I OZ 719/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt IV SO/Po 13/25 w sprawie z wniosku M.W. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Średzkiego z dnia 6 marca 2025 r. nr GN.6821.7.33.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz M.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt IV SO/Po 13/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie na podstawie art. 58 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), po rozpoznaniu wniosku M.W. (dalej "skarżący") o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Średzkiego z dnia 6 marca 2025 r. nr GN.6821.7.33.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. odrzucił wniosek, 2. zwrócił wnioskodawcy kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że żądanie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego bez złożenia skargi na ten akt uniemożliwia sądowi wstrzymanie jego wykonania, czyniąc rozstrzygnięcie w tym przedmiocie niedopuszczalnym. Postępowanie inicjowane wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne, stanowi bowiem postępowanie wpadkowe, którego byt prawny jest uzależniony w sensie formalnym od wniesienia skargi na taką decyzję, co do której skarżący może domagać się wstrzymania jej wykonania w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie zarejestrowano w repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi wnioskodawcy na opisaną na wstępie decyzję Starosty Średzkiego. Niezależnie od tych okoliczności Sąd podniósł, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na decyzję Starosty Średzkiego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Od decyzji organu I instancji przysługiwało stronom odwołanie, w tym przypadku do Wojewody Wielkopolskiego. Co istotne, stosownie do art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej "k.p.a."), przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Stosownie zaś do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Mając zatem na uwadze, że wniosek strony odnosił się do decyzji nieostatecznej, wydanej przez organ I instancji, Sąd przyjął, że również z tej przyczyny wniosek o wstrzymanie decyzji nie mógł zostać rozpoznany. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 58 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie wniosku za niedopuszczalny, podczas gdy brzmienie powołanych przepisów nie wskazuje, aby do złożenia wniosku o wstrzymanie decyzji było potrzebne złożenie również skargi na ten akt. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Złożone zażalenie podlega odrzuceniu. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. Zażalenie natomiast, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a., jest środkiem zaskarżenia możliwym do wykorzystania jedynie w taksatywnie wymienionych przypadkach. Brak jest wśród nich możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia sądu wojewódzkiego kończące postępowanie w sprawie z przyczyny wymienionej w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co a contrario wynika z również z art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na które skarżący złożył zażalenie, dotyczyło odrzucenia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Średzkiego z dnia 6 marca 2025 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd I instancji jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., a zatem zapadłe rozstrzygnięcie było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie nieobjętym środkiem odwoławczym w postaci zażalenia, a tym samym jedyną formą jego zaskarżenia mogła być skarga kasacyjna, zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. Skarżący co prawda został błędnie pouczony przez Sąd I instancji o możliwości zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia zażaleniem, jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wydane w sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.