I OZ 681/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3743/15 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. B. na działanie Ministra Rozwoju postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 marca 2016 r., sygn. IV SA/Wa 3743/15 oddalił wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek ten został złożony w sprawie ze skargi na pismo Dyrektora Departamentu Doskonalenia Regulacji Prawnych Ministerstwa Gospodarki z 28 września 2015 r., znak [...], stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z 19 sierpnia 2015 r. Jako organ, którego działanie zostało zaskarżone wskazany został Minister Rozwoju (jako Minister właściwy do spraw gospodarki). Ministrowi zarzucono, że nie wypełnia swoich obowiązków nadzorczych wynikających z ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, w wyniku czego skarżący jako wierzyciel poniósł szkodę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że zachodzi przesłanka z art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), polegająca na oczywistej bezzasadności skargi. Wniesiona skarga podlega bowiem odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia. Sąd wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności gdy są podstawy do jej odrzucenia. W zażaleniu na postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że o zasadności jego wniosku świadczy doręczone mu postanowienie o odrzuceniu skargi i związana z tym konieczność uzyskania pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wprowadzona przesłanka odmowy przyznania prawa pomocy, oderwana od sytuacji majątkowej strony, daje podstawy do przyjęcia, że zgodnie z zamiarem ustawodawcy mogą zaistnieć przypadki, gdy udzielanie finansowego wsparcia ze strony Państwa w dochodzeniu ochrony prawnej przed sądem jest wyłączone z tego względu, że wniesiona skarga nie prowadzi do realizacji tego celu, jakim jest sądowa kontrola działania administracji. Nie jest wówczas dopuszczalne angażowanie środków publicznych, winny być one bowiem wydawane racjonalnie i optymalne. Na etapie rozpoznawania wniosku o prawo pomocy wyłączona jest możliwość rzeczowego badania zasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi może zatem dotyczyć sytuacji, gdy sąd administracyjny w danej sprawie nie jest legitymowany do badania legalności czy to ze względu na charakter aktu, czy też ze względu na rodzaj podmiotu, który go wydał, a okoliczność ta jest niewątpliwa. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., co ma miejsce wówczas, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Dyrektora Departamentu Ministerstwa Gospodarki z dnia 28 września 2015 r. znak [...], stanowiące odpowiedź organu na "ostateczne wezwanie przesądowe do usunięcia sprzeczności z prawem przez [A] dopełnienie, bez zbędnej zwłoki, obowiązku z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 6 w zw. z art. 29-30 i w zw. z art. 7 ust. 1 i 12 ust. 1 ustawy (z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych) wobec 2 podmiotów nadzorowanych: 1. Rejestr Dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A., 2. Biuro Informacji Gospodarczej Indor Monitor S.A. (...)"., w szczególności poprzez wykonanie szeregu wymienionych w piśmie czynności. W uzasadnieniu skargi Ministrowi zarzucono zaniechanie wykonania czynności nadzoru nad wymienionymi biurami informacji gospodarczej. Mając na uwadze zakres kognicji sądów administracyjnych określony w art. art. 3 § 2 p.p.s.a. nie można zatem uznać, że przedmiot niniejszej skargi stanowi akt lub czynność, o których mowa w tym przepisie, lub też bezczynność z zakresie podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Uprawnienia nadzorcze Ministra nie podlegają monitorowaniu przez osoby trzecie. Wobec tego stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, zasadnie zatem Sąd I instancji na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówił przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Zaskarżone postanowienie z dnia 3 marca 2016 r. nie narusza zatem przepisów obowiązującego prawa, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.