instancji i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS-u i obciążenie tą czynnością Sądu musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takie wprowadzono dopiero ustawą z dnia 12 września 2025 r. – o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1425), która weszła w życie 5 listopada 2025 r. Takim przepisem nie jest również powołany w zażaleniu art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowiący jedynie o tym, że rejestr KRS jest rejestrem jawnym. Tym samym, skoro nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik Skarżącej Spółki został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi i pouczony o skutkach niedochowania terminu, to niewykonanie wezwania Sądu I instancji w tym zakresie stanowiło podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.