I OZ 65/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22 o sprostowaniu z urzędu omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22 w sprawie ze skargi L. A. na postanowienie Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 27 września 2022 r. nr 3/22 w przedmiocie odmowy udostępnienia rejestrów postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi L. A. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 27 września 2022 r. nr 3/22 w przedmiocie odmowy udostępnienia rejestrów orzekł o: uchyleniu zaskarżonego postanowienia (pkt 1 sentencji wyroku); zasądzeniu od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz L. A. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: Kolegium). Następie - Sąd I instancji, wyrokiem z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22, na podstawie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") orzekł o: uchyleniu zaskarżonego wyroku (pkt 1 sentencji wyroku); odrzuceniu skargi (pkt 2 sentencji wyroku); zwróceniu skarżącemu L. A. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 3 sentencji wyroku). Ponadto, Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. sprostował z urzędu omyłkę pisarską w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22, polegającą na wskazaniu przedmiotu zaskarżenia w ten sposób, że w wierszu 8 od dołu zamiast "na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu" wpisać "na postanowienie Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu" a nadto sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji ww. wyroku poprzez zastąpienie zawartej w punkcie 2 sentencji wyroku: "Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu" właściwą nazwą organu "Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu". W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w sprawie doszło do oczywistej omyłki polegającej na błędnym wskazaniu organu w przedmiocie zaskarżenia oraz w pkt 2 sentencji wyroku z dnia 30 czerwca 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Kolegium, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowa omyłka pisarska nie była oczywista. Bez sięgnięcia do akt sprawy nie sposób stwierdzić, wyłącznie na podstawie lektury wyroku i uzasadnienia, postanowienie jakiego organu zostało uchylone, czy Prezesa IPN czy też Kolegium IPN. Podniesiono ponadto, że w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 818/19 wskazano, ze pod pojęciem "oczywistej omyłki" rozumie się takie omyłki, które są natychmiast rozpoznawalne i wynikają jednoznacznie z treści orzeczenia. Innymi słowy "oczywistość" omyłki wyraża się w tym, że już na pierwszy rzut oka można w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że jest to omyłka. Podobnie w sprawie o sygn. akt I OSK 1460/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oczywistość omyłki wyraża się w tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Wskazane w powołanym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości, bezsporny oraz nie mogą one wpływać na treść rozstrzygnięcia. Niedokładnością może być niewłaściwe oznaczenie stron, nieścisłe wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy. Pod pojęciem błędu pisarskiego należy rozumieć widoczny, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwie użyty wyraz lub mylną pisownię. Natomiast inna oczywista pomyłka jest swym charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego i rachunkowego. Prawidłowo, zatem wskazał Sąd I instancji, że niewłaściwe przez niego oznaczenie organu przez błędne wskazanie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zamiast Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wyczerpuje znamiona oczywistej omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Omyłka ta, znajdująca się w komparycji wyroku Sądu I instancji z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2162/22 ma charakter oczywisty i niebudzący wątpliwości oraz w żadnej mierze nie wpływa na treść orzeczenia. Jej stwierdzenie nie wymagało głębszej analizy akt postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym zastrzeżeń Kolegium, że błędne oznaczenie organu nie stanowiło oczywistej omyłki. Stąd sprostowanie dokonane przez Sąd I instancji uznać należy za prawidłowe. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl bowiem art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 p.p.s.a. i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.