I OZ 680/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na pkt II i III postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 325/14 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 maja 2014 r., IV SA/Wr 325/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt I odrzucił skargę Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; w pkt II oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a w pkt III odmówił zawieszenia postępowania sądowego. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji najpierw uzasadnił odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., wskazując, że podlegała ona odrzuceniu, jako wniesiona przedwcześnie – przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Następnie, zaznaczył, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Za skargę oczywiście bezzasadną uważa się także skargę podlegającą odrzuceniu. W związku z tym, na podstawie cytowanego przepisu prawa, należało oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się do punktu trzeciego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji wskazał, że brak jest również podstaw do zawieszenia postępowania sądowego zgodnie z żądaniem skargi. Omówiona w pkt I uzasadnienia sprawa ma samoistny charakter i nie wiąże się z jakimkolwiek postępowaniem prowadzonym z inicjatywy procesowej skarżącego. Przepisy art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie mają tu zastosowania. Na powyżej opisane postanowienie Z. R. wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie w pkt II i III. W uzasadnieniu podkreślił, że pismem z 28 marca 2014 r. wniósł jedną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ponieważ zaskarżone postanowienia pozostają ze sobą w związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na postanowienie SKO z [...] lutego 2014 r., nr [...] (w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 324/14) pomimo tego, że przed SKO toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z [...] grudnia 2013 r. W sprawie skargi na postanowienie SKO z [...] grudnia 2013 r. Sąd I instancji powinien był zastosować art. 56 w zw. z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i zawiesić postępowanie z urzędu. Wszczęcie postępowania następuje w chwili wniesienia podania do organu i wiąże sąd w sprawie. Taki wniosek został przez skarżącego złożony do SKO 14 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarga została przez skarżącego wniesiona osobiście do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu 28 marca 2014 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności 14 stycznia 2014 r. Odnosząc się do zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji dotyczące zawieszenia postępowania należy podkreślić, że aby w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 56 p.p.s.a, musi zostać spełniony warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, skarga Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2013 r. została odrzucona jako wniesiona przedwcześnie, to znaczy przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący, prawidłowo pouczony, nie zaskarżył skutecznie tego postanowienia skargą kasacyjną, ale osobiście sporządzonym zażaleniem, które zostało przez Sąd I instancji odrzucone postanowieniem z 20 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 sierpnia 2014 r., I OZ 681/14 oddalił zażalenie na to postanowienie. Oznacza to, że postanowienie o odrzuceniu skargi na postanowienie SKO z [...] grudnia 2013 r. stało się prawomocne i wiąże w sprawie. Nie można więc uznać, że w sprawie skarga Z. R. została wniesiona skutecznie. Należy podkreślić, że ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążą nie tylko strony postępowania, ale i sądy administracyjne. W związku z tym, skuteczność wnoszonych przez skarżącego pism zależy między innymi nie tylko od ich obiektywnej zasadności, ale i również np. od tego, czy zostały wniesione w przewidzianych do tego terminach, albo sporządzone w przewidziany prawem sposób. W niniejszej sprawie, odrzucenie skargi ma rozstrzygające znaczenie – zawieszenie postępowania sądowego po to, aby w dalszej kolejności je podjąć – ale w efekcie i tak odrzucić, jest sprzeczne z zasadami logiki i ekonomiki procesowej. Przede wszystkim, wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, które skarżący zainicjował wnioskiem z 14 stycznia 2014 r. – nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na to postępowanie sądowe (sygn. akt IV SA/Wr 325/14), ponieważ zostało ono zainicjowane przez niego w sposób wadliwy. Z powodu okoliczności uzasadniających odrzucenie, sąd administracyjny nie byłby uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w toku tego postępowania – a na tym przecież skarżącemu zależało. Prawomocne odrzucenie skargi (pkt I postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 maja 2014 r.) miało rozstrzygające znaczenie również dla wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stanowi o tym przepis art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Odrzucenie skargi przez sąd administracyjny z powodu wniesienia jej przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego wypełnia przesłanki przewidziane w art. 247 p.p.s.a. Z tego powodu, wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.