I OZ 637/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 491/23 w sprawie ze skargi A.S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 491/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił wstrzymania zaskarżonej przez A. S. i M. S. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z 27 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty M. z 31 stycznia 2023 r., którą ustalono solidarnie dla skarżących opłaty za pobyt dziecka A. S. w domu dziecka: 1) w wysokości 5.576,35 zł za okres od 9 maja 2022 r. do 31 maja 2022 r., 2) w wysokości 7.515,98 zł miesięcznie od dnia 1 czerwca 2022 r. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd I instancji wskazał, że zweryfikowanie czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżących, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawców, m.in. takich jak: stan dochodów i wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku, podlegającego przyszłej bądź trwającej egzekucji. Tymczasem, w niniejszej sprawie, skarżący wymienili jedynie - w uzasadnieniu skargi - wydatki jakie aktualnie ponoszą, związane m.in. z dojazdami do pracy, spłatą kredytów, bieżącymi opłatami związanymi z utrzymaniem mieszkania i gospodarstwa rolnego, kosztami szkoły córki i jej leczenia ortodontycznego, nie potwierdzili natomiast powyższego żadnymi dokumentami, które pozwoliłyby ocenić ich aktualną sytuację finansową. WSA wskazał również, że zapoznał się z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych tj. m.in. z oświadczeniami o stanie majątkowym skarżących, zaświadczeniami dotyczącymi ich dochodów, kalkulacją z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2022 r., dokumentami zawierającymi informację o wysokości spłat zaciągniętych kredytów, ale dotyczą one sytuacji z 2022 r. Nie są to zatem dokumenty i dowody źródłowe obrazujące aktualną sytuację finansową skarżących, dlatego też nie można ich było wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazali, że obecnie ich dochody kształtują się na poziomie 18 000 zł miesięcznie, zaś wydatki w październiku wynosiły 15 840, 67 zł, przy czym nie obejmowały one kosztów dojazdu do pracy, kosztów żywności, doposażenia domu i zakupu ubrań. Na potwierdzenie powyższego załączyli faktury oraz potwierdzenia przelewów. W piśmie procesowym z 20 listopada 2023 r. skarżący ponowili argumentację przedstawioną w zażaleniu. Do pisma załączyli umowę na wykonanie usług rolniczych z 15 września 2021 r. oraz dwie umowy dzierżawy z września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. prawidłowo przyjął, że wniosek skarżących nie zawiera argumentów, które wskazywałyby na zaistnienie wyjątkowych okoliczności przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania wydanych decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalała na jednoznaczne przyjęcie, że sytuacja materialna skarżących jest na tyle trudna, że zasadnym było zastosowanie ochrony tymczasowej. Zalegające w aktach dokumenty nie dają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pełnego obrazu sytuacji finansowej skarżących. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji dokumenty zgromadzone w aktach postępowania administracyjnego dotyczą sytuacji finansowej wnioskodawców w 2022 r. Przedstawione na etapie postępowania zażaleniowego informacje oraz dokumenty również nie są zaś miarodajne i wystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżących w kontekście możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przede wszystkim na ich podstawie nie można ustalić na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste, miesięczne dochody i wydatki skarżących. Skarżący udokumentowali swoje dochody w sposób wybiórczy przedstawiając wybrane dokumenty, które w ocenie samej strony mają uzasadniać zastosowanie ochrony tymczasowej. Ich twierdzenia co do wysokości dochodów i wydatków są przy tym niespójne. Skarżący deklarując, że kwota przedstawionych wydatków za październik 2023 r. nie obejmuje kosztów dojazdu do pracy, kosztów żywności, doposażenia domu i zakupu ubrań, nie wskazują źródła finansowania tych wydatków. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że sam koszt dojazdów do pracy wg twierdzeń zawartych w skardze stanowi kwotę ok. 3000 zł miesięczne, stąd suma wydatków przy jego uwzględnieniu przekraczałaby wysokość deklarowanych dochodów. Mając zaś na uwadze, że skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnych oszczędności, niejasne pozostaje z czego finansowane są te wydatki. W konsekwencji należało przyjąć, że skarżący nie uprawdopodobnili, że obciążenie opłatą za pobyt córki w domu pomocy społecznej, groziłoby utratą środków utrzymania, którą można byłoby utożsamiać ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy jednocześnie zauważyć, że konieczność ponoszenia opłat za pobyt dziecka w domu dziecka, w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze majątkowej. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów. Ponadto dochodzona od skarżących należność jest należnością pieniężną, zatem w razie wydania korzystnego dla nich rozstrzygnięcia, podlegać będzie zwrotowi. Nie ma cechy nieodwracalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.