I OZ 70/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24 w sprawie ze skargi P. w P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 8 kwietnia 2024 r. P. w P. (dalej: "Skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpoznaniu wniosku o zmianę decyzji. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24, wydanym w postępowaniu uproszczonym - Sąd I instancji orzekł o: stwierdzeniu, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2 sentencji wyroku); wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych (pkt 3 sentencji wyroku); zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Skarżącemu 9 maja 2025 r. Pismem z 22 maja 2025 r., Skarżący wniósł o uzupełnienie wyroku, wnosząc o zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 250 złotych, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") z tytułu zadośćuczynienia za stwierdzoną bezczynność organu, uzupełnienie rozstrzygnięcia o zwrot kosztów postępowania i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów: a) 1/3 kosztów przesyłek pocztowych związanych z postępowaniem w kwocie 61 zł: 3 = 20 33 zł; b) kosztów opłaty pocztowej od opłaty skargi w kwocie 5,90 zł; c) 1/3 uśrednionych kosztów dojazdu samochodem przedstawiciela stowarzyszenia na bezpłatne konsultacje i na pocztę, łącznie 60 km x 1,15 zł = 69 ; 3 = 23 zł; d) uśrednionych kosztów materiałów biurowych (papier, koperty, wydruki, energia) w kwocie 10 zł; e) uśrednionych kosztów pracy przedstawiciela Skarżącego związanej z niniejszą sprawą, nieopłaconych w żadnej części (funkcja pełniona w wolontariacie) w kwocie 100 zł. Ponadto, Skarżący wniósł o "uzupełnienie wyroku na podstawie art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a, o wynik kontroli Sądu dotyczącej działalności organów administracji publicznej, w oparciu o kryterium zgodności z prawem wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych w niniejszej sprawie". Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r. odmówił uzupełnienia ww. wyroku wskazując, że w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających jego uzupełnienie, o których mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. błędną wykładnię art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że nie był on zobowiązany do rozważania żądania zasądzenia na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej, pomimo że w uzasadnieniu wyroku wskazano na możliwość przyznania takiej sumy na wniosek strony; 2. naruszenie art. 157 § 1 p.p.s.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki do uzupełnienia wyroku w zakresie: orzeczenia o wniosku złożonym na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.; orzeczenia o pełnym zwrocie uzasadnionych kosztów postępowania poniesionych przez stronę skarżącą (w tym opłaty uzupełniające, przejazdy, opłaty pocztowe i inne niezbędne wydatki); 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 209 k.p.c. przez pominięcie obowiązku dokładnego rozważenia wniosku strony oraz nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę okoliczności faktycznych i dowodów poniesionych kosztów, istotnych dla rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uzupełnienie wyroku poprzez zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 250 złotych oraz zwrotu poniesionych kosztów postępowania w wysokości 159,23 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z powyższego brzmienia przepisu wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W tym kontekście dodać należy, że przez brak orzeczenia o całości skargi rozumieć należy sytuację, gdy sąd pominął w wyroku niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym należy, że Skarżący w złożonej skardze domagał się jedynie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji. Ponadto, w piśmie procesowym z 2 stycznia 2025 r. wniósł uzupełniająco o zasądzenie należnych kosztów postępowania (bez ich wykazania). Co istotne, nie występował przy tym o przyznanie sumy pieniężnej od organu. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że orzekł on o całości żądania skargi. Stwierdził, bowiem, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zgłoszonego wniosku, ocenił, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę (z urzędu) oraz umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wobec wydania decyzji. Jednocześnie zasądził od organu zwrot kosztów postępowania, tj. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Rację ma Sąd I instancji, że postanowienie o kosztach zapadło w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Skarżący nie przedstawił, bowiem przed wydaniem wyroku żadnego zestawienia poniesionych wydatków. Dlatego też Sąd I instancji w punkcie 4 wyroku zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 (sto) złotych, gdyż w takiej właśnie wysokości zostały poniesione przez Skarżącego koszty postępowania sądowego (wpis od skargi), co wynikało z akt sądowych sprawy. Przechodząc dalej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Nadto w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Podzielić, zatem należy również stanowisko Sądu I instancji, że z żadnej z przytoczonych wyżej regulacji nie wynika by rozpoznając sprawę na bezczynność, względnie przewlekłość - Sąd zobowiązany był z urzędu orzekać w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej na rzecz Skarżącego od organu. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 157 § 1 p.p.s.a. a także art. 149 § 2 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono wszelkie niezbędne elementy. Klarownie wynika z niego sposób rozumowania Sądu I instancji oraz zasadność rozstrzygnięcia, co do braku spełnienia przesłanek do uzupełnienia wyroku. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w postępowaniu sądowym, jako podstawowe, sądy administracyjne stosują przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.