I OZ 672/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Op 99/18 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium postanawia uchylić postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Op 99/18 i zasądzić od Wojewody [...] na rzecz A.K. kwotę 1.817 (słownie: tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Op 99/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] (pkt 1); zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A.K. kwotę 497 złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2). A.K., na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 w związku z art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), wniosła zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 w/w wyroku. Zarzuciła Sadowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 200 i art. 205 § 2 w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy zasadnym było zastosowanie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia, z uwagi na przedmiot sprawy, którym była należność pieniężna; 2) art. 200 i art. 205 § 2 w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w/w rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy była należność pieniężna. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia zawartego w punkcie 2 wyroku z dnia 17 maja 2018 r., poprzez zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz A.K. kwotę 1.817 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wskazała, że niniejsza sprawa dotyczy zaskarżonej należności pieniężnej z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (stypendium) w kwocie 9.176,00 zł, dlatego też, na mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, minimalna stawka zastępstwa radcy prawnego wynosi 1.800 zł. W konsekwencji prawidłowo zasądzona kwota zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z uwzględnieniem kosztów uiszczenia opłaty skarbowej za pełnomocnictwo, winna wynosić 1.817 zł, a nie 497 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 231 P.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W świetle art. 205 § 2 P.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują szczegółowych zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez radcę prawnego, zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. rozporządzenia, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, oblicza się na podstawie § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu przez A.K. nienależnie pobranego świadczenia (stypendium) w kwocie 9.176,00 zł. Wysokość kwoty pieniężnej podlegającej zwrotowi została określona w osnowie decyzji i tym samym stanowi element rozstrzygnięcia organu administracji. Nie jest to zatem decyzja kreująca obowiązek o charakterze ogólnym, lecz zobowiązuje ona stronę do konkretnego zachowania, tj. zwrotu nienależnie pobranego stypendium w sprecyzowanej wysokości. Wobec tego jest to sprawa o konkretną należność pieniężną. Z § 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia wynika, że przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 5.000 zł do 10.000 zł stawka minimalna wynagrodzenia dla radcy prawnego wynosi 1.800 zł. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu naruszył art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości przyznanych skarżącej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w zakresie kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego. Mimo że, jak wyżej wskazano, sprawa dotyczyła należności pieniężnej, błędnie uznał, iż jest to inna sprawa i zastosował § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia, zamiast § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł, jak w sentencji postanowienia. Zasądzona od Wojewody [...] na rzecz A.K. kwota 1.817 zł obejmuje koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego reprezentującego skarżącą w kwocie 1.800 zł oraz koszty uiszczenia opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł natomiast o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach, na podstawie art. 209 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach.