I OZ 653/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 18 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 547/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 547/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku M. B., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 maja 2024 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie podał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzi do wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie uzasadnił swojego wniosku w jakikolwiek sposób ani, w szczególności nie przedstawił swojej sytuacji życiowej, nie wskazał jakie osiąga dochody, jaki posiada majątek, wobec czego, zdaniem Sądu, nie sposób ocenić czy wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w oparciu o art. 98a, art. 147 oraz art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.", a przepisy te nie zostały wyłączone spod zakresu zastosowania art. 9 tejże ustawy. W ocenie strony, w przypadku wniesienia (w obowiązującym terminie) skargi do Sądu, przepis art. 9 u.g.n., nakłada na organ obowiązek wstrzymania z urzędu - wykonania decyzji. Jednocześnie, nie wymaga oceny - ani treści ani tym bardziej zasadności żądania, czy nawet wniosku strony. Zatem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, na podstawie art. 9 u.g.n. nie wymaga dowodzenia - wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jej realizacją. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie jednak do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na co zasadnie zwrócił uwagę wnoszący zażalenie, w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w przypadku skierowania do Sądu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest odmowa jego uwzględnienia. Nawet, gdy wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowany do sądu sformułowany jest lakonicznie, to okoliczność, że organ, mimo zobowiązania zawartego w art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wstrzymał wykonania decyzji, znajduje do zaskarżonej decyzji zastosowanie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt I OZ 770/08, z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 133/12, z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1041/13, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2232/14, z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 179/18, z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt I OZ 871/19, z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I OZ 418/20, z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 1064/20 oraz z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt I OZ 604/24). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Luboń stanowiły bowiem przepisy art. 98a ust. 1 i ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy mieszczą się w dziale III ustawy i nie są przepisami stanowiącymi wyjątek, o którym mowa w art. 9 u.g.n. Oznacza to zatem, że organ administracyjny – w celu ochrony tymczasowej na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami – powinien z urzędu wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, czego nie uczynił. Wobec tego, że Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 maja 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.