I OZ 702/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na zarządzenie z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt IV SPP/Po 111/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO-4110/1456/24 w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2025 r. R.P. zawarł wniosek o wyłączenie sędziów. Wskazał, że wnosi o wyłączenie autorów zaskarżonego orzeczenia, gdyż są oni niepełnowartościowi i żadne ich oświadczenie nie czyni ich pełnowartościowymi. Zarządzeniem z dnia 1 września 2025 r. skarżący został wezwany do wskazania imienia i nazwiska sędziów, których dotyczy powyższy wniosek, podania przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego z sędziów, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 września 2025 r., jednakże skarżący pozostawił je bez odpowiedzi. Wobec nieuzupełnienia braku formalnego pisma przez skarżącego, zarządzeniem z dnia 15 października 2025 r. i na podstawie art. 49 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), pozostawiono ww. wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, iż jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wskazywał ponadto, że nie otrzymał wezwania z dnia 1 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, przy czym na zarządzenie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, że wniosek o wyłączenie sędziów obarczony został brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. (również w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a.) wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego przez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżący, mimo doręczonego mu osobiście w dniu 8 września 2025 r. wezwania (zpo k. 58), nie uzupełnił wskazanych w nim braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy tym samym za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.