I OZ 726/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 249/14 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami i zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wnioski P.B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż skarżący w swoim wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną, ich dochód wynosi 3300 zł miesięcznie, a na koszty składają się rata kredytu hipotecznego (700 zł), koszty utrzymania domu (800 zł) oraz koszty leczenia (300 zł). Ponadto skarżący podkreślił, iż koszty utrzymania dwojga dorosłych i 8 letniego dziecka nie pozwalają na dokonanie jakichkolwiek oszczędności. Oceniając złożony wniosek Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co pozwalałoby na przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd podkreślił, iż strona uzyskuje stały miesięczny dochód, co pozwala jej pokryć koszty niniejszego postępowania, szczególnie że w postępowaniu przed organami skarżący korzystał z pomocy pełnomocnika z wyboru. W ocenie Sądu okoliczności powyższe wskazywały na brak spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie wniósł P.B., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż – z uwagi na zmianę sytuacji majątkowej – obecnie nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Ponadto strona podniosła, iż ponosi koszty związane z koniecznością leczenia i nie może podjąć pracy z uwagi na swój stan zdrowia. Skarżący wskazał też, iż Sąd winien był wnikliwie odnieść się do wszystkich okoliczności sprawy, czego nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym – a takie było w istocie żądanie skarżącego w niniejszej sprawie – może być przyznane osobie fizycznej jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uprawniałyby Sąd do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak wynika z danych, które we wniosku zamieścił P.B., osiąga on stały miesięczny dochód w kwocie 3300 zł miesięcznie, na który składa się wypłacane mu świadczenie pielęgnacyjne oraz dochód z działalności gospodarczej jego żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Okoliczność ta nie pozwala na przyjęcie, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w oparciu o art. 264 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodzić się przy tym trzeba z Sądem I instancji, iż na ocenę sytuacji majątkowej strony nie może wpłynąć fakt, iż skarżący spłaca zaciągnięty kredyt hipoteczny, bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć prymatu nad zobowiązaniami publicznoprawnymi. Tym samym przyjąć trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dokonał słusznej oceny okoliczności niniejszej sprawy, a postanowienie odmawiające P.B. przyznania prawa pomocy jest prawidłowe, Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.