I OZ 671/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 493/11 o odmowie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 493/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku P. L., odmówił wyłączenia sędziego NSA Adama Mikusińskiego od udziału w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 5 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku skarżącego P. L. odmówił wyłączenia m.in. sędziego NSA Adama Mikusińskiego. W kolejnym wniosku - z dnia 16 marca 2013 r. - skarżący wniósł o wyłączenie sędziego NSA Adama Mikusińskiego, wskazując, że jako Przewodniczący IV Wydziału WSA w Gliwicach powinien wstrzymać się od wszelkich czynności w sprawie odwoławczej dotyczącej wyłączenia go od udziału w postępowaniu. Następnie Sąd podał, iż na podstawie art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 18 § 3 P.p.s.a., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Natomiast na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zdaniem Sądu I instancji, wniosek P. L. o wyłączenie sędziego nie odpowiada przesłankom wynikającym z powyższych przepisów, gdyż skarżący domaga się ponownie wyłączenia sędziego w sprawie, nie wskazując okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. Sąd podkreślił również, że zgodnie z oświadczeniem wyżej wymienionego sędziego, brak jest podstaw do wyłączenia go od rozpatrywania sprawy na podstawie art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Od dnia rozpoznania poprzedniego wniosku, nie wystąpiły nowe okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego. Zażalenie na powyższe postanowienia złożył P. L., domagając się jego zmiany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.). Wbrew odmiennym wywodom skarżącego trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia sędziego Adama Mikusińskiego. O braku tych podstaw świadczy m. in. to, że skarżący w zażaleniu nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art.18 § 1- 3 P.p.s.a. Ponadto z oświadczenia złożonego przez sędziego Adama Mikusińskiego (k. 132 akt sądowych) , o którego wyłączenie wnosi skarżący wynika, że nie łączy go żaden stosunek osobisty ze skarżącym mogący mieć znaczenie dla jego bezstronności. Skarżący zatem nie uprawdopodobnił, aby zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy określona w art. 19 ustawy. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego Adama Mikusińskiego, nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.