I OZ 657/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 988/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 988/16 w sprawie ze skargi M.K. na uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia pracy doktorskiej i niedopuszczenia do publicznej obrony postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę M.K. na uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia pracy doktorskiej i niedopuszczenia do publicznej obrony. Odpis w/w postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 22 września 2016 r. W dniu 29 marca 2017 r. wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 31 sierpnia 2016 r. Opinia ta została doręczona skarżącej w dniu 6 kwietnia 2017 r. W dniu 17 sierpnia 2017 r. M.K., reprezentowana przez adwokata z wyboru M.K., wniosła skargę kasacyjną od w/w postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Podała, że z przyczyn obiektywnych nie miała możliwości złożenia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, bowiem nie posiada uprawnień zawodowych, które pozwoliłyby jej na samodzielne sporządzenie skargi kasacyjnej, zaś pełnomocnik wyznaczony z urzędu w dniu 29 marca 2017 r. złożył opinię prawną o braku podstaw do zaskarżenia postanowienia z dnia 31 sierpnia 2016 r., odmawiając tym samym sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżąca, pomimo podjętych prób nawiązania współpracy z innymi profesjonalnymi pełnomocnikami, nie znalazła pełnomocnika, który podjąłby się sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie w ustawowym terminie. Dopiero w dniu 10 sierpnia 2017 r. zawarła umowę zlecenia z adwokat M.K. i w tym samym dniu udzieliła jej pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania w sprawie. Brak możliwości wcześniejszego udzielenia pełnomocnictwa był zatem obiektywny i nie wynikał z niedbalstwa skarżącej, która wcześniej kontaktowała się z kilkoma innymi pełnomocnikami, którzy nie podjęli się reprezentowania jej w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 988/16 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na skutek zażalenia M.K. na powyższe postanowienie sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1952/17 zażalenie oddalił. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy powołanie się we wniosku o przywrócenie terminu w sposób ogólnikowy na trudności w znalezieniu odpowiedniego profesjonalnego pełnomocnika (bez wskazywania np. konkretnych pełnomocników i dat w których skarżąca miała się z nimi kontaktować) nie stanowią realizacji przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadzić by mogło do niedopuszczalnego wniosku, że w każdym przypadku ustanowienia pełnomocnika z wyboru po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, strona mogłaby domagać się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, podnosząc, że inni pełnomocnicy nie podjęli się sporządzenia skargi kasacyjnej. Przepis art. 87 § 2 P.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia, okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza to jednak, że strona może poprzestać jedynie na gołosłownych oświadczeniach. W konsekwencji powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 988/16 odrzucił skargę kasacyjną M.K. W uzasadnieniu postanowienia podał, że stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a., w przypadku, gdy pełnomocnik wyznaczony z urzędu dla strony skarżącej kasacyjnie nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony, a sąd doręcza odpis opinii stronie. W takim przypadku trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii. Wskazał, że w niniejszej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 8 maja 2017 r., a została ona wniesiona w dniu 17 sierpnia 2017 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla skarżącej rozpoczął bieg z dniem 6 kwietnia 2017 r., kiedy skarżąca otrzymała opinię jej pełnomocnika z urzędu – adwokata B.D. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (karta nr 160, tom I akt sądowych sprawy). Tym samym wniesienie skargi kasacyjnej w dniu 17 sierpnia 2017 r. nastąpiło z oczywistym przekroczeniem terminu, który upływał w dniu 8 maja 2017 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił ponadto, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został załatwiony odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 988/16, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1952/17 oddalił zażalenie strony na to postanowienie. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Powyższe postanowienie z dnia 6 kwietnia 2018 r. stało się przedmiotem zażalenia M.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła brak uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji okoliczności dotyczących pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej w okresie od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r., co uniemożliwiło jej znalezienie profesjonalnego pełnomocnika, celem złożenia skargi kasacyjnej w terminie. Na potwierdzenie powyższego faktu do zażalenia załączyła stosowną dokumentację medyczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a., jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 (a więc z urzędu) nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. W świetle art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z akt sprawy wynika, iż odpis postanowienia z dnia 31 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi M.K. na uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia pracy doktorskiej i niedopuszczenia do publicznej obrony, został doręczony skarżącej w dniu 22 września 2016 r. W dniu 29 marca 2017 r. wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w postanowienia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznając, iż opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, doręczył ją skarżącej w dniu 6 kwietnia 2017 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę treść art. 83 § 2 P.p.s.a., upływał zatem w dniu 8 maja 2017 r. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną w dniu 17 sierpnia 2017 r. Powyższe okoliczności dowodzą, iż skarga kasacyjna została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego z uchybieniem terminu przewidzianego do jej złożenia, co musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 178 P.p.s.a. Należy podkreślić, iż termin ten nie został przywrócony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. odmówił M.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej w okresie od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r., co uniemożliwiło jej znalezienie profesjonalnego pełnomocnika, celem złożenia skargi kasacyjnej w terminie – a więc odnoszące się do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – nie miały na tym etapie sprawy znaczenia, bowiem kwestia ta została już prawomocnie przesądzona. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.