I OZ 662/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 910/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r. nr KOC/3517/Go/19 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z 10 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 910/21, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę B. R. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 4 marca 2021 r. nr KOC/3517/Go/19 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (pkt 1 postanowienia) oraz orzekł o zwrocie Skarżącej wpisu sądowego w wysokości 200 (dwieście) złotych (pkt 2 postanowienia). Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca pomimo wezwania doręczonego stronie w trybie doręczenia zastępczego nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 159 egzemplarzy odpisów skargi, własnoręcznie podpisanych bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wskazała, że do dnia dzisiejszego nie została jej skutecznie doręczona ani przesyłka sądowa, ani awizo o pozostawieniu jej w placówce pocztowej. Wskazała, że w okresie wakacyjnym przebywała w Warszawie i nie opuszczała na dłużej miejsca zamieszkania. Nie istniały zatem przeszkody dla doręczenia jej przesyłki, czy też jej awizowania. Podała, że tego typu sytuacje zdarzały się już wielokrotnie, a pandemia spotęgowała tylko ten problem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a., należy traktować wymogi określone w art. 47 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie zaś do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest wspomniany art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga złożona przez Skarżącą dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie nadesłano jej 159 odpisów dla pozostałych stron postępowania. W tej sytuacji słusznie wezwano Skarżącą, pismem z 3 sierpnia 2021 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że Skarżąca nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało wysłane na adres wskazany w skardze. Do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 6 sierpnia 2021 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem Skarżącej (ul. [...]). Powtórne awizowanie nastąpiło 16 sierpnia 2021 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 24 sierpnia 2021 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 20 sierpnia 2021 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął Skarżącej 27 sierpnia 2021 r. Analizując argumenty podniesione w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie Skarżąca nie uczyniła. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane wyłącznie gołosłowne twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że Skarżąca nie opuszczała w tym czasie miejsca zamieszkania, a zatem przesyłka powinna być jej doręczona. A zatem uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Końcowo wskazać należy, że pozostała argumentacja Skarżącej zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te staną się natomiast przedmiotem oceny Sądu I instancji w odrębnym postępowaniu incydentalnym w związku ze złożeniem przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.