I OZ 683/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 1/25 o wezwaniu A.F. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi A.F. na bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie przyznania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 1/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A.F. (dalej "skarżąca") na bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie przyznania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Skarżąca wniosła o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia 7 maja 2025 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku w kwocie 100 złotych. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 234 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r., poz. 769, dalej "P.p.s.a."), opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 P.p.s.a. nie stosuje się. Zgodnie natomiast z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1090) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skarżącej podniesione z zażaleniu, nie zasługują na uwzględnienie. Zasadą jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Wyjątki od tej zasady wynikają z przepisów ustawy P.p.s.a. Wyjątkami tymi są zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 P.p.s.a.), instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne P.p.s.a.) oraz przedmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sytuacjach przewidzianych w art. 227 § 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżącej nie przysługuje żadne zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Kwestia zaś, do której skarżąca odnosi się w zażaleniu prawdopodobnie dotyczy zwolnienia z opłaty skarbowej, która przewidziana jest w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2025 r., poz. 1154). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach rekompensat w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097). Nie ulega jednakże wątpliwości, że czym innym jest opłata skarbowa, a czym innym zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W oparciu o powyższe, zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, prawidłowo określając jej wysokość na 100 zł na podstawie § 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.