I OZ 636/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2430/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skarg [...] sp. j. z siedzibą w [...] i G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 września 2023 r. nr KOC/5360/Ac/23 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2024 r. odmówił skarżącemu G. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 2430/23 oddalającego skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] i G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że G. S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismami z dnia 26 kwietnia 2024 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnia ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadany został w placówce Poczty Polskiej przez pełnomocnika skarżącego w dniu 29 marca 2024 r. W wyniku omyłki pisarskiej wniosek nadany został na adres [...],[...], zamiast prawidłowo na [...],[...]. Przesyłka ze zwrotem korespondencji została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w dniu 25 kwietnia 2024 r. z adnotacją, że adresat nie znajduje się pod tym adresem. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że korespondencja niepodważalnie zaadresowana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który jest budynkiem oznakowanym z umieszczoną w widocznym miejscu tablicą z nazwą Sądu oraz godłem, co umożliwia jego rozpoznanie. Budynek znajduje się w tym samym kodzie PNA co adres, na który nadano korespondencję. Odległość między budynkami wynosi około 300 m, co prowadzi do konkluzji, że dostarczenie korespondencji pod właściwy adres nie powinno nastręczać listonoszowi trudności. Adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest ponadto adresem powszechnie dostępnym. Sąd Wojewódzki uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie był zasadny. Zdaniem bowiem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Nie można było bowiem uznać, że podnoszone we wniosku okoliczności, tj. omyłkowe wysłanie wniosku pod niewłaściwy adres, stanowiły przesłankę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w rozumieniu ww. art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogą bowiem świadczyć nieprawidłowości, czy błędy pełnomocnika strony w adresowaniu korespondencji. W ocenie Sądu, tego rodzaju uchybienie należało uznać za noszące cechy braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Wysyłając korespondencję pełnomocnik strony zobowiązany był bowiem sprawdzić czy adresuje ją prawidłowo. Bez znaczenia przy tym były powoływane przez pełnomocnika okoliczności związane z oznakowaniem budynku Sądu oraz tym samym kodzie pocztowym. Oczywiste jest, że pełnomocnik skarżącego, jako profesjonalista, powinien podjąć starania celem zapewnienia prawidłowego adresowania korespondencji. Nie może też winą za niedoręczenie nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki obarczać listonosza. Zawodowy charakter działalności adwokata czy radcy prawnego oznacza, że zobligowany on jest do zachowania dużo dalej posuniętej staranności, niż wymagana od osób niebędących profesjonalistami. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano okoliczności, które świadczyłyby, że pełnomocnik skarżącego bez swojej winy nie był w stanie wnieść wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku w wymaganym terminie. Tym samym nie można było uznać, iż w sprawie zaistniała przeszkoda niemożliwa do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G. S., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono (cyt.): "I. Naruszenie prawa materialnego tj.: a) naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że nie zaszły okoliczności przemawiające za przywróceniem terminu; b) naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a, poprzez jego wadliwe zastosowanie, a w rezultacie uznanie, iż nie doszło do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu." Wskazując na powyższe, autor zażalenia wnosił o (cyt.): "1. Przywrócenie terminu na złożenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 26 marca 2024 r., 2. Sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 26 marca 2024 r., 3. Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: a) Kopii wniosku o uzasadnienie z dnia 29 marca 2024 r., b) Koperty zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, c) Potwierdzenia nadania listu z dnia 29 marca 2024 r., oraz wydruku ze strony Poczty Polskiej. na wykazanie faktu podjęcia przez pełnomocnika Skarżącego czynności dążących do uzyskania uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 26 marca 2024 r., w ustawowym terminie, d) kopi potwierdzenia nadania listu z pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, wraz z wydrukiem ze strony Poczty Polskiej. na wykazanie faktu złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin, w ustawowym terminie." W uzasadnieniu zażalenia rozszerzono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie było niezasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla uznania winy profesjonalnego pełnomocnika wystarczy jednak nawet lekkie niedbalstwo z jego strony. Nie jest kwestionowane w orzecznictwie, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik, czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Profesjonalny pełnomocnik winien tak zorganizować swoją pracę, by wywiązać się z nałożonych przez jego mocodawców obowiązków, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Zdaniem składu orzekającego, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji, iż błędne zaadresowanie przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku samo w sobie nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uznaniem, iż uchybienie terminu nie było zawinione przez pełnomocnika. Natomiast zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu pełnomocnik nie podał żadnych innych nadzwyczajnych okoliczności, które ewentualnie mogłyby świadczyć o tym, że zaistniały w rozpoznawanej sprawie przeszkody niemożliwie do usunięcia nawet przy użyciu największego wysiłku. Wskazywał natomiast wyraźnie, iż wpisanie niewłaściwego numeru budynku przy nazwie ulicy, przy której siedzibę ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie było wynikiem omyłki pisarskiej. Tego rodzaju argumentację należy zaś oceniać w kategoriach braku dołożenia należytej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Słusznie zwracał bowiem uwagę Sąd Wojewódzki, iż profesjonalny pełnomocnik zobligowany jest do zachowania dużo dalej posuniętej staranności, niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalistami. Ze względu na powyższe, zaskarżone postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uznać należało zgodne z prawem. Oceny tej nie zmieniają argumenty zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.